Samenvatting Hfdst 7 Preventieve gezondheidszorg

HOOFDSTUK 7: Preventieve gezondheidszorg

2. Gezondheidspromotie en ziektepreventie in Vlaanderen

Algemeen wettelijk kader in Vlaanderen
Gezondheidspromotie is gericht op het stimuleren van gezonde levenswijze en verbetering van
omgevingsfactoren die een impact hebben op de gezondheid van het individu en gehele bevolking

 In eigen land laten vooral de gemeenschappen zich door deze modellen inspireren.
Door de staatshervorming zijn zij immers volledig bevoegd voor de preventieve
gezondheidszorg

 Verbreding van het preventieconcept:
Inhoudelijk vond er een verbreding plaats van het preventieconcept, zodat naast de klassieke
maatregelen voor ziektepreventie ook aandacht wordt geschonken aan gezondheidspromotie


 Aandacht voor lokale actoren:
Structureel wordt er steeds meer gekozen voor lokaal gerichte acties in samenwerking met
lokale actoren en met sectoren buiten de gezondheidszorg

 De overheid beoogt procesmatige aanpak:
Op vlak van beleidsvoering wil de Vlaamse overheid de praktijk inzake preventieve
gezondheidszorg en gezondheidspromotie beter sturen met behulp van het decreet
betreffende het preventieve gezondheidsbeleid in Vlaanderen


Het VIGEZ
= VIGeZ is een expertisecentrum voor gezondheidspromotie en ziektepreventie
Ze leveren strategieën, advies, opleidingen en methodieken aan gezondheidsprofessionals

 Opdracht en taken VIGEZ
→ Zij ondersteunen gezondheidswerkers en hun organisaties, zij bundelen en delen
waardevolle expertise. Ze stimuleren en faciliteren wetenschappelijk praktijkgericht
onderzoek m.b.t. gezondheidspromotie en preventie


→ Stimuleren en faciliteren van de samenwerking tussen verschillende actoren is
eveneens een kerntaak
 Expertisecentrum
 Wetenschappelijk onderbouwd
 Onafhankelijk
 Gezondheidsthema’s
 Gezondheidsdoelstellingen
 Omgeving
 Samenwerking


194

, → ≠ strategieën
 Ondersteunen
 Pleitbezorgen
 Samenwerking aanmoedigen en ondersteunen
 Alle lagen van bevolking betrekken


 Gezondheidsthema’s
→ Voeding, beweging en sedentair gedrag
→ Geestelijke gezondheidsbevordering
→ Tabak
→ Gezondheidsongelijkheid
→ Gezondheidsbevordering
→ Valpreventie
→ Gezondheid en milieu
→ Bevolkingsonderzoeken naar kanker

Gezondheidsdoelstellingen

Werken met gezondheidsdoelstellingen is een vorm van koersbepaling:
 zij geven richting aan het beleid
 vormen een basis om strategieën en acties te bepalen
 bevorderen de communicatie en samenwerking tussen de actoren op het vlak van de
preventieve gezondheidszorg

Om die gezondheidsdoelstellingen waar te maken worden diverse beleidsinstrumenten gericht
ingezet, zoals gezondheidsconferenties, werkgroepen, samenwerking met andere bestuurniveaus,
bevolkingsonderzoeken, gegevensuitwisseling

De Vlaamse regering kan in het kader van haar beleid inzake preventieve gezondheidszorg
partnerorganisaties, organisaties met terreinwerking en Logo’s erkennen en of subsidiëren

Ze zijn opgebouwd rond 6 grote thema’s:
1) voeding en beweging
2) tabak, alcohol en drugs
3) zelfdoding en depressie
4) ongevallen in de privésfeer
5) vaccinaties
6) bevolkingsonderzoeken naar kanker

Gezondheidsconferenties
 brengt verschillende deskundigen rond een gezondheidsprobleem samen met het oog op het
formuleren van een voorstel van gezondheidsdoelstelling en de wetenschappelijk onderbouwde
preventiestrategieën om de doelstelling te realiseren




195

,Voorzieningen
= zijn de locale verenigingen voor gezondheidspromotie die zich tot doel stellen de
gezondheidspromotie concrete vorm en inhoud te geven o.m. door
→ voorlichting
→ advisering
→ begeleiding
→ educatie
→ profylaxe
naar de lokale bevolking toe


Enkele voorzieningen die actief zijn rond gezondheidspromotie en preventie:

 Welzijn gezondheid op het werk
 Kind en Gezin
 CLB (Centrum Leerlingenbegeleiding)
 VRGT (Vlaamse vereniging voor respiratoire gezondheidszorg en tuberculosebestrijding vzw)
 VLK (Vlaamse Liga tegen Kanker)
 Sensoa
 VAD (Vereniging voor Alcohol – en andere drugproblemen vzw
 CGG Zelfmoordlijn
 JAC ( Jongeren Adviescentrum)
 Tele onthaal
 Centraal Meldpunt


Logo’s
Opdrachten
 Implementatie preventie projecten (gezondheidsdoelstellingen)
 Lokale info verzameling
 Lokaal overleg intersectoraal + samenwerking faciliteren
 Regionaal – lokaal beleidsplan




196

, Ziektepreventie
Doelgroep
= potentiële zieke

Thematiek situeert zich voornamelijk in:
→ de primaire preventie
→ de secundaire preventie
→ de tertiaire preventie
→ de quartaire preventie


 Voor selectie van de ziekten en gezondheidsproblemen en de bepaling van risicogroepen
wordt uitgegaan van wetenschappelijk onderzoek en epidemiologische gegevens zoals volgende
gezondheidsindicatoren:
→ de proportionele sterftecijfers
→ de oorzaak specifieke sterftecijfers
→ de incidentele (vb. baarmoederhalskanker)
→ prevalentiecijfers

 Regelmatig gezondheidsenquête:
de gegevensverzameling via de gezondheidsenquête heeft betrekking op de
→ Gezondheidstoestand
→ medische consumptie
→ leefstijl
→ socio-economische status
→ en andere gezondheidsdeterminanten
heeft als doel informatie in te winnen over de algemene gezondheidstoestand van de bevolking
en hun gezondheidsbehoeften


 Ook universiteiten kunnen grootschalig onderzoek voeren om bepaalde aspecten van de
gezondheid na te gaan. Steun bij de bepaling van beleidsprioriteiten en analyseren de effecten
en de efficiëntie van het gevoerde beleid


 Door de 6e staatshervorming kunnen alleen de deelstaten nog preventie-initiatieven nemen op
vlak van gezondheid.
De Vlaamse overheid wordt duidelijk bevoegd voor:
 De financiering van het bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker, dat sinds
het najaar 2013 georganiseerd wordt.
 Tabaksontwenning (financiële steun aan personen die willen stoppen met roken
en hiervoor en arts of tabakoloog inschakelen).
 Het fonds ter bestrijding van verslaving (tabak en drugs).
 Vaccinatiecampagnes.
 Preventieve mondgezondheidszorg.
 Het ozonplan.

197