Samenvatting Orthopedagogische werkvelden in beweging - Werkvelden en beleid

Werkvelden en beleid
Hoofdstuk 1: Vlaams agentschap voor personen met
een handicap – VAPH
 De historiek van het huidige Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
beschrijven(VAPH).

- Gemeentefonds en Speciaal Onderstandsfonds (1876-1960)
o Gemeentefonds:
o Gaf opdracht aan de gemeenten: te zorgen voor onderhoud en verzorging.
(geesteszieken, doofstommen…)
o Subsidiëring niet volledig voor de gemeenten
 1/8 gemeente
 3/8 provincie
 4/8 staatstoelage
o Speciaal onderstandsfonds:
o Accent verlegd  behoeftigen in gesloten afdelingen van psychiatrische instellingen,
geestes- of karaktergestoorden, blinden, doofstommen…
o Dagprijs
 Verschilde naargelang
 Persoon in een ziekenhuis
 sanatorium
 gesloten afdeling van een psychiatrische instelling
 thuis blijven
o aanvraag tussenkomst  OCMW of provinciegouverneur
 ministerie van volksgezondheid = uiteindelijke beslissing
- Het Rijksfonds en Fonds 81 (1963-1990)
o Ziekte- en invaliditeitsverzekering en de sociale reclassering (minderjarigen) bij de
wet geregeld.
o Psychiatrische instellingen  ziekenhuiswetgeving
o Rijksfonds voor de Sociale Reclassering van Minder-Validen (R.S.R.M.V.)
 Tegemoetkomingen
 Individuele prestaties  aan de persoon zelf
 Collectieve prestaties  aan de instelling
o Fonds voor Medische, Sociale en Pedagogische Zorg voor Gehandicapten (Fonds 81)
 Scherper onderscheid tussen zieken en personen met een beperking
 Basis voor autonome zorg, werd gelegd
 Verruiming en verbreding van de zorg voor personen met een
beperking
 Uitgebreid naar meerderjarigen, semi-internaten dagverblijven,
tehuizen of pleeggezinnen
 Bevoegd voor opvang, behandeling en begeleiding via residentiële, semi-
residentiële en ambulante voorzieningen




1

, - Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap (VFSIPH) (1980-2005)
- Geëvolueerd naar het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)
o Belangrijkste adviesorgaan = Raadgevend comité
 Formuleert adviezen over alle thema’s die het VAPH aanbelangen
 Samengesteld uit vertegenwoordigers
 Gebruikers
 Diensten en voorzieningen
 Werknemers van diensten en voorzieningen

 De krachtlijnen van het VFSIPH bespreken en de invulling ervan in het VAPH.

- Duidelijkheid
o 1 toegangspoort: niet van loketje, naar loketje gestuurd worden
 Dient transparant en duidelijk te zijn voor de zorgvrager
o Vroeger verschillende loketten, waar je per bepaalde problematiek ergens anders
moest aanschuiven.
- Integratie/inclusie
o Moet een open systeem zijn, waar zowel binnen als buiten de specifieke zorg voor
personen met een beperking een beroep kan gedaan worden op voorzieningen en
instellingen.
o Integratie = jij verwacht dat de persoon met een beperking zich aanpast aan de eisen
van de samenleving
o Inclusie = overheid draagt ook een verantwoordelijkheid, om de hindernissen weg te
werken, zodat de persoon volledig kan meedoen in de samenleving.
- Participatie
o Basisgedachte= respect voor de menselijke waardigheid
o Het kunnen deelnemen aan de samenleving.
- Gezinsgericht
o Eerst met het gezin werken (gezinsondersteunend), dan pas gezin vervullend
(gezinsaanvullend) en dan pas gezinsvervangend. Het kind zo lang mogelijk in het
gezin laten.

 De theoreti sche kaders beschrijven waarop het actuele beleid van het VAPH zich
baseert.

- 1945: oprichting van de Verenigde Naties (intussen 193 landen, komen op voor vrede en
veiligheid, mensenrechten en sociale vooruitgang en pleiten voor vriendschappelijke relaties
tussen landen)
o Zeer belangrijk document (beschouwd worden als grondrechten)
o Universele, juridisch en morele standaard en vertaald zich in een verkorte versie van
een 30tal artikels.
 Bv. recht op werk naar keuze, recht op rechtsbescherming bij onrecht, recht
op een gezin te stichten en kinderen te krijgen, …
- 1948: Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens (UVRM)
o Verklaring niet zomaar uit de lucht gevallen.
o Jean jaques roussaeu, belangrijke filosoof.
o Hele waslijst van artikels, waarin een mens recht heeft op een heleboel zaken




