volledige samenvatting ecologie

Samenvatting ecologie
Hoofstuk 1: ecologie als wetenschap

1. Ecologie als wetenschap
- = term wordt gebruikt voor wat goed is voor mens
en de milieu
1.1 Het ecosysteem als studieobject van de ecologie
- Bestudeert de interacties en relaties tussen
levende organismen en de natuurlijke omgeving
- Abiotische componenten= alle chemische condities
in de atmosfeer en gassen die daar voorkomen en
het klimaat hoort hier ook bij, structuur van de
bodem is ook een abiotische component
- Biotische componenten= alle organismen die
boven en ondergronds leven
- Abiotiek stuurt biotiek: bv afhankelijk van de soort
bodem groeit er een andere soort boom en de bomen kunnen de grond ook beïnvloeden
1.2 Wetenschappelijke methode
- Onderzoeksvragen betrokken
- Eerst gaan we observeren:
 observeren van het natuurlijk fenomeen
- Nadien gaan we een onderzoeksvraag formuleren
 Geven aanleiding tot het formuleren van een vraag ter verklaring van het geobserveerde fenomeen
- Hypothese formuleren
 Een verklarend antwoord geformuleerd: kan een gok zijn wat het antwoord zou kunnen zijn
 Een bioloog moet hier achtergrondkennis hebben om een hypothese te kunnen doen
- Hypothese testen
 Getest in wetenschappelijke
studie
 Gegevens worden hier
verzameld
 Op de X-as wordt altijd de
oorzaak getoond en op Y-as
wordt het gevolg getoond
 In dit geval weten we dat de biomassaproduct afhankelijk is van de beschikbaarheid van water of
nutriënten
- Laatste stap is het publiceren van de resultaten
 Publiceren in een wetenschappelijke tijdschrift
 Er moet wel een reviewproces zijn
- Voor veel soorten planten te hebben moet je veel nutriënten hebben
- Letten welke nutriënten je gebruikt omdat sommige omkruid juist beter groeien met bepaalde nutriënten
1.3 Ecologische studies in praktijk
- Observationele studies: vooral metingen en observaties zonder onderzoeker ingrijpt in het systeem
 Stroombank = bij heuvels heb je altijd rivieren
 Oorzaken vaak moeilijk vast te stellen, daarom
worden de studies in een labo of in veld gedaan
 Als het regent sijpelt naar beneden en komt terecht
in de rivier
 En het punt waar alles samenkomt gaan we dan
meten ( input )

,  Water dat in stroombekken terecht komt via neerslagwater ( input ) en water dat stroombekken verlaat via
oppervlaktewater ( output )
 Wat doet het bos met het water: stikstof vasthouden, er komt meer stikstof in dan het aankomt
 Vergelijking met water van bodem en regenwater
 Hubbard brook heeft zich gericht op onderzoek van klimaatverandering
- Experimentele veldstudies
 Je grijpt in ecosysteem: vergelijking tussen gekapt bos en niet gekapt
 Door de kapping van bomen wordt minder stikstof gehouden
 = manipuleert de onderzoeker het systeem om dit vervolgens te observeren
 Experimenten uitvoeren om bepaalde patroon te kunnen verklaren
 IJs stromen kan een gevolg zijn van klimaatverandering
- Experimentele labostudies
 = experimenten uitvoeren in gecontroleerde omstandigheden om bepaalde patronen te kunnen
verklaren
 Minder complex en minder duur dan de veldstuddies
 Vaak aanvulling van de observationele studies
 Voorbeeld onderzoek:
 Als je Jacob kruiskruid maait en in hooi verwerkt dan verliest die zijn vieze smaak en dan gaan de
dieren dit opeten: zeer giftig, dodelijk
 Ze hebben verschillende percelen genomen en hebben gezien dat als er verandering is in bodem
dan is Jacob kruiskruid dominant
 Potproef: Jacob kruiskruid in verschillende potten bodems zetten en zien of er wel een
aanwezigheid is van JKK of niet
 Bodemmoeheid: negatieve invloed van de bodembiotica op voorkomen van Jacob kruiskruid
- Modelleringen
 Van de bestaande kennis modellen maken om toekomstvoorspellingen te maken
 Aan de hand van de modellen kunnen er voorspellingen gemaakt worden water er op een andere
plaats en tijd zal gebeuren
 Door modellen kunnen onderzoeken makkelijker en minder complex gebeuren
 Bij koude gebieden gaat bosanemoon wel voorkomen en ze kijken waar de plant geschikt is
 Klimaat speelt een belangrijke rol bij de verspreiding van soorten
 Fundamentele ecologie: nieuwe kennis, hoe zit dingen in elkaar
 Kennis verwerven vooral
 Voorbeeld is de zeldzame kikker, man wordt blauw
 Onderzoek kikker: onderzoekers hebben plastieken kikkers gezet en keken of de mannetjes meer
naar de bruine gingen of blauw
1.4 Stromingen binnen de ecologie: van fundamenteel en toegepast
- Fundamentele ecologie: nieuwe kennis, hoe zit dingen in elkaar zonder dat andere toepassingen van belang
zijn
- Door nieuwsgierigheid van de ecologen om complexe systemen te begrijpen en deze onderzoeken worden
meestal gedaan door universiteiten
- Kennis verwerven vooral
- Voorbeeld is de zeldzame kikker, man wordt blauw
- Onderzoek kikker: onderzoekers hebben plastieken kikkers gezet en keken of de mannetjes meer naar de
bruine gingen of blauw
- Hypothese: man wordt blauw zodat andere mannetjes weten dat dit een mannetje is
- Toegepaste ecologie: antwoord op maatschappelijke vragen, in functie van problemen en in functie van
ontwikkelen van een product of techniek
- Voorbeeld van toegepaste ecologie: met toegepaste ecologische kennis kunnen we weten dat loofbossen
beter zijn voor drinkwaterreservoirs te beschermen, bij naaldbomen gaan ze de stikstof minder goed
vasthouden en dit komt naar het grondwater