Ethiek
Hoorcollege 1
Beperkingen, sport en ethiek:
Er is een link tussen kansarmoede, fysieke activiteit en gezondheid. Het is algemeen geweten dat je als
je niet sport meer risico hebt op gezondheidsproblemen. Kansarme gezinnen zullen minder snel sporten
omdat benodigdheden of sportclubs ontzettend duur zijn. Dit is een ethische kwestie omdat het niet wil
zeggen dat je minder geld hebt, je een grotere kans mag hebben op gezondheidsproblemen.
Inleiding
Wat is toegepaste ethiek --> niet verengen tot “praktische toepassingen in concrete domeinen van
theoretisch verworven morele inzichten”
Ethiek is niet een set van regeltjes en kaarten die je meekrijgt tijdens je carrière, maar het gaat over zelf
gefundeerde beslissingen nemen en het zoeken naar morele dingen. Je moet zelf inzien wat ethisch juist
en fout is en dat hangt van de context af. Hierdoor kan je geen lijstje gebruiken wanneer iets ethisch
juist of fout is, maar je moet dit soort dingen zelf aanvoelen.
Toegepaste ethiek dien wel ruimer bekeken te worden: “primair gaat het over het definiëren van een
ethische keuzeproblematiek in concrete situaties en het zoeken naar moreel aanvaardbare oriëntaties
voor deze keuzen”.
Van fundamentele naar toegepaste ethiek
Uitgangspunt en het eindpunt van de toegepaste, ethische reflectie zijn: concrete maatschappelijke
problemen, problemen op het domein van professionele praktijken of op het domein van de
economische, sociale of politieke ordening van de samenleving. De toegepaste ethiek is hierdoor
beperkt in zijn opzet en wordt onderscheiden van de fundamentele die als uitgangspunt van zijn
reflectie meer algemene vragen stelt over het wezen en de oorsprong van morele normen en waarden.
--> er is altijd een soort noodzakelijk symbiose tussen beide vormen van morele reflectie tussen
fundamentele en contextuele probleemstelling (lijkt nogal evident)
1
, 3 niveaus:
-> van individuele leven en beroep (micro) naar bredere samenleving en het beleid (macro). Maar ook
tussenliggend niveau (meso) (groepen, instituties en andere dragers van een specifiek ethos).
MICRO- NIVEAU
- Relaties tussen individuen
o 2 studenten onderling
o Atleet en trainer
o Dokter en patiënt
- De ene vaak een directe, morele verantwoordelijkheid voor de andere
- Vaak te maken met een bepaalde rol die gespeeld wordt
- Rol, beïnvloed door maatschappelijke ontwikkelingen
- Microvlak: concrete situaties waarin mens als individu met verschillende conflicterende
waarden wordt geconfronteerd
MESO- NIVEAU
- Toegepaste ethiek: meer dan 1 op 1 relaties
- Ethische keuzen van indivuduen: dikwijls ingebed in groepen en instituties
o Gezinnen, scholen, clubs
o Klinieken, bedrijven, netwerken
- Dennis Thompson: toegepaste ethiek vooral aandacht voor intermediaire sociale netwerken: “
we moeten niet alleen aandacht hebben voor dokter-patiënt relaties of voor de
rechtvaardigheid van het gezondheidsbeleid maar ook voor wat we kunnen noemen een
ziekenhuis-ethiek”
MACRO- NIVEAU
2
Hoorcollege 1
Beperkingen, sport en ethiek:
Er is een link tussen kansarmoede, fysieke activiteit en gezondheid. Het is algemeen geweten dat je als
je niet sport meer risico hebt op gezondheidsproblemen. Kansarme gezinnen zullen minder snel sporten
omdat benodigdheden of sportclubs ontzettend duur zijn. Dit is een ethische kwestie omdat het niet wil
zeggen dat je minder geld hebt, je een grotere kans mag hebben op gezondheidsproblemen.
Inleiding
Wat is toegepaste ethiek --> niet verengen tot “praktische toepassingen in concrete domeinen van
theoretisch verworven morele inzichten”
Ethiek is niet een set van regeltjes en kaarten die je meekrijgt tijdens je carrière, maar het gaat over zelf
gefundeerde beslissingen nemen en het zoeken naar morele dingen. Je moet zelf inzien wat ethisch juist
en fout is en dat hangt van de context af. Hierdoor kan je geen lijstje gebruiken wanneer iets ethisch
juist of fout is, maar je moet dit soort dingen zelf aanvoelen.
Toegepaste ethiek dien wel ruimer bekeken te worden: “primair gaat het over het definiëren van een
ethische keuzeproblematiek in concrete situaties en het zoeken naar moreel aanvaardbare oriëntaties
voor deze keuzen”.
Van fundamentele naar toegepaste ethiek
Uitgangspunt en het eindpunt van de toegepaste, ethische reflectie zijn: concrete maatschappelijke
problemen, problemen op het domein van professionele praktijken of op het domein van de
economische, sociale of politieke ordening van de samenleving. De toegepaste ethiek is hierdoor
beperkt in zijn opzet en wordt onderscheiden van de fundamentele die als uitgangspunt van zijn
reflectie meer algemene vragen stelt over het wezen en de oorsprong van morele normen en waarden.
--> er is altijd een soort noodzakelijk symbiose tussen beide vormen van morele reflectie tussen
fundamentele en contextuele probleemstelling (lijkt nogal evident)
1
, 3 niveaus:
-> van individuele leven en beroep (micro) naar bredere samenleving en het beleid (macro). Maar ook
tussenliggend niveau (meso) (groepen, instituties en andere dragers van een specifiek ethos).
MICRO- NIVEAU
- Relaties tussen individuen
o 2 studenten onderling
o Atleet en trainer
o Dokter en patiënt
- De ene vaak een directe, morele verantwoordelijkheid voor de andere
- Vaak te maken met een bepaalde rol die gespeeld wordt
- Rol, beïnvloed door maatschappelijke ontwikkelingen
- Microvlak: concrete situaties waarin mens als individu met verschillende conflicterende
waarden wordt geconfronteerd
MESO- NIVEAU
- Toegepaste ethiek: meer dan 1 op 1 relaties
- Ethische keuzen van indivuduen: dikwijls ingebed in groepen en instituties
o Gezinnen, scholen, clubs
o Klinieken, bedrijven, netwerken
- Dennis Thompson: toegepaste ethiek vooral aandacht voor intermediaire sociale netwerken: “
we moeten niet alleen aandacht hebben voor dokter-patiënt relaties of voor de
rechtvaardigheid van het gezondheidsbeleid maar ook voor wat we kunnen noemen een
ziekenhuis-ethiek”
MACRO- NIVEAU
2
