STRAFPROCESRECHT
Inhoud
H1: Wat is strafvordering?............................................................................................................................ 3
H2. Personen betrokken bij het strafproces.................................................................................................. 5
1. Wie oefent de strafvordering uit?......................................................................................................... 5
1.1 Het Openbaar Ministerie (parket)................................................................................................... 5
1.2 De gerechtelijke politie................................................................................................................... 7
H3. Het opsporingsonderzoek....................................................................................................................... 8
1. Inleiding................................................................................................................................................ 8
2. Onderzoeksfase..................................................................................................................................... 9
2.1 Bevoegdheden PdK in opsporingsonderzoek...................................................................................9
2.2 Strafrechtelijk kort geding art. 28sexies, §1 Sv..............................................................................10
2.3 Mini-instructie art. 28septies Sv.................................................................................................... 10
H4: Het gerechtelijk onderzoek................................................................................................................... 11
1. Definitie.............................................................................................................................................. 11
2. Kenmerken.......................................................................................................................................... 11
3. Start van het gerechtelijk onderzoek................................................................................................... 12
3.1 Hoe komt de onderzoeksrechter aan zijn zaken?..........................................................................12
3.2 De territoriale bevoegdheid art. 62bis Sv......................................................................................12
4. Verloop van het gerechtelijk onderzoek.............................................................................................. 13
4.1 Onderzoeksdaden......................................................................................................................... 13
H5. De voorlopige hechtenis Wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis...........................17
1. Inleiding.............................................................................................................................................. 17
2. Fase voor voorlopige hechtenis.......................................................................................................... 17
2.1 Arrestatie...................................................................................................................................... 17
2.2 Het bevel tot medebrenging......................................................................................................... 18
2.3 Het bevel tot aanhouding.............................................................................................................. 18
3. Toezicht op de voorlopige hechtenis................................................................................................... 19
4. Termijnen............................................................................................................................................ 20
5. Overzicht............................................................................................................................................. 20
6. Vergoeding wegens onwerkdadige of onwettige voorlopige hechtenis...............................................21
6.1 De onwerkdadige voorlopige hechtenis........................................................................................21
1
, STRAFPROCESRECHT
6.2 De onwettige voorlopige hechtenis............................................................................................... 21
7. Vrijheid onder voorwaarden art. 35 WVH........................................................................................... 21
8. Europees aanhoudingsbevel............................................................................................................... 22
9. ‘Franchimont’-verzoeken art. 61ter e.v. Sv.......................................................................................... 22
10. Afsluiten gerechtelijk onderzoek....................................................................................................... 23
............................................................................................................................................................ 23
10.1 Procedure voor de raadkamer..................................................................................................... 24
10.2 Rechtsmiddelen rond het afsluiten van het gerechtelijk onderzoek............................................25
H6. Voor de vonnisrechter.......................................................................................................................... 26
1. Organisatie.......................................................................................................................................... 26
2. Bevoegdheden.................................................................................................................................... 26
3. Aanhangigmaking................................................................................................................................ 27
3.1 algemeen...................................................................................................................................... 27
3.2 correctionele rechtbank................................................................................................................ 27
4. Samenstelling zetel............................................................................................................................. 28
5. Voortdurende bewarende maatregelen.............................................................................................. 28
6. Waarborgen........................................................................................................................................ 28
6.1 Fundamentele waarborgen........................................................................................................... 28
7. De zitting............................................................................................................................................. 30
7.1 Terechtzitting................................................................................................................................ 30
7.2 Verloop van de zitting.................................................................................................................... 30
7.3 Bewijsregeling............................................................................................................................... 30
8. De uitspraak........................................................................................................................................ 32
8.1 Motivering..................................................................................................................................... 32
8.2 Kracht en gezag van gewijsde........................................................................................................ 32
9. Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering..........................................................33
9.1 Beletselen..................................................................................................................................... 33
9.2 Verval van de strafvordering......................................................................................................... 33
9.3 Verval van de burgerlijke vordering............................................................................................... 35
9.4 Verval van uitvoering straffen....................................................................................................... 36
9.5 Genade.......................................................................................................................................... 36
2
, STRAFPROCESRECHT
H1: WAT IS STRAFVORDERING?
Het strafprocesrecht omvat het geheel van de al dan niet geschreven rechtsregels die in een viertal
procesfasen kunnen worden ondergebracht:
- Het onderzoek
- De vervolging
- De berechting
- De strafuitvoering
Het omvat zowel de eigenlijke procedureregels alsook de rechten en verplichtingen van de betrokken
partijen en organen met als doel het ontdekken van de waarheid, alsmede het bereiken van een naar
recht en gerechtigheid verantwoorde beslissing.
