SOCIAAL RECHT
,Inleiding
sociaal recht
arbeidsrecht sociaalzekerheidsrecht
Arbeidsrecht:
Privaatrecht: onderlinge relaties onder burgers regelen, burgers in alle vrijheid
en als gelijkwaardige partijen met elkaar juridisch afdwingbare
overeenkomsten moeten kunnen sluiten
Individueel arbeidsrecht: rechtsregels specifiek betrekking op
arbeidsverhoudingen tussen burgers
Collectief arbeidsrecht: op welke wijze en in welke mate kunnen werknemers
als groep in overleg treden en zelfs inspraak krijgen in de bedrijfsorganisatie
Dwingend recht: van deze rechtsregels mag je niet afwijken bij een
overeenkomst
Sociaal recht:
Bepaalt rechten en plichten die WN en WG tegenover elkaar hebben
Verzekert minimum vrije tijd voor WN
Sociale zekerheid voorziet dat WN en zelfstandigen in alle omstandigheden in
hun levensonderhoud kunnen voorzien
Recht op minimum inkomen
1
,1 Juridische tewerkstellingsvormen
GEZAG
JA NEE
overheid
privé
ambtenaar zelfstandig
WN
aanstellingsovereenkomst aannemingsovereenkomst
arbeidsovereenkomst
(statutair)
arbeidsrecht bestuursrecht gemeen recht
1.1 Eerste onderscheid: eigen baas of niet?
Zelfstandige:
Niet aan gezag onderworpen
Diensten aanbieden aan meerdere klanten en met hen een overeenkomst
van aanneming afsluiten met bindende afspraken
Relatie met zelfstandige valt onder burgerlijk en of ondernemingsrecht
o Geschillen voor de burgerlijke of ondernemingsrechtbank
Mensen die winst maken met nijverheids-, handels- of landbouwbedrijf,
bestuurders van vennootschappen en beoefenaars van vrije beroepen
Sommige beroepen kunnen zowel zelfstandig als in dienstverband worden
uitgeoefend. Het is mogelijk om beide te combineren. Zo kan je zelfstandig in
bijberoep zijn.
1.2 Tweede onderscheid: arbeidsovereenkomst of statuut?
Dienstverband in onderneming of voor privépersoon:
Verbonden door arbeidsovereenkomst
o Onderworpen aan Wet op de arbeidsovereenkomsten (WAO)
Ene partij WG, andere partij WN of loontrekkende
o WN: arbeider, bediende, handelsvertegenwoordiger en dienstbode
Dienstverband voor overheid:
Wie werkt = ambtenaar
Tewerkstelling = statutair
o Rechten en plichten van ambtenaren worden niet vastgelegd in een
individueel arbeidsovereenkomst, maar wel bepaald door een vooraf
2
, bij wet of reglement vastgestelde “rechtspositieregeling” of
“statuut”, een geheel van algemene en onpersoonlijke bepalingen,
dat op de ambtenaar van toepassing wordt verklaard bij zijn
benoeming
o Statuut wordt eenzijdig opgelegd en kan ook eenzijdig gewijzigd
worden door overheid
Ambtenaren kunnen dus niet vooraf en individueel onderhandelen over de
inhoud van dat statuut
Hebben geen recht op schadevergoeding wanneer de overheid dit statuut
eenzijdig zou willen wijzigen
Vastbenoemde ambtenaren genieten wel van het voordeel van de vastheid
van betrekking
o Kan slechts in uitzonderlijke gevallen door overheid beëindigd
worden
Overheid kan mensen ook contractueel aanwerven
o Dit voor welbepaalde taken of welbepaalde reden
o Niet verbonden door een statuut, maar onderworpen aan WAO
o Eenzijdige wijzigingen niet mogelijk
Dienstverband stage- of leerovereenkomst of overeenkomst
beroepsopleiding:
Aan specifieke wetgeving onderworpen
o Sprake van arbeid en gezagsverhouding maar het verrichten van
(rendabele) arbeid is niet eerste bekommernis
o Centraal staat “leren”
2 Aan de slag!
2.1 Starten als zelfstandige
Als zelfstandige vestigen?
