Samenvatting - Pathologie 2

SAMENVATTING PATHOLOGIE 2

1. Geef een overzicht van de verschillen tussen kwaadaardig en goedaardige gezwellen, hun
architectuur en classificatie.

VERSCHIL TUSSEN KWAADAARDIG EN GOEDAARDIG


Goedaardig kwaadaardig
 Expansieve groei  Infiltratieve groei
 duwen omgevende weefsel opzij  tumorcellen groeien buiten het
zonder dit aan te vallen weefselcompartiment waar ze zijn
 Duidelijke fysieke afscheiding tussen ontstaan
tumor en omgeven weefsel  Hoge groei snelheid en beweeglijkheid
= pseudokapsel  Rand niet voelbaar
 Rand duidelijk voelbaar  Kan uitzaaien/metastaseren
 Goed gedifferentieerd  Rand is moeilijk voelbaar
 Voelbare rand  Als kanker beschouwd
 Niet als kanker beschouwd


ARCHITECTUUR VAN EEN GEZWEL
 Ongestructureerde massa cellen
o Tumorcellen en gastheercellen
 Tumor zorgt na een tijd voor eigen aanmaak van bloedvaten en extracellulaire matrix
 Carcinoom/kwaadaardig gezwel is microscopisch herkenbaar omdat de cellen in een
aangesloten epitheliaal verband liggen

CLASSIFICATIE VAN TUMOREN
 Klassieke terminologie
o Belangrijk om oorsprong, prognose en mogelijke behandeling te ontdekken

EPITHELIALE EPITHELIALE UIT STEUN OF
OORSPRON KLIEROORSPRO TUSSENWEEFSE
G NG L
GOEDAARDIG Papilloma Adenoma Sarcoma

KWAADAARDIG Carcinoma Adenocarcinoma sarcoma


UITZONDERINGEN BINNEN CLASSIFICATIE
 melanoma= uit moedervlek/naevus
 kwaadaardig= dus niet zoals de naam doet vermoeden
 vb2: mesothelioma= kwaadaardige tumor van het longvlies
 lymfoma= ziekte van hodgkin
 gedraagt zich meestal kwaadaardig
 uit de lymfocyten

,  myeloma= ziekte van kahler
 aantal groepen kwaadaardige woekeringen in het bot
 myelodysplasie= dysplastische cellen in het beenmerg
 door sneller groei worden andere celreeksen verdrongen
 te kort aan rode bloedcellen kan ontstaan

WITTE BLOEDCEL KANKERS
 leukemie= kanker bestaande uit witte bloedcellen
 ‘witte bloedcellen in het bloed’
 ingedeeld in acuut en chronisch en volgend afkomst myeloide of lymfoide
o acute myeloide leukemie
o chronische myeloide leukemie
o acute lymfatische leukemie
o chronische lymfatische leukemie



2. Hoe verloopt het mechanisme van invasie en metastasering.

PROCES UIT 4 STAPPEN:
a. Losraken uit weefselverband
o Normaal  cellen aan elkaar via cel-cel en cel-matrix adhesiemoleculen.
Adhesiemoleculen zorgen dat cellen binnen het weefsel op juiste plaats blijft
o Tumorcellen  adhesiemolecule vaak defect, moleculen zweven los in de matrix
b. Proteolyse
o Ontstekingscellen produceren niet-specifieke proteasen (bv: trypsine) en specifieke
matrixproteasen
 breken collageen af
 ontstekingscellen banen een weg door het weefsel
o Tumorcellen zijn in staat tot hetzelfde mechanisme
c. Migratie
o Tumorcellen= verhoogde motiliteit
o Cytoskelet in de cel zorgt voor beweging
o Na infiltratie kunnen tumorcellen in bloedvaten en lymfevaten dringen en meevoeren
in de stroom
 Start van metastasering
d. Metastasering
o Door lymfebanen naar lymfeklierstation
o Ze zitten vast en groeien= veroorzaken metastatische haard
 kan daarna naar volgend lymfeklierstation of bloedvat
o Tumorcellen in bloedbaan= hematogenen metastasen
 zitten vast in capillair vaatbed
 niet altijd teken dat er als uitzaaiingen zijn
o Tumoren in huid, keel en weke delen= longmetastasen
 kunnen naar hele lichaam uitzaaien
o Tumoren uit gastro-intestinaal stelsel= levermetastasen

, 3. Hoe ontstaat kanker.
 Door cel veranderingen= cellen volgen geen normaal
groeireguleringsmechanismen/transformatie
 voor transformatie zijn meerdere wijzigingen in genoom nodig (eerst monoclonaal)
 cel in transformatie kunnen ongeremd vermenigvuldigen
 Aan basis van transformatie= multipele afwijkingen in genetische informatie
 kanker= verworven afwijking in het genoom (genetische info in celkern)
 ontstaan van kwaadaardige tumoren= oncogenese of carcinogenese
 2 zaken van belang in ontstaan van kanker
o Erfelijkheid (colon-, ovarium en borsttumoren)
o Omgevingsfactoren/carcinogenen
vb: chemische carcinogenen
vb: fysische carcinogenen
vb: biologische carcinogenen

BORSTKANKER EN OVARIUMKANKER
 BRCA-gen actueel
 Dames met mutaties van BRCA1 en BRCA2 gen verhoogde kans op borstkanker
 5 keer zo hoog als vrouwen zonder mutaties aan deze genen
 genereert ook op jongere leeftijd
 Screening op BRCA gen
 duur en omslachtig
 houdt aantal ethische beslissingen in
 Bij defect
o Zesmaandelijkse mammografie aangewezen
o Borst wegname  kans op borstkanker naar 0
o Orale contraceptiva/de pil kan ontstaan borstkanker versnellen



4. Welk eigenschappen maken het uitzicht van een moedervlek verdacht.
 Melanoom
o Vroeg stadium= perfect behandelbaar
o Bij uitzaaiingen= andere genezingen ook mogelijk
 Risicofactoren= afhankelijk van huidtype
o Blond of roodharige= verhoogd risico

CRITEREA
 Abcde regel
o A= assymetrie
 goedaardige moedervlek is rond en ovaal
o B= Border
 onregelmatige boord is verdacht
o C= color
 niet te veel kleuren,
 rode en witte zones zij verdacht
 zowel zwart als lichtbruin als bruin in moedervlek is verdacht