Tijd en samenleving
Geen exacte data kennen, wel situeren (periode en de eeuw)
Inhoudsopgave
Inleiding ........................................................................................................................................................... 3
Periodisering! ..................................................................................................................................................... 3
Periodisering: maatschappijvormen ................................................................................................................... 3
1. Wat voorafging ........................................................................................................................................ 4
1.1. Ontstaan van aarde en heelal ............................................................................................................... 4
1.2. Het eerste leven..................................................................................................................................... 5
1.3. Van aap tot mens .................................................................................................................................. 6
1.4. Mensachtigen en mensensoorten ......................................................................................................... 6
2. De nomadische samenlevingsvorm ......................................................................................................... 7
2.1. Milieu .................................................................................................................................................... 7
2.2. Socio- cultureel ...................................................................................................................................... 8
3. De agrarische samenlevingsvorm ............................................................................................................ 9
4. Het oude Nabije Oosten en Egypte ........................................................................................................ 10
4.1. Het schrift ............................................................................................................................................ 10
Grieken en Romeinen ....................................................................................................................................... 11
1. De Grieken ............................................................................................................................................ 11
Sparta vs Athene .............................................................................................................................................. 12
Economie ..................................................................................................................................................... 12
Cultuur ......................................................................................................................................................... 12
Einde ............................................................................................................................................................ 13
2. De Romeinen ......................................................................................................................................... 13
2.1. Politiek................................................................................................................................................. 13
De romeinen in onze streek ......................................................................................................................... 14
Sociaal .......................................................................................................................................................... 16
Cultureel-economisch .................................................................................................................................. 16
1. De vroege middeleeuwen ...................................................................................................................... 19
1.1. De Franken! ......................................................................................................................................... 19
1.2. De Franken veroveren ......................................................................................................................... 19
, Verdrag van Verdun en verdrag van Meerssen ................................................................................................ 20
1.3. Het leenstelsel of feodaliteit................................................................................................................ 21
1.4. Vikingen............................................................................................................................................... 21
1.5. Standenmaatschappij.......................................................................................................................... 22
1.6. Ridders................................................................................................................................................. 23
1.7. Opkomst van de Islam ......................................................................................................................... 23
1.8. De kruistochten ................................................................................................................................... 23
2. De late middeleeuwen .......................................................................................................................... 24
2.1. Ontstaan van steden ........................................................................................................................... 24
2.2. Handelaars en ambachtslieden ........................................................................................................... 24
Bouwen ........................................................................................................................................................ 25
De pest ......................................................................................................................................................... 26
1. Het socio- politieke blok ........................................................................................................................ 27
1.2. De 80 jarige oorlog .............................................................................................................................. 29
2. Socio-cultureel ...................................................................................................................................... 29
2.1. Het protestantisme .................................................................................................................................... 29
2.2. Heksenwaan ........................................................................................................................................ 29
2.3. Renaissance en humanisten ................................................................................................................ 29
3. Ontdekkingsreizen: Portugal en Spanje ................................................................................................... 30
3.1. Kolonisatie ................................................................................................................................................. 30
Driehoekshandel .......................................................................................................................................... 31
1. Franse revolutie .................................................................................................................................... 32
2. Industriële revolutie .............................................................................................................................. 35
Gevolgen socio-politiek .................................................................................................................................... 37
3. De eerste wereldoorlog ......................................................................................................................... 39
Gruwelijke wapens ........................................................................................................................................... 43
Het leven na WOI............................................................................................................................................. 43
Het dagelijkse leven tijdens WOI ...................................................................................................................... 43
4. WOII ...................................................................................................................................................... 45
Het militaire verloop van WO II
.............................. 46
Start oorlog ...................................................................................................................................................... 46
, De VS en Japan in de oorlog ............................................................................................................................. 47
Atoombommen ................................................................................................................................................ 48
België in WOI .................................................................................................................................................... 48
De wereld verdeeld – koude oorlog .................................................................................................................. 49
DL na WOII ....................................................................................................................................................... 49
Inleiding
Politiek: bestuur, oorlog en vrede, territorium, instellingen
Economisch: landbouw, veeteelt, handel, industrie
Sociaal: organisatie van de samenleving, multiculturaliteit, arm en rijk
Cultureel: levensbeschouwelijk, religie, kunst en cultuur, wetenschap en techniek
Milieu: omgeving, fysisch, geografisch, topografisch
Waarom historische tijd?
we zien de evolutie, als er een verleden een nu er ook nog een toekomst is.
