HOOFDSTUK 8: Lokaal welzijnswerk
1. Situering
2. Lokaal sociaal beleid
Er is sprake van lokale samenwerking – verankering van de verschillende actoren:
de gemeente
OCMW
CAW ’s
en lokale particuliere sector
Sociaal stedenfonds
Met de middelen van het sociaal stedenfonds moedigt de Vlaamse overheid gemeenten aan om zelf te
investeren in sociaal beleid
Gemeenten met een groter kansarmoede probleem krijgen relatief meer uit het fonds
Er wordt de steden gevraagd een beleidsplan voor te leggen waarmee in de betrokken stad of
in een bepaalde wijk een ketering kan teweeg gebracht worden
Decreet lokaal sociaal beleid
Elk lokaal bestuur moet een plan lokaal sociaal beleid opmaken
Dit plan beoogt duidelijke doelstellingen en afspraken over wie het beleid uitvoert:
de gemeente, het OCMW of het lokaal actieve private partners
Om die samenwerking te stimuleren voorziet dit decreet het concept ‘SOCIAAL HUIS.’
Dit is de plaats waar de gemeente en het OCMW samen hun sociale dienstverlening
aanbieden
Door systematisch overleg en via duidelijke taakverdeling tussen CAW ‘s en OCMW ’s,
organiseren meer en meer gemeenten schuldbemiddeling, opvang van daklozen, crisisopvang,
echtscheidingsbemiddeling, …
OCMW en CAW nu SAMEN initiatiefnemers van voorzieningen die de lokale overheid
financiert
Na 2018 houden OCMW ’s wellicht op te bestaan in hun huidige vorm.
De lokale gemeentebesturen – samen met de plaatselijke CAW ‘s – worden verantwoordelijk
voor het lokaal sociaal beleid
204
,3. OCMW
Omschrijving
= een centrum voor maatschappelijk werk dat door een openbaar bestuur met name de gemeente
verplicht wordt ingericht.
Het centrum staat open voor iedereen: zowel vermogenden als onvermogenden
Kort de recente evolutie van COO tot sociaal huis schetsen
COO werd OCMW
Het COO (Centrum van Openbare Onderstand) werd in 1976 vervangen door het OCMW. Het decreet
Lokaal Sociaal Beleid regelt de omvorming van het OCMW tot een open Sociaal Huis. Gemeenten en
OCMW ’s in overleg met de lokale actoren, maken voortaan samen werk van het uitdenken en
uitvoeren vaneen lokaal sociaal beleid
OCMW wordt Sociaal Huis?
Het Decreet Lokaal Sociaal Beleid regelt de omvorming van het OCMW tot een open “Sociaal Huis”.
Gemeenten en OCMW’s, in overleg met de lokale actoren, maken voortaan samen werk van het
uitdenken en uitvoeren van een lokaal sociaal beleid
Functies van het “Sociaal Huis” :
De één-loket functie : waar “elke” burger terecht kan voor alle administratieve en sociale
dossiers, voor premies, uitkeringen en tegemoetkomingen
De doorverwijsfunctie : ook als informatieloket fungeren en doorverwijzen naar andere dienst
verlenende instellingen
Doelstelling
De doelstelling van deze centra is éénieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat
beantwoord aan de menselijke waardigheid.
Men wil dit doen via maatschappelijk dienstbetoon
Dit gebeurt op 2 manieren:
Door het vrijwaren van het recht op maatschappelijke integratie enerzijds
En door te voorzien in een ruime maatschappelijke dienstverlening via instellingen en diensten
waarin financiële, psychosociale en geneeskundige hulp wordt geboden anderzijds
205
,Recht om maatschappelijke integratie
Het recht op maatschappelijke integratie valt uiteen in 2 componenten:
een tewerkstelling
en/of leefloon al dan niet gepaard gaand met een geïndividualiseerd project voor
maatschappelijke integratie
Leefloon:
→ Een sociale uitkering die een minimuminkomen waarborgt aan personen met weinig of geen
bestaansmiddelen
→ Het bedrag wordt aangepast aan de evolutie van de gezondheidsindex der
consumptieprijzen
→ Leefloon = een loon om te leven en te leren als de uiting van en tegenprestatie voor
het genomen engagement in het persoonlijk geïndividualiseerd project
→ Doelstelling is dan ook aan ieder die onvoldoende loon of inkomen heeft uit de sociale
zekerheid, een minimuminkomen te waarborgen
→ Het leefloon is de opvolger van het vroegere bestaansminimum
Geïndividualiseerd project (GIP):
→ Gaat uit van de verwachtingen, de vaardigheden, de bekwaamheden en de behoeften van
de betrokken persoon en van het OCMW
→ Naar gelang de behoeften van de persoon zal het betrekking hebben:
ofwel op de inschakeling in het beroepsleven
ofwel op de integratie in de maatschappij
→ Bij het opmaken van het GIP voor maatschappelijke integratie ziet het centrum toe op
een correcte evenredige verhouding tussen de eisen die aan de betrokkene worden
gestelde en de toegekende hulp
→ Dit project is verplicht wanneer het OCMW op grond van billijkheidsredenen aanvaardt
dat de betrokken persoon met het oog op een verhoging van zijn inschakelingskansen in
het beroepsleven, een studie met voltijds leerplan aanvat, hervat of voortzet
206
, Voorwaarden RMI ( recht op maatschappelijke integratie):
Je moet voldoen aan een aantal basisvoorwaarden inzake nationaliteit en verblijfplaats, leeftijd
voldoen.
