MS: WERKEN
SAMENVATTING JUNI 2023
Inhoud
De belgische arbeidsmarkt............................................................................................................................. 3
1. Definitie en afbakening.....................................................................................................................................3
1.1 Definitie.......................................................................................................................................................3
1.2 De waarde van arbeid.................................................................................................................................3
1.3 Onbetaalde arbeid.......................................................................................................................................4
1.4 Arbeid en vrije tijd.......................................................................................................................................5
2. Kerncijfers van de Belgische arbeidsmarkt.......................................................................................................5
Belgische beroepsbevolking..............................................................................................................................5
Werkzaamheidsgraad........................................................................................................................................6
Vergrijzing..........................................................................................................................................................8
Doelgroepen......................................................................................................................................................9
Spreiding............................................................................................................................................................9
Werkloosheid..................................................................................................................................................10
Corona.............................................................................................................................................................10
Wat zoekt de werkgever?...............................................................................................................................11
Conclusie.........................................................................................................................................................11
Wat moeten we doen?....................................................................................................................................11
Waarom werken we?................................................................................................................................... 13
1. Het waarom van werken.................................................................................................................................13
1.1 Het economisch model..............................................................................................................................13
1.2 De morele plicht om te werken.................................................................................................................14
1.3 Het sociale verhaal: status door je werk...................................................................................................15
1.4 Het psychologische verhaal: de intrinsieke motivatie..............................................................................15
2. Het waarom van niet werken..........................................................................................................................16
2.1 Soorten werkloosheid...............................................................................................................................16
2.2 Oorzaken van werkloosheid......................................................................................................................17
2.2 Gevolgen van werkloosheid......................................................................................................................17
De duale arbeidsmarkt................................................................................................................................. 18
1. Basismodellen voor werklegenheid en hun effecten......................................................................................18
2. De prijs van flexibiliteit....................................................................................................................................18
2.1 Interimwerk...............................................................................................................................................18
Pagina 1 van 28
, 2.2 Stagiair.......................................................................................................................................................19
2.3 Flexibel werken.........................................................................................................................................19
De work life balance.................................................................................................................................... 21
1. Wat is de work life balance.............................................................................................................................21
1.1 Klassieke geslachtsrollen...........................................................................................................................21
1.2 Van rolconflict naar work life balance.......................................................................................................22
2. De work life balance: problemen en gevolgen...............................................................................................22
2.1 Conflicterende verwachtingen..................................................................................................................22
2.2 Ongelijke verwachtingen...........................................................................................................................22
2.3 De impact van flexibiliteit en thuiswerken (en corona)............................................................................23
2.4 Ziekteverzuim............................................................................................................................................23
2.5 Ziekteverzuim als alarmbel.......................................................................................................................24
Werken in 2050............................................................................................................................................ 25
Inleiding...............................................................................................................................................................25
1. Wat staat ons te wachten...............................................................................................................................25
1.1 Een blik op de toekomst............................................................................................................................25
1.2 Gevolgen voor de werkgelegenheid.........................................................................................................25
1.3 Bepalende factoren...................................................................................................................................26
2. Het arbeidssysteem in 2050............................................................................................................................27
Werkcollege.........................................................................................................................................................27
Pagina 2 van 28
, DE BELGISCHE ARBEIDSMARKT
1. DEFINITIE EN AFBAKENING
1.1 DEFINITIE
Hangt af van de invalshoek, en hoe breed je het bekijkt
Adam Smith: vanuit economische hoek arbeidswaardeleer
Gebruikswaarde: nut van het werk
Ruilwaarde: vraag en aanbod naar dat profiel
Dynamisch gegeven: arbeid altijd gekoppeld aan een tijdsduur
Nut van arbeid op drie vlakken:
1. Materiële opbrengst (beloning, ontvangst voor arbeid)
2. Psychische opbrengst of geestelijke bevrediging
3. Sociale opbrengst
Arbeid = het verrichten van taken die nut hebben voor mensen die ze uitvoeren, voor hun naaste omgeving
alsmede voor de maatschappij als geheel
Objectief en subjectief nut:
Objectief vergoeding
Subjectief opbrengst van de arbeid voor het gevoel van de persoon (voldoening)
1.2 DE WAARDE VAN ARBEID
Sterke drang naar waardering van arbeid
Velen voelen zich onvoldoende gewaardeerd
Arbeid moet menselijker worden
Onderbenutting bij allochtone bevolking (hoogopgeleide allochtonen hebben geen werk)
Dubbel relatie met werken:
Minder uren per week werken
Waarde van werk is toegenomen
Door automatisatie minder werkkrachten nodig minder laagopgeleiden nodig
Pagina 3 van 28
