Diervoeding hond en kat
Hoofdstuk 1. Studie van de voedingsstoffen
1.1. Inleiding
Nutriënt = voedingsstof
Ingrediënten hebben allemaal nutriënten (water het belangrijkste)
Welke voedingsstoffen geven energie? kh, eiwitten, vetten!!!
Wat kunnen?
Begrijpen hoe en waar voedsel wordt verteerd bij hond en kat
Basiskennis over voedingsbehoeften
Belangrijke voedingsaspecten
Kritisch nadenken over commerciële voeders
Labels interpreteren en beoordelen
Berekenen hvl je dagelijks mag voederen
Werking van veterinaire diëten bij bepaalde ziektes
Voedingsstoffen of nutriënten =
Organische moleculen of minerale elementen
Vormen de samenstelling van voedingsmiddelen
Onmisbaar zijn vr functioneren van het lichaam
Elk puzzel stukje
Een vr het dier onmisbare voedingsstof
Geleverd door verschillende, elkaar aanvullende ingrediënten
Juiste verhouding
Voedingsstoffen nodig vr:
- Organisme op te bouwen
- Organisme te onderhouden
- Organisme te voorzien van energie
- Voeding beantwoord aan 4 doelen:
Opbouwen en onderhouden van het lichaam
Lichaam voorzien van energie
Voeden is voorkomen van ziekten
Voeden is genezen
- Basiscomponenten van voedsel = voedingsbouwstenen
Water (kg/dag)
Koolhydraten (g/dag)
Eiwitten (g/dag)
Vetten (g/dag)
Vitaminen g/dag)
Mineralen (mg/dag)
1
,Wat heeft fido nodig?
Samenstelling/nutriënten
Eiwitten = bouwstof
Kh = brandstof
Vetten = brandstof
Vitaminen = hulpstof
Mineralen = hulpstof
Sporenelementen = hulpstof
Ruwvezel = hulpstof
Water = hulpstof
!!!Behoeften = individueel en dierafh zoals diersoort, ras, geslacht, leeftijd maar ook
verhoogde omgevingstemp, diarree, braken, …
= hoeveelheid afh en verhouding
Is dat alles?
Hond zeer goed reukorgaan (geur bel)
• Voeding opwarmen zodat geur vrijkomt
Niet belangrijk kleur/vorm
• Kleine brokjes aan grote honden=> maagtorsie
Gewoonte
Acceptatiefactor
Warm voedsel
Vlees van goede kwaliteit
Vet in voedsel
Wat vochtig weer
Alleen of in roedel
1.2. Water
- Essentiële behoeften dier:
02
H20
Lichaam 60-80% H2O
Minder dan 10% => ziekte
Minder dan 15% => sterfte
Geen energetische waarde
Hoog vochtgehalte
Lage energiedichtheid
4 Bronnen (niet kunnen opsommen)
Wel belangrijk in natvoer water => gebonden water
1) Vrij drink H2O
Kwantitatief
Kwalitatief
2) Gebonden H20 (water in natvoer)
2
, Kwantitatief bel!
3) Metabolisch H2O
Oxidatie – reacties
4) H2O bij weefselafbraak (vet, eiwit)
Belang voor het dier
Water is:
Niet vervuilend eindproduct van oxidatie reacties
Smeermiddel + schokabsorberend
Transportmedium stoffen
Circulatiemedium bloed
Betrokken bij thermoregulatie
Rol in vertering
Water belang vr het dier
!!!!!!
!!!!!Dagelijks H2O-behoefte (4-5% van LG) varieert enorm in functie van:
• Dier
Leeftijd
Grootte
Fysiologische toestand
Diersoort
Gezondheidstoestand
• Voeder: ds, mineralen, eiwit, rc
• Omgeving
Water heeft geen energetische waarde!!