Daarnaast:
→ Mag je niet over toereikende bestaansmiddelen beschikken
→ Mag je daarenboven niet in staat zijn om deze te verwerven
→ Moet je instemmen met een sociaal onderzoek naar de bestaansmiddelen
→ Moet je bereid zijn te werken, tenzij dat om gezondheids- of billijkheidsredenen onmogelijk is
→ Moet je ook eerst je rechten op andere uitkeringen laten gelden
Toekenningsmodaliteiten R.M.I.
Het bedrag van het leefloon
Samenwoning: 545 euro
Alleenstaande persoon: 817 euro
Persoon met gezinslast: 1090 euro
Procedure:
Informatieplicht
Sociaal onderzoek van de aanvraag
Peiler maatschappelijke dienstverlening
Algemeen
Anders dan voor het recht op matschappelijke integratie worden voor de OCMW –
dienstverlening geen voorwaarden gesteld wat betreft leeftijd, nationaliteit en eigenlijk ook
niet naar financiële mogelijkheden
Het enige waarop het OCMW zich mag baseren om soms wel en soms niet tussen te komen is
de menselijke waardigheid: heeft de hulpvrager hier en nu de concrete middelen om een
menswaardig bestaan te leiden
207
1. Situering
2. Lokaal sociaal beleid
Er is sprake van lokale samenwerking – verankering van de verschillende actoren:
de gemeente
OCMW
CAW ’s
en lokale particuliere sector
Sociaal stedenfonds
Met de middelen van het sociaal stedenfonds moedigt de Vlaamse overheid gemeenten aan om zelf te
investeren in sociaal beleid
Gemeenten met een groter kansarmoede probleem krijgen relatief meer uit het fonds
Er wordt de steden gevraagd een beleidsplan voor te leggen waarmee in de betrokken stad of
in een bepaalde wijk een ketering kan teweeg gebracht worden
Decreet lokaal sociaal beleid
Elk lokaal bestuur moet een plan lokaal sociaal beleid opmaken
Dit plan beoogt duidelijke doelstellingen en afspraken over wie het beleid uitvoert:
de gemeente, het OCMW of het lokaal actieve private partners
Om die samenwerking te stimuleren voorziet dit decreet het concept ‘SOCIAAL HUIS.’
Dit is de plaats waar de gemeente en het OCMW samen hun sociale dienstverlening
aanbieden
Door systematisch overleg en via duidelijke taakverdeling tussen CAW ‘s en OCMW ’s,
organiseren meer en meer gemeenten schuldbemiddeling, opvang van daklozen, crisisopvang,
echtscheidingsbemiddeling, …
OCMW en CAW nu SAMEN initiatiefnemers van voorzieningen die de lokale overheid
financiert
Na 2018 houden OCMW ’s wellicht op te bestaan in hun huidige vorm.
De lokale gemeentebesturen – samen met de plaatselijke CAW ‘s – worden verantwoordelijk
voor het lokaal sociaal beleid
204
,3. OCMW
Omschrijving
= een centrum voor maatschappelijk werk dat door een openbaar bestuur met name de gemeente
verplicht wordt ingericht.
Het centrum staat open voor iedereen: zowel vermogenden als onvermogenden
Kort de recente evolutie van COO tot sociaal huis schetsen
COO werd OCMW
Het COO (Centrum van Openbare Onderstand) werd in 1976 vervangen door het OCMW. Het decreet
Lokaal Sociaal Beleid regelt de omvorming van het OCMW tot een open Sociaal Huis. Gemeenten en
OCMW ’s in overleg met de lokale actoren, maken voortaan samen werk van het uitdenken en
uitvoeren vaneen lokaal sociaal beleid
OCMW wordt Sociaal Huis?