Leren nieuwsgierig zijn
Periodisering!
*geen ca bij 1945 omdat dat een exacte datum is, exacte verwijzing naar WOII.
Eeuwaanduiding
1-100 → 1e eeuw
101 – 200 → 2de eeuw
201 – 300 → 3de eeuw
850 bedek de laatste 2 cijfers en doe +1 → 9de eeuw
Als de laatste 2 cijfers 0 zijn is het de 8ste eeuw vb. 800, 1500 → 15de eeuw
+ zie quiz op inleidende pap
Periodisering: maatschappijvormen
• Nomadische maatschappij
, • Agrarische maatschappij
• Agrarisch-stedelijke maatschappij
• Industriële maatschappij
• Informatie maatschappij
Oudste tijd
Vragen te beantwoorden:
o Waarom houden honden als huisdieren?
o Waarom eten we zoveel brood?
o Waarom eten we planten en vlees?
o Waarom wonen we in een huis
o Waarom wandelen we op 2 benen?
o Waarom was de man vaan ‘het hoofd’ van het gezin?
o Waarom leggen we contact met anderen?
o Waarom dragen we kleren
o Waarom schrijven we?
o Waarom sterven zoveel dieren en bomen uit?
Prehistorie
Steentijden
- de oude steentijd
- de midden steentijd
- nieuwe of late steentijd – Neolithicum - vanaf 8000 v. Chr
Metaaltijden
- kopertijd
- bronstijd
- ijzertijd
1. Wat voorafging
1.1. Ontstaan van aarde en heelal
13,7 miljard jaar geleden → oerknal
Pangea
Geen exacte data kennen, wel situeren (periode en de eeuw)
Inhoudsopgave
Inleiding ........................................................................................................................................................... 3
Periodisering! ..................................................................................................................................................... 3
Periodisering: maatschappijvormen ................................................................................................................... 3
1. Wat voorafging ........................................................................................................................................ 4
1.1. Ontstaan van aarde en heelal ............................................................................................................... 4
1.2. Het eerste leven..................................................................................................................................... 5
1.3. Van aap tot mens .................................................................................................................................. 6
1.4. Mensachtigen en mensensoorten ......................................................................................................... 6
2. De nomadische samenlevingsvorm ......................................................................................................... 7
2.1. Milieu .................................................................................................................................................... 7
2.2. Socio- cultureel ...................................................................................................................................... 8
3. De agrarische samenlevingsvorm ............................................................................................................ 9
4. Het oude Nabije Oosten en Egypte ........................................................................................................ 10
4.1. Het schrift ............................................................................................................................................ 10
Grieken en Romeinen ....................................................................................................................................... 11
1. De Grieken ............................................................................................................................................ 11
Sparta vs Athene .............................................................................................................................................. 12
Economie ..................................................................................................................................................... 12
Cultuur ......................................................................................................................................................... 12
Einde ............................................................................................................................................................ 13
2. De Romeinen ......................................................................................................................................... 13
2.1. Politiek................................................................................................................................................. 13
De romeinen in onze streek ......................................................................................................................... 14
Sociaal .......................................................................................................................................................... 16
Cultureel-economisch .................................................................................................................................. 16
1. De vroege middeleeuwen ...................................................................................................................... 19
1.1. De Franken! ......................................................................................................................................... 19
1.2. De Franken veroveren ......................................................................................................................... 19
, Verdrag van Verdun en verdrag van Meerssen ................................................................................................ 20
1.3. Het leenstelsel of feodaliteit................................................................................................................ 21
1.4. Vikingen............................................................................................................................................... 21
1.5. Standenmaatschappij.......................................................................................................................... 22
1.6. Ridders................................................................................................................................................. 23
