Samenvatting Urinaire zorgen

Urinaire zorgen

1. Het normaal functioneren van de nieren en de urinewegen

1.1 De nierfunctie

1. Vochtbalans
2. Elektrolytebalans: Na/ K/ Cl/ Ph/ Mg
3. Verwijderen afvalstoffen
a. Ureum: eindproduct eiwitmetabolisme
b. Creatine: tussenproduct in metabolisme
c. Creatinine: eindproduct spiermetabolisme
4. pH-regeling
5. Hormoonproductie
a. renine: bloeddrukverhoging
b. erythropoïetine: productie RBC

1.2 Het mictieproces

1. urineproductie ter hoogte van de nieren
2. vesica urinae: blaashals en blaas (reservoirfunctie)
3. sfincters
a. intern thv blaashals

belang bekkenbodemspieren

b. extern: bij man thv distale 1/3 prostaat
bij vrous +- midden van urethra
4. sacraal blaascentrum: S2 / S4
5. centraal blaascentrum

Plassen = passief proces

1.3 Diurese

= hoeveelheid urine-uitscheiding per 24u (gem. 1ml/kg lichaamsgewicht/uur)

1.4 Mictiepatroon

= gedragspatroon mbt plassen over geheel van dag (= aantal keer + hoeveelheid / keer)

1.5 Diurese en mictiepatroon: beïnvloedende factoren

Normale factoren:

 vochtinname  leeftijd
 vochtverlies  opvoeding
 eetgewoonten  beschikbare toiletten
 geneesmiddelen  prioriteiten
 anatomisch functioneren  emotionele factoren

abnormale factoren:

 stoornissen op spieren blaas/ ureters/ urethra
 neurologische factoren
 pijn
 infectie
 …

, 2. Urine

 Samenstelling: wisselt voortdurend
 Hoeveelheid: 1000(min.) tot 1500 ml/ 24u
 Kleur: geel
 Geur: gering

Concentratie/ dichtheid/ soortelijk gewicht: 1005 tot 1025-1030 g/cm³

pH: normaal licht zuur (+- 6) – variërend van 4,8 tot 8

2.1 Normale bestanddelen van urine 2.2 Abnormale bestanddelen van Urine

 Water  Eiwit = proteïnurie
 Afbraakproducten eiwitmetabolisme  Glucose = glucosurie
o (bv. Ureum/ creatinine)  Ketonlichamen
 Creatine  Veel galkeurstoffen
 Zouten  Erythrocyten, leukocyten
 Uroblinine: galkleurstof  Bacteriën
 Vitaminen (bv. B/C)  Afbraakproducten van
 Hormonen (bv. Dopingcontroles) geneesmiddelen (bv. Urinesticks)
 Vormelementen (=cellen)

3. Veel voorkomende klachten

3.1 Plaatselijke stoornissen

 Polyurie
o Toegenomen diurese (>2l/dag) > 8x/overdag
 Oligurie
o Verminderde urineproductie < 400ml/ 24u
 Anurie
o Zo goed als afwezige urineproductie < 50ml/24u
 Nycturie
o ’s nachts moeten opstaan om te plassen
o Enuresus nocturna : bedplassen
 Pollakisurie
o Frequente mictie (toch geen grotere diurese)
 Sterke drang
 Branderig gevoel
o Door sterk geconcentreerde urine
 Dysurie
o Pijn bij urineren/ moeilijke mictie
 Retentie
o Onvolledige blaaslediging
 Zwakke straal en moeilijke start
 Nadruppelen
 Incontinentie
 Haematurie
o Bloed in urine
 Pyurie
o Etter (witte bloedcellen) in urine
 Albuminurie
o Eiwitten in urine
 Glucosurie