Het Decreet Lokaal Sociaal Beleid regelt de omvorming van het OCMW tot een open “Sociaal Huis”.
Gemeenten en OCMW’s, in overleg met de lokale actoren, maken voortaan samen werk van het
uitdenken en uitvoeren van een lokaal sociaal beleid
Functies van het “Sociaal Huis” :
De één-loket functie : waar “elke” burger terecht kan voor alle administratieve en sociale
dossiers, voor premies, uitkeringen en tegemoetkomingen
De doorverwijsfunctie : ook als informatieloket fungeren en doorverwijzen naar andere dienst
verlenende instellingen
Doelstelling
De doelstelling van deze centra is éénieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat
beantwoord aan de menselijke waardigheid.
Men wil dit doen via maatschappelijk dienstbetoon
Dit gebeurt op 2 manieren:
Door het vrijwaren van het recht op maatschappelijke integratie enerzijds
En door te voorzien in een ruime maatschappelijke dienstverlening via instellingen en diensten
waarin financiële, psychosociale en geneeskundige hulp wordt geboden anderzijds
205
,Recht om maatschappelijke integratie
Het recht op maatschappelijke integratie valt uiteen in 2 componenten:
een tewerkstelling
en/of leefloon al dan niet gepaard gaand met een geïndividualiseerd project voor
maatschappelijke integratie
Leefloon:
→ Een sociale uitkering die een minimuminkomen waarborgt aan personen met weinig of geen
bestaansmiddelen
→ Het bedrag wordt aangepast aan de evolutie van de gezondheidsindex der
consumptieprijzen
→ Leefloon = een loon om te leven en te leren als de uiting van en tegenprestatie voor
het genomen engagement in het persoonlijk geïndividualiseerd project
→ Doelstelling is dan ook aan ieder die onvoldoende loon of inkomen heeft uit de sociale
zekerheid, een minimuminkomen te waarborgen
→ Het leefloon is de opvolger van het vroegere bestaansminimum
Geïndividualiseerd project (GIP):
→ Gaat uit van de verwachtingen, de vaardigheden, de bekwaamheden en de behoeften van
de betrokken persoon en van het OCMW
→ Naar gelang de behoeften van de persoon zal het betrekking hebben:
ofwel op de inschakeling in het beroepsleven
ofwel op de integratie in de maatschappij
→ Bij het opmaken van het GIP voor maatschappelijke integratie ziet het centrum toe op
een correcte evenredige verhouding tussen de eisen die aan de betrokkene worden
gestelde en de toegekende hulp
→ Dit project is verplicht wanneer het OCMW op grond van billijkheidsredenen aanvaardt
dat de betrokken persoon met het oog op een verhoging van zijn inschakelingskansen in
het beroepsleven, een studie met voltijds leerplan aanvat, hervat of voortzet
206
, Voorwaarden RMI ( recht op maatschappelijke integratie):
Je moet voldoen aan een aantal basisvoorwaarden inzake nationaliteit en verblijfplaats, leeftijd
voldoen.
Daarnaast:
→ Mag je niet over toereikende bestaansmiddelen beschikken
→ Mag je daarenboven niet in staat zijn om deze te verwerven
→ Moet je instemmen met een sociaal onderzoek naar de bestaansmiddelen
→ Moet je bereid zijn te werken, tenzij dat om gezondheids- of billijkheidsredenen onmogelijk is
→ Moet je ook eerst je rechten op andere uitkeringen laten gelden
Toekenningsmodaliteiten R.M.I.
Het bedrag van het leefloon
Samenwoning: 545 euro
Alleenstaande persoon: 817 euro
Persoon met gezinslast: 1090 euro
Procedure:
Informatieplicht
Sociaal onderzoek van de aanvraag
Peiler maatschappelijke dienstverlening
Algemeen
Anders dan voor het recht op matschappelijke integratie worden voor de OCMW –
dienstverlening geen voorwaarden gesteld wat betreft leeftijd, nationaliteit en eigenlijk ook
niet naar financiële mogelijkheden
Het enige waarop het OCMW zich mag baseren om soms wel en soms niet tussen te komen is
de menselijke waardigheid: heeft de hulpvrager hier en nu de concrete middelen om een
menswaardig bestaan te leiden
207