Een voer met een hoog vochtgehalte zal doorgaans een lage energiedichtheid
hebben
H2O moet steeds voorhanden zijn, behalve als dier buitensporig geraakt
- Water in een notendop
Altijd water geven tenzij ze het uitbraken
Opname door drinken of in voedsel
Als vochtgehalte in voeding stijgt, drinkt hond minder
Blikvoer, drinkt dier minder
3
, Water komt vrij bij verbranding van glucose
60-70% lichaam is water
Altijd laten staan, alleen bij ziekte soms afwijken
50 cc/ml per dag per kg lichaam nodig/pup en meer
Hond bepaalt zelf hoeveel hij nodig heeft
1.3. Koolhydraten
= niet alleen uit suikers maar ook uit vezels
Algemeen= alle moleculen welke opgebouwd zijn uit C, H en O
Monosachariden: enkelvoudige suikers
Disachariden: 2 suikers
Lactose: glucose + galactose
Oligosachariden: korte ketens van FOS en MOS
Polysachariden: lange ketens van mono’s
Glycogeen en amylose kunnen opgesplitst worden door amylase
Cellulose, pectine, hemicellulose, kunnen niet opgesplitst worden door enzymen van
het dier
Koolhydraten kunnen in veel vormen voorkomen
Suiker
Zetmeel
Vezels
Verteerbare kh = kan het lichaam opnemen en gebruiken als energiebron
Niet verteerbare kh = zijn voedingsvezels kan lichaam niet opnemen, geen
energiebron, maar bel vr functie darm
Bronnen
1) Plantaardige: goede bron vb tarwe, haver
2) Dierlijk: slechte bron behalve bloedglucose, glycogeen, lactose
Functie van enkelvoudige suikers en zetmeel
Energie
• Rechtstreeks gebruiken als energiebron
• Opslag onder vorm van glycogeen, vet
Bouwsteen
• Lactose => lactatie
Warmte
• Als ze worden gemetaboliseerd vr energie
Functie van voedingsvezels
Bevorderen en reguleren van een normale darmfunctie
Behouden van de gezondheid van dikke darm
Darmpassage moet voldoende traag verlopen om de voedingsstoffen te kunnen
opnemen, maar snel genoeg om verstopping te voorkomen
4
Hoofdstuk 1. Studie van de voedingsstoffen
1.1. Inleiding
Nutriënt = voedingsstof
Ingrediënten hebben allemaal nutriënten (water het belangrijkste)
Welke voedingsstoffen geven energie? kh, eiwitten, vetten!!!
Wat kunnen?
Begrijpen hoe en waar voedsel wordt verteerd bij hond en kat
Basiskennis over voedingsbehoeften
Belangrijke voedingsaspecten
Kritisch nadenken over commerciële voeders
Labels interpreteren en beoordelen
Berekenen hvl je dagelijks mag voederen
Werking van veterinaire diëten bij bepaalde ziektes
Voedingsstoffen of nutriënten =
Organische moleculen of minerale elementen
Vormen de samenstelling van voedingsmiddelen
Onmisbaar zijn vr functioneren van het lichaam
Elk puzzel stukje
Een vr het dier onmisbare voedingsstof
Geleverd door verschillende, elkaar aanvullende ingrediënten
Juiste verhouding
Voedingsstoffen nodig vr:
- Organisme op te bouwen
- Organisme te onderhouden
- Organisme te voorzien van energie
- Voeding beantwoord aan 4 doelen:
Opbouwen en onderhouden van het lichaam
Lichaam voorzien van energie
Voeden is voorkomen van ziekten
Voeden is genezen
- Basiscomponenten van voedsel = voedingsbouwstenen
Water (kg/dag)
Koolhydraten (g/dag)
Eiwitten (g/dag)
Vetten (g/dag)
Vitaminen g/dag)
Mineralen (mg/dag)
1
,Wat heeft fido nodig?
Samenstelling/nutriënten
Eiwitten = bouwstof
Kh = brandstof
Vetten = brandstof
Vitaminen = hulpstof
Mineralen = hulpstof
Sporenelementen = hulpstof
Ruwvezel = hulpstof
Water = hulpstof
!!!Behoeften = individueel en dierafh zoals diersoort, ras, geslacht, leeftijd maar ook
verhoogde omgevingstemp, diarree, braken, …
= hoeveelheid afh en verhouding
Is dat alles?