Inquisitoir proces: de maatschappij wordt partij in het geding en zal vervolgen en berechten. De
vervolgde wordt mee in een ondergeschikte positie geplaatst en de rechter voert een actieve
procesvoering. (vb. België)
- Schriftelijk, geheim en niet-tegensprekelijk
Accusatoir proces: de maatschappij is geen partij in het geding. Het slachtoffer ‘beschuldigt’ en de rechter
is een scheidsrechter die niet actief tussenkomt (vb. USA)
- Mondeling, openbaar en op tegenspraak
Nergens enkel een inquisitoir of accusatoir systeem, steeds overlap maar toch vooral 1 systeem
Het wetboek van strafvordering dateert van 1808 en onderging doorheen de jaren verschillende
aanpassingen:
- De wet Franchimont (5 maart 1998): regelt het opsporingsonderzoek (o.l.v. de procureur) en het
gerechtelijk onderzoek (o.l.v. de onderzoeksrechter).
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf:
- Strafvordering
- Burgerlijke vordering
Wie oefent SV nog uit?
- Geen lid van OM, vb. douane en accijnzen
- Burgerlijke partij
o Aangifte/klacht/burgerlijke partijstelling
o Beperkingen:
Minderjarigen
3
, STRAFPROCESRECHT
Tegen wie geldt de SV?
- Verdachte
- Inverdenkinggestelde
- Beklaagde (beschuldigde)
o Vervolgd voor correctionele RB
- Beschuldigde
o Vervolgd voor Hof van Assisen
Burgerlijke vordering
- Ingesteld door slachtoffer/benadeelde partij
- Optierecht : burgerlijke of strafrechter
- Voor strafrechter:
o Sv nog niet ingesteld
Via burgerlijke partij (consignatie)
Via rechtstreekse dagvaarding
o Sv reeds ingesteld
Slachtoffer kan aansluiten
- Voorwaarden:
o Hoedanigheid
o Belang
o Ontvankelijke Sv
o Geen burgerlijke vordering voor burgerlijke rechter?
o Benadeelde?
Quid vordering voor burgerlijke rechter:
- Voor enige strafvordering : geen gezag van gewijsde
o Tijdens of na Sv:
‘le criminel tient le civil en état’
o Fonds hulp slachtoffers
4
Inhoud
H1: Wat is strafvordering?............................................................................................................................ 3
H2. Personen betrokken bij het strafproces.................................................................................................. 5
1. Wie oefent de strafvordering uit?......................................................................................................... 5
1.1 Het Openbaar Ministerie (parket)................................................................................................... 5
1.2 De gerechtelijke politie................................................................................................................... 7
H3. Het opsporingsonderzoek....................................................................................................................... 8
1. Inleiding................................................................................................................................................ 8
2. Onderzoeksfase..................................................................................................................................... 9
2.1 Bevoegdheden PdK in opsporingsonderzoek...................................................................................9
2.2 Strafrechtelijk kort geding art. 28sexies, §1 Sv..............................................................................10
2.3 Mini-instructie art. 28septies Sv.................................................................................................... 10
H4: Het gerechtelijk onderzoek................................................................................................................... 11
1. Definitie.............................................................................................................................................. 11
2. Kenmerken.......................................................................................................................................... 11
3. Start van het gerechtelijk onderzoek................................................................................................... 12
3.1 Hoe komt de onderzoeksrechter aan zijn zaken?..........................................................................12
3.2 De territoriale bevoegdheid art. 62bis Sv......................................................................................12
4. Verloop van het gerechtelijk onderzoek.............................................................................................. 13
4.1 Onderzoeksdaden......................................................................................................................... 13
H5. De voorlopige hechtenis Wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis...........................17
1. Inleiding.............................................................................................................................................. 17
2. Fase voor voorlopige hechtenis.......................................................................................................... 17
2.1 Arrestatie...................................................................................................................................... 17
2.2 Het bevel tot medebrenging......................................................................................................... 18
2.3 Het bevel tot aanhouding.............................................................................................................. 18
3. Toezicht op de voorlopige hechtenis................................................................................................... 19
4. Termijnen............................................................................................................................................ 20
5. Overzicht............................................................................................................................................. 20
6. Vergoeding wegens onwerkdadige of onwettige voorlopige hechtenis...............................................21
6.1 De onwerkdadige voorlopige hechtenis........................................................................................21
1
, STRAFPROCESRECHT
6.2 De onwettige voorlopige hechtenis............................................................................................... 21
7. Vrijheid onder voorwaarden art. 35 WVH........................................................................................... 21
