Samenvatting Circulatie en ademhaling pathologie

CIRCULATIE EN ADEMHALING PATHOLOGIE

↓ Normaal ↑

Systolische RR Hypotensie 90 – 139 mm/Hg Hypertensie

Hartfrequentie Bradycardie 50 – 100 slagen/min Tachycardie

Ademhalingsfrequentie Bradypnoe 12 – 20 Tachypnoe
bewegingen/min
Temperatuur Hypothermie 35 – 37.9 ° Koorts

Saturatie Hypoxie 95 -100 % NVT



ANEMIE
→ Is een aandoening waarbij de hoeveelheid hemoglobine (Hb) en/of het aantal rode
bloedcellen lager ligt dan wat normaal verwacht wordt volgens de leeftijd en het geslacht
van de pt.
Test Eenheid Waarden
RBC milj/mm3 ♂ 4.6 – 6.0
♀ 4.0 – 5.0
Hemoglobine g/dl ♂ 13,5 – 17
♀ 12 – 15

Algemene symptomen
 Daling van O₂ transportcapaciteit in het bloed
 Verschillende lichaamsweefsels worder minder voorzien van O₂
 Milde vorm van anemie verloopt vaak asymptomatisch

Symptomen van anemie zijn vaak atypisch
 Vermoeidheid, futloosheid
 Bleekheid
 Hoofdpijn, draaierigheid

Bij ernstige anemie treden compensatiemechanismen op op de perifere oxygenatie te bevorderen:
 Hart gaat sneller kloppen, wordt door de pt ervaren als hartkloppingen (=palpitaties)
 Ademarbeid neemt toe waardoor AH frequentie stijgt en de pt ervaart een gevoel van
dyspnoe al dan niet bij inspanning.




Pathofysiologische indeling anemie

1

,  = indeling van verschillende vormen anemie op basis van het pathofysiologisch mechanisme
 Verlaagde aanmaak van RBC
 Verhoogde afbraak van RBC
 Bloedverlies




Soorten anemie
 Ferriprieve anemie
 Megaloblastische anemie
 Toxische anemie
 Hemolytische verworven anemie
 Hemolytische erfelijke anemie




Morfologische indeling van anemie

2

,= indeling van verschillende soorten anemie op basis van het morfologisch aspect (=uitzicht) van de
RBC bij labo onderzoek.
 MCV (mean corpuscular volume) (83-98 fL)
 = gemiddelde celvolume van een RBC ("grootte")
 Microcytair (MCV↓): RBC te klein
 Normocytair (MCV=): normaal
 Macrocytair (MCV↑): RBC te groot
 MCH (mean corpuscular hemoglobin) (27-33 pg)
 = gemiddeld gewicht aan hemoglobine per RBC ("kleur")
 Hypochroom (MCH↓): RBC te licht van kleur
 Normochroom (MCH=): normaal
 Hyperchroom (MCH↑): RBC te donker van kleur
Het morfologisch aspect van de RBC geeft vaak een sterke aanwijzing voor de onderliggende oorzaak.

Ferriprieve anemie
 Hemoglobine bestaat uit 2 alfa ketens en 2 beta ketens waarbij elke keten een haemgroep
bevat.
 Zo een haemgroep is een complexe molecule dat centraal ijzer bevat. Het is ter hoogte van
dit ijzer dat O₂ kan gebonden worden.
 Een tekort aan ijzer zal snel resulteren in een tekort aan hemoglobine.
 Ferriprieve anemie is de meest frequente oorzaak van anemie.
 Ijzer uit de voeding wordt geabsorbeerd in de darm, het lichaam beschikt over uitgebreide
ijzerreserves onder de vorm van ferritine (dit is een ijzerbindend eiwit dat vooral voorkomt in
de lever, rood beenmerg en in beperkte mate in het bloed)

Oorzaken
 Gebrekkige opname
 Malnutritie (ijzer zit in vlees, eieren, vis, groene groenten, ..)
 Verhoogd verlies
 Bloedverlies door bv menstruatie, darmkanker
 Verhoogde behoefte
 Zwangerschap, kinderen

Transferrine = eiwit indeukingen zorgen ervoor dat ijzer getransporteerd wordt.