Hetzij eenmanszaak of vennootschap
Inschrijven bij KBO dat ondernemingsnummer zal toekennen
o Ondernemingsnummer: uniek identificatienummer van 10 cijfers
Voor vrije beroepen is 1e inschrijving gratis
Inschrijving gebeurt bij ondernemingsloketten, controleert inschrijving KBO
en of nodige vergunningen en attesten aanwezig zijn, kunnen ook op vraag
inschrijving bij BTW en Rijksinstituut voor de Sociale Verzekering der
Zelfstandigen (RSVZ) in orde brengen
o Door overheid erkende privéorganisaties
Om te kunnen geniet van “sociaal statuut van de zelfstandige”:
Inschrijven bij socialeverzekeringsfonds naar keuze
Niet tijdig, automatisch bij Nationale Hulpkas voor de Sociale Verzekering
der Zelfstandigen
3
,Inleiding
sociaal recht
arbeidsrecht sociaalzekerheidsrecht
Arbeidsrecht:
Privaatrecht: onderlinge relaties onder burgers regelen, burgers in alle vrijheid
en als gelijkwaardige partijen met elkaar juridisch afdwingbare
overeenkomsten moeten kunnen sluiten
Individueel arbeidsrecht: rechtsregels specifiek betrekking op
arbeidsverhoudingen tussen burgers
Collectief arbeidsrecht: op welke wijze en in welke mate kunnen werknemers
als groep in overleg treden en zelfs inspraak krijgen in de bedrijfsorganisatie
Dwingend recht: van deze rechtsregels mag je niet afwijken bij een
overeenkomst
Sociaal recht:
Bepaalt rechten en plichten die WN en WG tegenover elkaar hebben
Verzekert minimum vrije tijd voor WN
Sociale zekerheid voorziet dat WN en zelfstandigen in alle omstandigheden in
hun levensonderhoud kunnen voorzien
Recht op minimum inkomen
1
,1 Juridische tewerkstellingsvormen
GEZAG
JA NEE
overheid
privé
ambtenaar zelfstandig
WN
aanstellingsovereenkomst aannemingsovereenkomst
arbeidsovereenkomst
(statutair)
arbeidsrecht bestuursrecht gemeen recht
1.1 Eerste onderscheid: eigen baas of niet?
Zelfstandige:
Niet aan gezag onderworpen
Diensten aanbieden aan meerdere klanten en met hen een overeenkomst
van aanneming afsluiten met bindende afspraken
Relatie met zelfstandige valt onder burgerlijk en of ondernemingsrecht
o Geschillen voor de burgerlijke of ondernemingsrechtbank
Mensen die winst maken met nijverheids-, handels- of landbouwbedrijf,
bestuurders van vennootschappen en beoefenaars van vrije beroepen
Sommige beroepen kunnen zowel zelfstandig als in dienstverband worden
uitgeoefend. Het is mogelijk om beide te combineren. Zo kan je zelfstandig in
bijberoep zijn.
1.2 Tweede onderscheid: arbeidsovereenkomst of statuut?
Dienstverband in onderneming of voor privépersoon:
Verbonden door arbeidsovereenkomst
o Onderworpen aan Wet op de arbeidsovereenkomsten (WAO)
Ene partij WG, andere partij WN of loontrekkende
o WN: arbeider, bediende, handelsvertegenwoordiger en dienstbode
Dienstverband voor overheid:
Wie werkt = ambtenaar
Tewerkstelling = statutair
o Rechten en plichten van ambtenaren worden niet vastgelegd in een
individueel arbeidsovereenkomst, maar wel bepaald door een vooraf
2
, bij wet of reglement vastgestelde “rechtspositieregeling” of
“statuut”, een geheel van algemene en onpersoonlijke bepalingen,
dat op de ambtenaar van toepassing wordt verklaard bij zijn
benoeming
o Statuut wordt eenzijdig opgelegd en kan ook eenzijdig gewijzigd
worden door overheid
Ambtenaren kunnen dus niet vooraf en individueel onderhandelen over de
inhoud van dat statuut
Hebben geen recht op schadevergoeding wanneer de overheid dit statuut
eenzijdig zou willen wijzigen
Vastbenoemde ambtenaren genieten wel van het voordeel van de vastheid
van betrekking
o Kan slechts in uitzonderlijke gevallen door overheid beëindigd
worden
Overheid kan mensen ook contractueel aanwerven
o Dit voor welbepaalde taken of welbepaalde reden
o Niet verbonden door een statuut, maar onderworpen aan WAO
o Eenzijdige wijzigingen niet mogelijk
Dienstverband stage- of leerovereenkomst of overeenkomst
beroepsopleiding:
Aan specifieke wetgeving onderworpen
o Sprake van arbeid en gezagsverhouding maar het verrichten van
(rendabele) arbeid is niet eerste bekommernis
o Centraal staat “leren”
2 Aan de slag!
2.1 Starten als zelfstandige
Als zelfstandige vestigen?
Hetzij eenmanszaak of vennootschap
Inschrijven bij KBO dat ondernemingsnummer zal toekennen
o Ondernemingsnummer: uniek identificatienummer van 10 cijfers
Voor vrije beroepen is 1e inschrijving gratis
Inschrijving gebeurt bij ondernemingsloketten, controleert inschrijving KBO
en of nodige vergunningen en attesten aanwezig zijn, kunnen ook op vraag
inschrijving bij BTW en Rijksinstituut voor de Sociale Verzekering der
Zelfstandigen (RSVZ) in orde brengen
o Door overheid erkende privéorganisaties
Om te kunnen geniet van “sociaal statuut van de zelfstandige”:
Inschrijven bij socialeverzekeringsfonds naar keuze
Niet tijdig, automatisch bij Nationale Hulpkas voor de Sociale Verzekering
der Zelfstandigen
3
