Burgerlijk recht, Hoofdstuk 4

College 4
Bladzijde 166 – 245
Aanstelling van een deskundige
De rechtbank kan een college van deskundigen aanstellen, dit gebeurt vooral in complexe,
grootschalige zaken. In andere, kleinere zaken wordt er maar één deskundige aangesteld. Dit wordt
beschreven in Art. 982. Maar, het college van deskundigen maakt maar één verslag met één
conclusie met een meerderheid van stemmen. De afwijkende standpunten mogen wel worden
weergegeven in dit verslag. Een coördinerend deskundige is iets anders dan een college van
deskundigen. De aanleiding hiervoor was de gasramp in Gellingen. Dit is voor de strafrechter
gekomen en het Hof heeft een college van deskundigen aangesteld. Maar, daarboven heeft men een
coördinerend deskundige aangesteld. Bij de gasramp in Gellingen waren dit twee coördinerend
deskundigen: een prof in de rechten en een prof in de geneeskunde. Deze coördinerend deskundigen
moesten het werk van het college van deskundigen coördineren en controleren, zo is beschreven in
Art. 964. Dan bestaat er nog een sapiteur, dit is een domein deskundige. Dit is een deskundige op
wie een beroep kan gedaan worden door de deskundige die is aangesteld door de rechtbank.
Bijvoorbeeld: Een arts is als deskundige aangesteld door de rechtbank. Maar, deze arts heeft
moeilijke informatie nodig over bloed, hij kan nu een beroep doen op de sapiteur die gepromoveerd
is op bloed. Echter, alle partijen moeten akkoord gaan met het feit dat er beroep wordt gedaan op
een sapiteur, ofwel een domein deskundige.

Welke rechter stelt nu precies de deskundigen aan? Dit kan eender welke rechter zijn! Denk aan de
rechter van de procedure ten gronde, die kan een deskundige aanstellen aan het begin of in de loop
van de procedure. Ook kan een kort geding rechter een deskundige aanstellen. Het Hof van Cassatie
kunnen geen deskundigen aanstellen, want zij controleren de lagere rechter alleen maar.

Opdracht van de deskundige
De opdracht van de deskundige is de taak die de rechter geeft aan de deskundige om deze uit te
voeren. Met andere woorden: Dit is een onderzoeksmaatregel die beoogt advies van specialisten in
te winnen. Dit advies van de deskundige (ofwel het verslag) moet voor de rechter nuttig zijn om het
geschil op te lossen. Belangrijk hierbij is (1) dat de opdracht duidelijk geformuleerd moet zijn); en (2)
de expert mag de juridische verantwoordelijkheid niet vaststellen, de deskundige mag alleen
(technisch) advies geven, zie Art. 962.

Beslissing aanstelling deskundige
Zie Art. 972 §1: De opdracht van de deskundige kan in de loop van het proces / in de loop van de
uitvoering uitgebreid worden! Dit kan enkel na akkoord van de partijen. Wanneer de partijen het hier
niet mee eens zijn, moet men eerst naar de rechter om dit op te lossen. Dit wordt beschreven in Art.
973 §2 (de belangrijkste bepaling!), dit is de blijvende saisine. Wanneer er een probleem ontstaat
tijdens het deskundigenonderzoek, kan men beroep doen op Art. 973 §2: De partijen kunnen met het
geschil naar de rechter stappen en de rechter moet dit dan oplossen.

Tijdens een installatie vergadering wordt er met de rechter, de deskundige en de partijen overlegd
over het verloop van de procedure en over het verloop van het deskundigenonderzoek. Hierna wordt
de beslissing geschreven over de aanstelling van de deskundige. Wanneer er geen
installatievergadering is bepaald, moet de rechter in zijn beslissing minstens de punten 3 (=
technische raadgevers), 4 tot en met 6 (= kosten en voorschot) en 8 (= termijn) vermelden, dit staat
beschreven in Art. 972 §2, laatste lid. Wanneer er wel een installatie vergadering is bepaald, dan
worden punt 1 tot en met 8 besproken en in een tweede beslissing bepaald. Daarnaast staat er dat
de deskundige tracht de partijen te verzoenen, zie Art. 977, dit wordt dan meestal expliciet in de
beslissing opgenomen. Voor de vermeldingen die in elk vonnis moeten voorkomen, verwijs ik naar
handboek bladzijde 181 en de verschillende bepalingen in het Gerechtelijk Wetboek.


Pagina 1 van 6