Gezondheidspsychologie
H3: Ongezond gedrag
3.1 Wat is gezondheidsbevorderend gedrag?
Gezondheidsbevorderend gedrag=
• Gedragsmatige pathogenen en gedragsmatige immunogenen
• Die vormen van gedrag die gerelateerd zijn aan de gezondheidstoestand van het
individu, ongeacht de huidige gezondheidstoestand of een bepaalde motivatie
ZEVEN VAN ALAMEDA:
1. 7-8u/nacht slapen
2. Niet roken
3. Niet meer 1-2 alcoholische drankjes/dag drinken
4. Regelmatig bewegen
5. Niet eten tussen de maaltijden in
6. Ontbijten
7. Niet meer dan 10% overgewicht hebben
Multiplicatief (= het product is groter dan de vermenigvuldiging. Als je er 2 samen doet, is
het effect groter dan dat je de 2 apart zou vermenigvuldigen) en cumulatief effect.
→ dit onderzoek heeft 30 jaar geduurd (van midden 1960 tot einde van 1990). Onderzoekers
hebben toen 7000 gezonde mensen gevolgd gedurende 30 jaar en gingen kijken hoe zij leefden.
VOORBEELD EXAMENVRAAG:
“Leg onderzoek van de zeven van alameda uit en vul aan met de meest recente inzichten”
Vb: welke richtlijnen bij alcohol OF voldoende bewegen → wat is voldoende bewegen?
3.1.1 Ongezond gedrag
• Hartaandoeningen: roken, een dieet
met een hoog cholesterolgehalte,
gebrek aan lichaamsbeweging
• Kanker: roken, alcohol, dieet, seksueel
gedrag
• Herseninfarct: roken, cholesterolrijk
dieet, alcohol
• Longontsteking/griep: roken, gebrek
aan vaccinatie
• Hiv-aids: onveilig vrijen
Levensverwachting EU (2009): NIET
KENNEN, WEL VAN BELGIË
• ♀: 77,4 en 85,0 jaar
• ♂: 67,5 en 79,8 jaar
→ vanaf 65e nog gemiddeld 10 jaar in goede gezondheid
Bevolkingsvooruitzichten:
• Toename van de bevolking
• Aantal 65+ zal sterk toenemen → meer druk op gezondheidszorg
• Actieve bevolking zal dalen
1 Farah Bombay
, 3.2 Roken, drinken en gebruik van illegale drugs
• Roken en de e-sig
• Alcohol
• Gebruik van illegale drugs
3.2.1 Drinken
Primaire en secundaire alcoholsterfte:
• Primaire: langdurig drinken en aan
leverkanker sterven
• Secundaire: dronken achter het stuur en zo
sterven door een ongeluk
Een paar voor- en nadelen van (kleine)
alcoholconsumptie kunnen opnoemen!
→ voordeel: verhoogde HDL: goede cholesterol
Aanbeveling (BE):
2016: indien men alcohol gebruikt dan blijft de
consumptie ervan best beperkt tot < 10 g/dag (één
consumptie) voor vrouwen en < 20 g/d (twee
consumpties) voor mannen
=> deze getallen zijn PER DAG berekend → op examen
kunnen omrekenen naar PER MAAND/PER JAAR
→ figuur is een “J curve”. KOMT OP EXAMEN en
moeten kunnen uitleggen waarvoor het staat +
voorbeelden geven (zie voor- en nadelen)
• Beetje alcohol geeft laagste risico op sterfte
• Overmatig alcoholgebruik doet risico op sterfte stijgen
• Totaal niet drinken geeft een iets hoger risico dan een beetje drinken
3.2.2 Gebruik van illegale drugs
Het drugwiel:
• Cannabis wordt het meest gebruikt onder adolescenten (BE:
10,6% in 2016)
3.2.3 Waarom beginnen mensen met
het gebruik van potentieel verslavende stoffen?
• Erfelijkheid
• Nieuwsgierigheid
• Modellering, sociaal leren en bekrachtiging (vb: ouders drinken, dus kinderen ook OF
alcohol geeft fijn gevoel dus ik ga het vaker doen)
• Sociale druk
• Image en reputatie
• Zelfbeeld en eigenwaarde (vb: ik durf meer als ik heb gedronken)
• Gewichtsbeheersing (vb: roken zorgt voor een snellere spijsvertering)
• Neiging tot risico’s nemen (vb: sommige mensen hebben meer behoefte aan prikkels en
sensatie en gaan zo dus experimenteren met verslavende stoffen)
