Eeuwen des onderscheids
Wim Blockmans & Peter Hoppenbrouwers
Eeuwen des onderscheids
Een geschiedenis van middeleeuws Europa
Inhoud
Inleiding .................................................................................................................................................... 3
Deel I: De Vroege Middeleeuwen (300-1000) ......................................................................................... 5
1. Het einde van het Romeinse Rijk in het westen. ......................................................................... 5
Hoe werd het Romeinse Rijk bestuurd? .......................................................................................... 5
Belastingheffing en fiscale politiek .................................................................................................. 6
Het Romeinse leger en de Rijksgrens ............................................................................................... 6
Economische structuur en welvaart ................................................................................................ 6
De barbaren van het Noorden ......................................................................................................... 7
De ineenstorting van het Romeinse gezag in het westen ............................................................... 7
De latere volksverhuizingen ............................................................................................................. 8
De barbaarse koninkrijken in het westen ........................................................................................ 8
Balans: het einde van de Romeinse beschaving? .......................................................................... 10
Het voortbestaan van het Romeinse Rijk in het Oosten ................................................................ 10
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 11
2. De vestiging van twee wereldreligies: christendom en islam.................................................... 12
De christelijke kerk in de overgang van oudheid naar middeleeuwen.......................................... 12
De verhoudingen tussen keizer en Paus ........................................................................................ 12
Materiële rijkdom, accumulatie en redistributie ........................................................................... 13
Kerkelijke organisatie ..................................................................................................................... 13
Orthodoxie en heterodoxie ............................................................................................................ 14
Heiligen en wonderen .................................................................................................................... 16
Monniken en kloosterwezen.......................................................................................................... 16
Verbreiding van het geloof ............................................................................................................ 17
De Arabische veroveringen en de vestiging van de Islam. ............................................................ 18
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 20
3. De machtigen en de machtelozen: samenleving en economie in de Frankische koninkrijken, en
daarbuiten. ......................................................................................................................................... 21
Krijgsheren en grondheren ............................................................................................................ 21
Handel en de uitwisseling van geschenken ................................................................................... 23
Politieke geschiedenis van de vroege middeleeuwen ................................................................... 25
Dynamische periferieën ................................................................................................................. 27
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 29
Deel II: De Centrale Middeleeuwen (1000-1300) .................................................................................. 30
4. Vroege koninkrijken en vorstendommen .................................................................................. 30
1
Middeleeuwse Geschiedenis
Wim Blockmans & Peter Hoppenbrouwers
Eeuwen des onderscheids
Een geschiedenis van middeleeuws Europa
Inhoud
Inleiding .................................................................................................................................................... 3
Deel I: De Vroege Middeleeuwen (300-1000) ......................................................................................... 5
1. Het einde van het Romeinse Rijk in het westen. ......................................................................... 5
Hoe werd het Romeinse Rijk bestuurd? .......................................................................................... 5
Belastingheffing en fiscale politiek .................................................................................................. 6
Het Romeinse leger en de Rijksgrens ............................................................................................... 6
Economische structuur en welvaart ................................................................................................ 6
De barbaren van het Noorden ......................................................................................................... 7
De ineenstorting van het Romeinse gezag in het westen ............................................................... 7
De latere volksverhuizingen ............................................................................................................. 8
De barbaarse koninkrijken in het westen ........................................................................................ 8
Balans: het einde van de Romeinse beschaving? .......................................................................... 10
Het voortbestaan van het Romeinse Rijk in het Oosten ................................................................ 10
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 11
2. De vestiging van twee wereldreligies: christendom en islam.................................................... 12
De christelijke kerk in de overgang van oudheid naar middeleeuwen.......................................... 12
De verhoudingen tussen keizer en Paus ........................................................................................ 12
Materiële rijkdom, accumulatie en redistributie ........................................................................... 13
Kerkelijke organisatie ..................................................................................................................... 13
Orthodoxie en heterodoxie ............................................................................................................ 14
Heiligen en wonderen .................................................................................................................... 16
Monniken en kloosterwezen.......................................................................................................... 16
Verbreiding van het geloof ............................................................................................................ 17
De Arabische veroveringen en de vestiging van de Islam. ............................................................ 18
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 20
3. De machtigen en de machtelozen: samenleving en economie in de Frankische koninkrijken, en
daarbuiten. ......................................................................................................................................... 21
Krijgsheren en grondheren ............................................................................................................ 21
Handel en de uitwisseling van geschenken ................................................................................... 23
Politieke geschiedenis van de vroege middeleeuwen ................................................................... 25
Dynamische periferieën ................................................................................................................. 27
Aandachtspunten ........................................................................................................................... 29
Deel II: De Centrale Middeleeuwen (1000-1300) .................................................................................. 30
4. Vroege koninkrijken en vorstendommen .................................................................................. 30
1
Middeleeuwse Geschiedenis