Hond zeer goed reukorgaan (geur bel)
• Voeding opwarmen zodat geur vrijkomt
Niet belangrijk kleur/vorm
• Kleine brokjes aan grote honden=> maagtorsie
Gewoonte
Acceptatiefactor
Warm voedsel
Vlees van goede kwaliteit
Vet in voedsel
Wat vochtig weer
Alleen of in roedel
1.2. Water
- Essentiële behoeften dier:
02
H20
Lichaam 60-80% H2O
Minder dan 10% => ziekte
Minder dan 15% => sterfte
Geen energetische waarde
Hoog vochtgehalte
Lage energiedichtheid
4 Bronnen (niet kunnen opsommen)
Wel belangrijk in natvoer water => gebonden water
1) Vrij drink H2O
Kwantitatief
Kwalitatief
2) Gebonden H20 (water in natvoer)
2
, Kwantitatief bel!
3) Metabolisch H2O
Oxidatie – reacties
4) H2O bij weefselafbraak (vet, eiwit)
Belang voor het dier
Water is:
Niet vervuilend eindproduct van oxidatie reacties
Smeermiddel + schokabsorberend
Transportmedium stoffen
Circulatiemedium bloed
Betrokken bij thermoregulatie
Rol in vertering
Water belang vr het dier
!!!!!!
!!!!!Dagelijks H2O-behoefte (4-5% van LG) varieert enorm in functie van:
• Dier
Leeftijd
Grootte
Fysiologische toestand
Diersoort
Gezondheidstoestand
• Voeder: ds, mineralen, eiwit, rc
• Omgeving
Water heeft geen energetische waarde!!
Een voer met een hoog vochtgehalte zal doorgaans een lage energiedichtheid
hebben
H2O moet steeds voorhanden zijn, behalve als dier buitensporig geraakt
- Water in een notendop
Altijd water geven tenzij ze het uitbraken
Opname door drinken of in voedsel
Als vochtgehalte in voeding stijgt, drinkt hond minder
Blikvoer, drinkt dier minder
3
, Water komt vrij bij verbranding van glucose
60-70% lichaam is water
Altijd laten staan, alleen bij ziekte soms afwijken
50 cc/ml per dag per kg lichaam nodig/pup en meer
Hond bepaalt zelf hoeveel hij nodig heeft
1.3. Koolhydraten
= niet alleen uit suikers maar ook uit vezels
Algemeen= alle moleculen welke opgebouwd zijn uit C, H en O
Monosachariden: enkelvoudige suikers
Disachariden: 2 suikers
Lactose: glucose + galactose
Oligosachariden: korte ketens van FOS en MOS
Polysachariden: lange ketens van mono’s
Glycogeen en amylose kunnen opgesplitst worden door amylase
Cellulose, pectine, hemicellulose, kunnen niet opgesplitst worden door enzymen van
het dier
Koolhydraten kunnen in veel vormen voorkomen
Suiker
Zetmeel
Vezels
Verteerbare kh = kan het lichaam opnemen en gebruiken als energiebron
Niet verteerbare kh = zijn voedingsvezels kan lichaam niet opnemen, geen
energiebron, maar bel vr functie darm
Bronnen
1) Plantaardige: goede bron vb tarwe, haver
2) Dierlijk: slechte bron behalve bloedglucose, glycogeen, lactose
Functie van enkelvoudige suikers en zetmeel
Energie
• Rechtstreeks gebruiken als energiebron
• Opslag onder vorm van glycogeen, vet
Bouwsteen
• Lactose => lactatie
Warmte
• Als ze worden gemetaboliseerd vr energie
Functie van voedingsvezels
Bevorderen en reguleren van een normale darmfunctie
Behouden van de gezondheid van dikke darm
Darmpassage moet voldoende traag verlopen om de voedingsstoffen te kunnen
opnemen, maar snel genoeg om verstopping te voorkomen
4
