Samenvatting Hfdst 13 Geestelijke gezondheidszorg

HOOFDSTUK 13: Geestelijke gezondheidszorg (GGZ)
1. Actuele tendensen binnen de GGZ
Toenemende vraag naar geestelijke gezondheidszorg
 Mentaal en psychisch lijden 
 Geestelijke gezondheidszorg = onderdeel “gezond”-beleid
 Dagelijks 7 zelfmoorden in Vlaanderen !
 Nood aan preventie en destigmatisering – ¼ van de bevolking zou psychisch lijden
 Wat is normaal / wat is afwijkend?

Patiënt als uitgangspunt: zorgvraag en participatie
 Patiënten zijn in de 1ste plaats burgers en hebben recht op participatie aan het
maatschappelijk leven. Psychiatrische pt voelt een beperking  mag echter niet beletten dat
hij/zij volwaardig moet kunnen deelnemen aan het maatschappelijk leven.

 Participatie van patiënten in de geestelijke gezondheidszorg zelf is de noodzakelijke 1ste stap
naar maatschappelijke participatie.

Empowerment, krachtgericht werken
 In opmars  rehabilitatiebenadering is het Strengths Model van de Amerikaanse professor
Rapp.
= deze methode is gericht op het ondersteunen van de cliënt bij zijn proces van persoonlijk
herstel en maatschappelijke integratie.
CENTRAAL:
 Eigen mogelijkheden van cliënten
 Hulpbronnen die de omgeving biedt om mensen met een ernstige psychiatrische
aandoening als burger in de samenleving te laten participeren.
EMPOWERMENT benadering !

Subsidiair zorgaanbod
 Thuis of ambulant als het KAN, in het ziekenhuis als het MOET (stepped care)
 De basishulpverlening gebeurt op de 1ste of 2de lijn in:
 Solopraktijken
 Mono- of multidisciplinaire groepspraktijken
 De centra voor geestelijke gezondheid




290

,2. Zorgvernieuwing – artikel 107
Door ziekenhuisbedden af te bouwen en andere zorgvormen te creëren, wil de overheid er voor
zorgen dat mensen met psychische/psychiatrische aandoening zo lang mogelijk in hun thuismilieu
kunnen blijven en dat ziekenhuisopname worden vermeden.

Waarom zorgvernieuwing?
In B sterk bedgebonden GGZ – te weinig gemeenschapsgericht
 Een (te? ) sterke focus op care en cure.

 Na behandeling teveel heroriënteren ipv integreren en sociale inclusie

 Mensen met GGZ-probleem komen laattijdig in contact met de GGZ-zorg (wachtlijsten,
primaire preventie, destigmatisering)

 Er zijn geen zorgfilters (stepped-care) en er is geen garantie op zorgcontinuïteit (vb. Ontslag
= ‘genezing’: pt komt nu in woestijn terecht)

Zorgvernieuwing in de GGZ
= MEER denken en handelen ifv herstel ipv ifv ziekte !!
= WERKEN AAN EEN MEER GEMEENSCHAPSGERICHTE GGZ

Doelen en te verwachten resultaat van artikel 107
ALGEMEEN
  zorg op maat ,continuïteit en vraaggestuurde zorg

 Medische benadering is ok , maar extra aandacht voor herstel + integratie + participatie.
Leef, leer en woonomgeving betrekken in behandeling !

 Intramurale behandeling moeten korter + intensiever + specifieker

 Laagdrempelige GGZ creëren is de uitdaging! STEPPED-care!

CONCREET
 De wachtlijsten minimaliseren

 Alternatieven uitbouwen op intramurale zorg in samenwerking met GGZpartners en diverse
niet-GGZ- diensten

 Gepersonaliseerde opvolging binnen leefmilieu na ontslag

 Andere gezondheids- en welzijnsdiensten ondersteunen bij hun interventies bij cliënten die
kampen met psychische problemen

 De preventie / vroeginterventie uitbouwen

 Keuzevrijheid pt wordt behouden binnen een netwerk ipv voorziening



291

,Vijf kernfuncties van de zorgcircuits en zorgnetwerken

Vermaatschappelijking van de GGZ: artikel 107 :

Zijn uitgebouwd rond volgende kenmerken:
 activiteiten inzake preventie en promotie van ggz, vroegdetectie, screening en
diagnosestelling

 ambulante intensieve behandelteams voor zowel de acute als chronische problemen
inzake geestelijke gezondheid

 rehabilitatieteams die werken rond herstel en sociale inclusie

 intensieve residentiële behandelunits voor zowel de acute als chronische problemen
inzake geestelijke gezondheid en indien een opname noodzakelijk is

 specifieke woonvormen waarin zorg kan aangeboden worden indien het thuismilieu of
het thuisvervangend milieu niet in staat is om de nodige zorg te organiseren




292

, Diverse functies:
1ste functie: activiteiten inzake
 preventie en vroegdetectie
 indicatiestelling en vroeginterventie

 Ingaan op een aanmelding, indicatiestelling: wat is hier aan de hand?

 Eerste interventies: wat kunnen we hier en nu reeds doen die werkzaam is? Dit, bij
voorkeur, in de woonplaats van de patiënt

 Indien nodig: doorgeven aan F2a (behandelingsteams) of F4 ( residentiële cure of care,
BOR) om de therapeutische continuïteit op lange termijn te verzekeren

 De eerstelijnszorg wordt hier nauw mee betrokken (in casu de huisarts)

 Outreachting naar andere sectoren behoort tevens tot deze functie: bv in AZ, thuisvpk,
CLB,…


Als vpk op werkveld in contact komen met een psychiatrisch ziektebeeld kunnen wij terecht bij
functie 1



2de functie: ambulante intensieve behandelteams voor zowel acute als chronische psychische
problemen

 F2A = acute mobiel team
 Acute team, mag 1 maand intensief begeleiden: 1 tot meerdere keren per dag langs
gaan bij de cliënt aan huis
 In principe worden huisbezoeken multidisciplinair met 2 uitgevoerd
 Opnamevoorkomend of bespoedigend

 F2B
 Langdurige begeleiding (meerdere jaren), gemiddeld 1 bezoek per week
 Je hebt je eigen caseload

BOR: bed-op-recept: het beschikbaar zijn van een crisisbed indien crisis bij F2A of F2B zich
voordoet  functie 4 (na 30 dagen)  residentiële opname




293