Fe
Fe Fe

Fe Ferritine Fe Ferritine is een groot eiwit = opslagplaat voor ijzer.

Fe Fe Fe



Morfologie

3

, MCV MCH
↓ ↓
Microcytair Hypochroom
= RBC is te klein = RBC is te licht van kleur

Typische afwijkingen aan de bloedparameters
 Serumijzer ↓
 Fe-bindingscapaciteit (TIBC) ↑
 Ferritine ↓
 In geval van ijzergebrek zien we typisch een daling van het vrij circulerend ijzer in het bloed =
serumijzer ↓
 Er is ook een daling van de ijzerreserves = ferritine ↓
 Op het transporteiwit transferrine komen meer bindingsplaatsen vrij waardoor de
bindingscapaciteit stijgt = TIBC ↑

Bijkomende symptomen
 Naast anemie zien we bij ernstig ijzergebrek:
 Bleke mucosa (bleke lippen)
 Stomatitis
 Brokkelige vervormde nagels
 Pica
 Rusteloze benen

Wat houd behandeling ferriprieve anemie in?
 Primaire oorzaak behandelen
 Per oraal ijzer substitutie gedurende enkele maanden om de lichaamsreserves terug aan te
vullen (Ferricure, Losferron, …)

Opmerking
Ijzer wordt liefst niet IM toegediend omdat resorptie vanuit de spieren te traag verloopt. Bovendien
zijn deze injectief pijnlijk en geven bruine vlekken op de injectieplaats.

Megaloblastische anemie
 Is het gevolg van een tekort aan de productiefactoren van Vit B12 en/of foliumzuur (FH₄)
 Dit zijn 2 essentiele vitamines die we via de voeding moeten verwerven.
 FH₄ komt vooral voor in verse bladgroenten maar ook in volkoren granen, vlees en zuivel.
Lichaam beschikt slecht over een kleine reserve dat na enkele weken uitgeput raakt in
afwezigheid van aanvoer.
 Vit B12 komt enkel voldoende voor in dierlijke producten zoals melk, vlees, eieren waardoor
vooral veganisten risico lopen op tekorten.
 Het lichaam beschikt over uitgebreide reserves in de lever die pas na jaren uitgeput raken in
afwezigheid van aanvoer.



Oorzaken megaloblastische anemie

4

,  Tekort aan FH₄
 Malabsorptie door bv de ziekte van Crohn, gastric bypass, alcoholisme
 Inname van foliumzuurremmers zoals methotrexaat bij oa reuma en kankerpten
 Tekort aan Vit B12
 Malabsorptie door bv de ziekte van Crohn, gastric bypass, alcoholisme
 Veganisme
 Totale afwezigheid van intrinsic factor door auto immuundestructie van de IF
producerende cellen in de maag

Morfologie
MCV MCH
↑ ↑
Macrocytair Hyperchroom
RBC zijn te groot RBC is te donker van kleur
Bij tekort aan Vit B12 en/of foliumzuur wordt de DNA synthese verstoord waardoor RBC moeite
hebben om te delen tijdens hun rijpingsproces in het beenmerg. Het gevolg is dat de RBC die in
het perifeer bloed terecht komen te groot zijn en relatief veel Hb bevatten. Deze cellen heet men
megaloblasten.

Typische afwijkingen van de bloedparameters
 Serumconcentraties FH₄ ↓ en/of Vit B12 ↓
 Antistoffen tegen intrinsic factor bij vermoeden van pernicieuze anemie

Bijkomende symptomen
 Naast anemie treden ook neurologische symptomen op bij langdurig Vit B12 gebrek
 Perifere neuropathie
 Irreversibele motorische stoornissen
 Geheugenverlies
 Dementie

Behandeling
 Primaire oorzaak behandelen
 Substitutie van FH₄, per os gedurende enkele maanden (Folavit)
 Substitutie van Vit B12 per os indien louter een voedingsprobleem, IM of SC dagelijks of
wekelijks bij pernicieuze anemie (Vit B12 Sterop, Neurobion)




Toxische anemie

5