2

, - 2006: Verdrag inzake de Rechten voor Personen met een Beperking (VRPH)
o Geen nieuwe rechten aan toegevoegd
o Nog een verdrag gemaakt, dat mensen met een beperking extra gevoelig zijn en
kwetsbaarder zijn.
o België heeft het geratificeerd in 2009.
- 5 componenten van een individueel ondersteuningsproces (Thompson, 2009)
o Perspectiefplan 2020
o Component 1: Identificeer de verwachtingen en dromen
 PCP (Person-centered planning): focussen op dromen, voorkeuren en
interesses
 Bepaal gewenste ervaringen en doelen
o Component 2: bepaal de aard en de intensiteit van de ondersteuningsbehoefte
 SIS (Supports Intensity Scale): meet de individuele ondersteuningsbehoeften
in verscheidene ondersteuningsdomeinen en bevraagt bijzondere medische
en gedragsmatige ondersteuning
 Bepaal aard en intensiteit van ondersteuningsbehoeften
o Component 3: ontwikkel het Individuele Ondersteuningsplan
 Resultaat door eerste 2 fasen  eenduidig, individueel plan
 Gebruik uitkomsten van 1 en 2 om voorkeuren en prioriteiten te bepalen,
ondersteuningsactiviteiten en hulpbronnen te identificeren.
 Stel IOP op om in bepaalde settings te functioneren
o Component 4: Monitor/ Bewaak de vooruitgang
 Evalueren van de uitkomsten/doelen van het plan
 Continu proces, op regelmatige tijdstippen moet worden bijgehouden
 Wordt IOP ingevoerd en uitgevoerd?
o Component 5: Evaluatie(van het IOP)
 Geëvalueerd op de persoonlijke uitkomsten
 Andere interesses en voorkeuren? IOP herzien worden
 POS (Persoonsgerichte Ondersteuningsuitkomsten Schaal) om de
persoonlijke uitkomsten te meten.
 Zijn de doelen bereikt? Zijn ze nog relevant?
- Cruciaal hierin! ONDERSTEUNING!

 De betekenis van de doelstellingen van Perspecti ef 2020 bespreken.

2 GROTE DOELSTELLINGEN:

- Zorggarantie voor personen met een beperking met de grootste ondersteuningsnood onder
vorm van zorg en assistentie in natura of in contanten
o Grootste ondersteuningskloof: Ondersteuning in overeenstemming met hun
zorgnood en houdt rekening met hun sociale context en hun persoonlijke voorkeur.
o Mogelijkheden van eigen draagvlak
 Concentrisch ondersteuningsmodel met 5 cirkels
o Budget  Persoonlijk Assistentie Budget (PAB), Persoonsvolgend budget (PVB)
vanuit de Persoonsvolgende financiering (PVF)
o Prioriteitengroepen 1-2-3


3

, - Geïnformeerde gebruikers genieten van vraag gestuurde zorg en assistentie in een inclusieve
samenleving
o Geïnformeerde gebruiker 
 Hulpvrager toegang moet krijgen tot alle noodzakelijke informatie
 Zicht moet hebben op alle mogelijkheden tot ondersteuning op alle
levensdomeinen.
 Elke hulpvrager recht op een ‘voortraject’
 Proces van vraagverheldering -> resulteert in een
ondersteuningsplan dat een persoon met een beperking kan
gebruiken om bij professionele hulpverleners een
dienstverleningsovereenkomst af te sluiten

o Wordt georganiseerd door Dienst Ondersteuningsplan (DOP)  OP basis van de
concentrische cirkels
o Ondersteuningsplan in functie van Persoonsvormend budget (OP PVB)
o Multidisciplinair team (MDT) het ondersteuningsplan Persoonsvormend budget laten
controleren door een MDT
o VAPH goedkeuring

 Het voortraject van de Dienst Ondersteuningsplan grondig beschrijven.

- Tweeledig doel:
o Vraagverheldering
 Wat zijn de keuzes en wensen van de persoon met een beperking en direct
betrokkenen op de verschillende levensdomeinen?
 Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen van de persoon, diens netwerk en
welke ondersteuning is reeds aanwezig?
 Welke ondersteuningsnoden heeft de persoon op verschillende
levensdomeinen?
 Resultaat vraagverheldering
 Ondersteuningsplan: geheel van ondersteuning beschreven waarop
een persoon beroep wil doen
o Opmaak van een ondersteuningsplan
 Beschrijving van het geheel van gewenste ondersteuning (avh concentrisch
ondersteuningsmodel)
 Beschrijving van ondersteuningsdomeinen, ondersteuningsvormen,
ondersteuningsbronnen en gradatie van ondersteuning
 Voorwaarden: cf. slide: concentrisch ondersteuningsmodel, RTH
 Ondersteuningsplan ook volgende elementen bevatten:
 Versterken en inzetten van het bestaande netwerk
 Inzetten en versterken van reguliere diensten
 Inzetten van rechtstreeks toegankelijke ondersteuning van het VAPH
 Inzetten van niet-rechtstreeks toegankelijke ondersteuning van het
VAPH




4