1.7. Opkomst van de Islam ......................................................................................................................... 23
1.8. De kruistochten ................................................................................................................................... 23
2. De late middeleeuwen .......................................................................................................................... 24
2.1. Ontstaan van steden ........................................................................................................................... 24
2.2. Handelaars en ambachtslieden ........................................................................................................... 24
Bouwen ........................................................................................................................................................ 25
De pest ......................................................................................................................................................... 26
1. Het socio- politieke blok ........................................................................................................................ 27
1.2. De 80 jarige oorlog .............................................................................................................................. 29
2. Socio-cultureel ...................................................................................................................................... 29
2.1. Het protestantisme .................................................................................................................................... 29
2.2. Heksenwaan ........................................................................................................................................ 29
2.3. Renaissance en humanisten ................................................................................................................ 29
3. Ontdekkingsreizen: Portugal en Spanje ................................................................................................... 30
3.1. Kolonisatie ................................................................................................................................................. 30
Driehoekshandel .......................................................................................................................................... 31
1. Franse revolutie .................................................................................................................................... 32
2. Industriële revolutie .............................................................................................................................. 35
Gevolgen socio-politiek .................................................................................................................................... 37
3. De eerste wereldoorlog ......................................................................................................................... 39
Gruwelijke wapens ........................................................................................................................................... 43
Het leven na WOI............................................................................................................................................. 43
Het dagelijkse leven tijdens WOI ...................................................................................................................... 43
4. WOII ...................................................................................................................................................... 45
Het militaire verloop van WO II
.............................. 46
Start oorlog ...................................................................................................................................................... 46
, De VS en Japan in de oorlog ............................................................................................................................. 47
Atoombommen ................................................................................................................................................ 48
België in WOI .................................................................................................................................................... 48
De wereld verdeeld – koude oorlog .................................................................................................................. 49
DL na WOII ....................................................................................................................................................... 49
Inleiding
Politiek: bestuur, oorlog en vrede, territorium, instellingen
Economisch: landbouw, veeteelt, handel, industrie
Sociaal: organisatie van de samenleving, multiculturaliteit, arm en rijk
Cultureel: levensbeschouwelijk, religie, kunst en cultuur, wetenschap en techniek
Milieu: omgeving, fysisch, geografisch, topografisch
Waarom historische tijd?
we zien de evolutie, als er een verleden een nu er ook nog een toekomst is.
Leren nieuwsgierig zijn
Periodisering!
*geen ca bij 1945 omdat dat een exacte datum is, exacte verwijzing naar WOII.
Eeuwaanduiding
1-100 → 1e eeuw
101 – 200 → 2de eeuw
201 – 300 → 3de eeuw
850 bedek de laatste 2 cijfers en doe +1 → 9de eeuw
Als de laatste 2 cijfers 0 zijn is het de 8ste eeuw vb. 800, 1500 → 15de eeuw
+ zie quiz op inleidende pap
Periodisering: maatschappijvormen
• Nomadische maatschappij
, • Agrarische maatschappij
• Agrarisch-stedelijke maatschappij
• Industriële maatschappij
• Informatie maatschappij
Oudste tijd
Vragen te beantwoorden:
o Waarom houden honden als huisdieren?
o Waarom eten we zoveel brood?
o Waarom eten we planten en vlees?
o Waarom wonen we in een huis
o Waarom wandelen we op 2 benen?
o Waarom was de man vaan ‘het hoofd’ van het gezin?
o Waarom leggen we contact met anderen?
o Waarom dragen we kleren
o Waarom schrijven we?
o Waarom sterven zoveel dieren en bomen uit?
Prehistorie
Steentijden
- de oude steentijd
- de midden steentijd
- nieuwe of late steentijd – Neolithicum - vanaf 8000 v. Chr
Metaaltijden
- kopertijd
- bronstijd
- ijzertijd
1. Wat voorafging
1.1. Ontstaan van aarde en heelal
13,7 miljard jaar geleden → oerknal
Pangea