SAMENVATTING JUNI 2023
Inhoud
De belgische arbeidsmarkt............................................................................................................................. 3
1. Definitie en afbakening.....................................................................................................................................3
1.1 Definitie.......................................................................................................................................................3
1.2 De waarde van arbeid.................................................................................................................................3
1.3 Onbetaalde arbeid.......................................................................................................................................4
1.4 Arbeid en vrije tijd.......................................................................................................................................5
2. Kerncijfers van de Belgische arbeidsmarkt.......................................................................................................5
Belgische beroepsbevolking..............................................................................................................................5
Werkzaamheidsgraad........................................................................................................................................6
Vergrijzing..........................................................................................................................................................8
Doelgroepen......................................................................................................................................................9
Spreiding............................................................................................................................................................9
Werkloosheid..................................................................................................................................................10
Corona.............................................................................................................................................................10
Wat zoekt de werkgever?...............................................................................................................................11
Conclusie.........................................................................................................................................................11
Wat moeten we doen?....................................................................................................................................11
Waarom werken we?................................................................................................................................... 13
1. Het waarom van werken.................................................................................................................................13
1.1 Het economisch model..............................................................................................................................13
1.2 De morele plicht om te werken.................................................................................................................14
1.3 Het sociale verhaal: status door je werk...................................................................................................15
1.4 Het psychologische verhaal: de intrinsieke motivatie..............................................................................15
2. Het waarom van niet werken..........................................................................................................................16
2.1 Soorten werkloosheid...............................................................................................................................16
2.2 Oorzaken van werkloosheid......................................................................................................................17
2.2 Gevolgen van werkloosheid......................................................................................................................17
De duale arbeidsmarkt................................................................................................................................. 18
1. Basismodellen voor werklegenheid en hun effecten......................................................................................18
2. De prijs van flexibiliteit....................................................................................................................................18
2.1 Interimwerk...............................................................................................................................................18
Pagina 1 van 28
, 2.2 Stagiair.......................................................................................................................................................19
2.3 Flexibel werken.........................................................................................................................................19
De work life balance.................................................................................................................................... 21
1. Wat is de work life balance.............................................................................................................................21
1.1 Klassieke geslachtsrollen...........................................................................................................................21
1.2 Van rolconflict naar work life balance.......................................................................................................22
2. De work life balance: problemen en gevolgen...............................................................................................22
2.1 Conflicterende verwachtingen..................................................................................................................22
2.2 Ongelijke verwachtingen...........................................................................................................................22
2.3 De impact van flexibiliteit en thuiswerken (en corona)............................................................................23
2.4 Ziekteverzuim............................................................................................................................................23
2.5 Ziekteverzuim als alarmbel.......................................................................................................................24
Werken in 2050............................................................................................................................................ 25
Inleiding...............................................................................................................................................................25
1. Wat staat ons te wachten...............................................................................................................................25
1.1 Een blik op de toekomst............................................................................................................................25
1.2 Gevolgen voor de werkgelegenheid.........................................................................................................25
1.3 Bepalende factoren...................................................................................................................................26
2. Het arbeidssysteem in 2050............................................................................................................................27
Werkcollege.........................................................................................................................................................27
Pagina 2 van 28
, DE BELGISCHE ARBEIDSMARKT
1. DEFINITIE EN AFBAKENING
1.1 DEFINITIE
Hangt af van de invalshoek, en hoe breed je het bekijkt
Adam Smith: vanuit economische hoek arbeidswaardeleer
Gebruikswaarde: nut van het werk
Ruilwaarde: vraag en aanbod naar dat profiel
Dynamisch gegeven: arbeid altijd gekoppeld aan een tijdsduur
Nut van arbeid op drie vlakken:
1. Materiële opbrengst (beloning, ontvangst voor arbeid)
2. Psychische opbrengst of geestelijke bevrediging
3. Sociale opbrengst
Arbeid = het verrichten van taken die nut hebben voor mensen die ze uitvoeren, voor hun naaste omgeving
alsmede voor de maatschappij als geheel
Objectief en subjectief nut:
Objectief vergoeding
Subjectief opbrengst van de arbeid voor het gevoel van de persoon (voldoening)
1.2 DE WAARDE VAN ARBEID
Sterke drang naar waardering van arbeid
Velen voelen zich onvoldoende gewaardeerd
Arbeid moet menselijker worden
Onderbenutting bij allochtone bevolking (hoogopgeleide allochtonen hebben geen werk)
Dubbel relatie met werken:
Minder uren per week werken
Waarde van werk is toegenomen
Door automatisatie minder werkkrachten nodig minder laagopgeleiden nodig
Pagina 3 van 28