• Gezondheidscognities
• Stress
2 Farah Bombay
H3: Ongezond gedrag
3.1 Wat is gezondheidsbevorderend gedrag?
Gezondheidsbevorderend gedrag=
• Gedragsmatige pathogenen en gedragsmatige immunogenen
• Die vormen van gedrag die gerelateerd zijn aan de gezondheidstoestand van het
individu, ongeacht de huidige gezondheidstoestand of een bepaalde motivatie
ZEVEN VAN ALAMEDA:
1. 7-8u/nacht slapen
2. Niet roken
3. Niet meer 1-2 alcoholische drankjes/dag drinken
4. Regelmatig bewegen
5. Niet eten tussen de maaltijden in
6. Ontbijten
7. Niet meer dan 10% overgewicht hebben
Multiplicatief (= het product is groter dan de vermenigvuldiging. Als je er 2 samen doet, is
het effect groter dan dat je de 2 apart zou vermenigvuldigen) en cumulatief effect.
→ dit onderzoek heeft 30 jaar geduurd (van midden 1960 tot einde van 1990). Onderzoekers
hebben toen 7000 gezonde mensen gevolgd gedurende 30 jaar en gingen kijken hoe zij leefden.
VOORBEELD EXAMENVRAAG:
“Leg onderzoek van de zeven van alameda uit en vul aan met de meest recente inzichten”
Vb: welke richtlijnen bij alcohol OF voldoende bewegen → wat is voldoende bewegen?
3.1.1 Ongezond gedrag
• Hartaandoeningen: roken, een dieet
met een hoog cholesterolgehalte,
gebrek aan lichaamsbeweging
• Kanker: roken, alcohol, dieet, seksueel
gedrag
• Herseninfarct: roken, cholesterolrijk
dieet, alcohol
• Longontsteking/griep: roken, gebrek
aan vaccinatie
• Hiv-aids: onveilig vrijen
Levensverwachting EU (2009): NIET
KENNEN, WEL VAN BELGIË
• ♀: 77,4 en 85,0 jaar
• ♂: 67,5 en 79,8 jaar
→ vanaf 65e nog gemiddeld 10 jaar in goede gezondheid
Bevolkingsvooruitzichten:
• Toename van de bevolking
• Aantal 65+ zal sterk toenemen → meer druk op gezondheidszorg
• Actieve bevolking zal dalen
1 Farah Bombay
, 3.2 Roken, drinken en gebruik van illegale drugs
• Roken en de e-sig
• Alcohol
• Gebruik van illegale drugs
3.2.1 Drinken
Primaire en secundaire alcoholsterfte:
• Primaire: langdurig drinken en aan
leverkanker sterven
• Secundaire: dronken achter het stuur en zo
sterven door een ongeluk
Een paar voor- en nadelen van (kleine)
alcoholconsumptie kunnen opnoemen!
→ voordeel: verhoogde HDL: goede cholesterol
Aanbeveling (BE):
2016: indien men alcohol gebruikt dan blijft de
consumptie ervan best beperkt tot < 10 g/dag (één
consumptie) voor vrouwen en < 20 g/d (twee
consumpties) voor mannen
=> deze getallen zijn PER DAG berekend → op examen
kunnen omrekenen naar PER MAAND/PER JAAR
→ figuur is een “J curve”. KOMT OP EXAMEN en
moeten kunnen uitleggen waarvoor het staat +
voorbeelden geven (zie voor- en nadelen)
• Beetje alcohol geeft laagste risico op sterfte
• Overmatig alcoholgebruik doet risico op sterfte stijgen
• Totaal niet drinken geeft een iets hoger risico dan een beetje drinken
3.2.2 Gebruik van illegale drugs
Het drugwiel:
• Cannabis wordt het meest gebruikt onder adolescenten (BE:
10,6% in 2016)
3.2.3 Waarom beginnen mensen met
het gebruik van potentieel verslavende stoffen?
• Erfelijkheid
• Nieuwsgierigheid
• Modellering, sociaal leren en bekrachtiging (vb: ouders drinken, dus kinderen ook OF
alcohol geeft fijn gevoel dus ik ga het vaker doen)
• Sociale druk
• Image en reputatie
• Zelfbeeld en eigenwaarde (vb: ik durf meer als ik heb gedronken)
• Gewichtsbeheersing (vb: roken zorgt voor een snellere spijsvertering)
• Neiging tot risico’s nemen (vb: sommige mensen hebben meer behoefte aan prikkels en
sensatie en gaan zo dus experimenteren met verslavende stoffen)
• Gezondheidscognities
• Stress
2 Farah Bombay