8. Europees aanhoudingsbevel............................................................................................................... 22
9. ‘Franchimont’-verzoeken art. 61ter e.v. Sv.......................................................................................... 22
10. Afsluiten gerechtelijk onderzoek....................................................................................................... 23
............................................................................................................................................................ 23
10.1 Procedure voor de raadkamer..................................................................................................... 24
10.2 Rechtsmiddelen rond het afsluiten van het gerechtelijk onderzoek............................................25
H6. Voor de vonnisrechter.......................................................................................................................... 26
1. Organisatie.......................................................................................................................................... 26
2. Bevoegdheden.................................................................................................................................... 26
3. Aanhangigmaking................................................................................................................................ 27
3.1 algemeen...................................................................................................................................... 27
3.2 correctionele rechtbank................................................................................................................ 27
4. Samenstelling zetel............................................................................................................................. 28
5. Voortdurende bewarende maatregelen.............................................................................................. 28
6. Waarborgen........................................................................................................................................ 28
6.1 Fundamentele waarborgen........................................................................................................... 28
7. De zitting............................................................................................................................................. 30
7.1 Terechtzitting................................................................................................................................ 30
7.2 Verloop van de zitting.................................................................................................................... 30
7.3 Bewijsregeling............................................................................................................................... 30
8. De uitspraak........................................................................................................................................ 32
8.1 Motivering..................................................................................................................................... 32
8.2 Kracht en gezag van gewijsde........................................................................................................ 32
9. Beletselen voor de normale uitoefening van de strafvordering..........................................................33
9.1 Beletselen..................................................................................................................................... 33
9.2 Verval van de strafvordering......................................................................................................... 33
9.3 Verval van de burgerlijke vordering............................................................................................... 35
9.4 Verval van uitvoering straffen....................................................................................................... 36
9.5 Genade.......................................................................................................................................... 36
2
, STRAFPROCESRECHT
H1: WAT IS STRAFVORDERING?
Het strafprocesrecht omvat het geheel van de al dan niet geschreven rechtsregels die in een viertal
procesfasen kunnen worden ondergebracht:
- Het onderzoek
- De vervolging
- De berechting
- De strafuitvoering
Het omvat zowel de eigenlijke procedureregels alsook de rechten en verplichtingen van de betrokken
partijen en organen met als doel het ontdekken van de waarheid, alsmede het bereiken van een naar
recht en gerechtigheid verantwoorde beslissing.
Inquisitoir proces: de maatschappij wordt partij in het geding en zal vervolgen en berechten. De
vervolgde wordt mee in een ondergeschikte positie geplaatst en de rechter voert een actieve
procesvoering. (vb. België)
- Schriftelijk, geheim en niet-tegensprekelijk
Accusatoir proces: de maatschappij is geen partij in het geding. Het slachtoffer ‘beschuldigt’ en de rechter
is een scheidsrechter die niet actief tussenkomt (vb. USA)
- Mondeling, openbaar en op tegenspraak
Nergens enkel een inquisitoir of accusatoir systeem, steeds overlap maar toch vooral 1 systeem
Het wetboek van strafvordering dateert van 1808 en onderging doorheen de jaren verschillende
aanpassingen:
- De wet Franchimont (5 maart 1998): regelt het opsporingsonderzoek (o.l.v. de procureur) en het
gerechtelijk onderzoek (o.l.v. de onderzoeksrechter).
Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf:
- Strafvordering
- Burgerlijke vordering
Wie oefent SV nog uit?
- Geen lid van OM, vb. douane en accijnzen
- Burgerlijke partij
o Aangifte/klacht/burgerlijke partijstelling
o Beperkingen:
Minderjarigen
3
, STRAFPROCESRECHT
Tegen wie geldt de SV?
- Verdachte
- Inverdenkinggestelde
- Beklaagde (beschuldigde)
o Vervolgd voor correctionele RB
- Beschuldigde
o Vervolgd voor Hof van Assisen
Burgerlijke vordering
- Ingesteld door slachtoffer/benadeelde partij
- Optierecht : burgerlijke of strafrechter
- Voor strafrechter:
o Sv nog niet ingesteld
Via burgerlijke partij (consignatie)
Via rechtstreekse dagvaarding
o Sv reeds ingesteld
Slachtoffer kan aansluiten
- Voorwaarden:
o Hoedanigheid
o Belang
o Ontvankelijke Sv
o Geen burgerlijke vordering voor burgerlijke rechter?
o Benadeelde?
Quid vordering voor burgerlijke rechter:
- Voor enige strafvordering : geen gezag van gewijsde
o Tijdens of na Sv:
‘le criminel tient le civil en état’
o Fonds hulp slachtoffers
4
