Vennootschapsrecht
Samenvatting
Balok
Academiejaar 2016-2017
Universiteit Antwerpen
,Inhoudsopgave
I. Algemeen 6
1. Redenen tot oprichten van een vennootschap 7
2. Bronnen van het vennootschapsrecht 8
2.1. Nationaal niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.1.1. Wetboek van vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.1.2. Overeenkomstenrecht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2. Europees niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.1. Verdrag Werking Europese Unie (VWEU) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.2. Verordeningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.3. Richtlijnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.3. Internationaal niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
3. Mogelijkheden tot het oprichten van een vennootschap 10
3.1. Basisregel, minimum 2 vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3.2. Vennootschappen met 1 persoon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4. Wat is een vennootschap? 11
5. Verschil met andere rechtsfiguren 12
5.1. Verenigingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.1.1. Verenigingen in de ruime zin van het woord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.1.2. Verenigingen in de enge zin van het woord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.2. Stichtingen (foundations) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.3. Onverdeeldheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
5.4. Overeenkomsten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
6. Soorten vennootschappen 14
6.1. Burgerlijke vennootschappen vs handelsvennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2. Soorten burgerlijke vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2.1. Burgerlijke maatschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2.2. Landbouwvennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
6.3. Systeem van typedwang bij handelsvennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
6.3.1. Rechtspersoonlijkheid 6= beperkte aansprakelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . 16
6.3.2. Burgerlijke vennootschap met de vorm van een handelsvennootschap . . . . . . 17
6.3.3. Criteria bij de keuze van een vennootschapstype . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
6.4. Types van vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
6.4.1. Vennootschap onder firma (VOF) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
6.4.2. Commanditaire vennootschap (Comm. V) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.3. Tijdelijke handelsvennootschap (TV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.4. Stille handelsvennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.5. Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) . . . . . . . . . 20
6.4.5.1. Eenpersoons-BVBA (EBVBA) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
6.4.5.2. Starters-BVBA (S-BVBA) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
2
, Inhoudsopgave
6.4.6. Naamloze vennootschap (NV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.7. Commanditaire vennootschap op aandelen (Comm. VA) . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.8. Coöperatieve vennootschap (CV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.9. Europees economisch samenwerkingsverband (EESV) . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.10. Economisch samenwerkingsverband (ESV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
6.4.11. Vennootschap met sociaal oogmerk (VSO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
6.4.12. Commerciële maatschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
6.4.13. Europese NV (SE) en Europese CV (SCE) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
6.4.14. Variaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
7. Oprichting van een vennootschap 25
7.1. Materiële vereisten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.1. Voorwerp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.2. Oorzaak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.3. Toestemming van de vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.4. Bekwaamheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.1. Minderjarigen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.2. Gehuwden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.3. Rechtspersonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
7.1.5. Pluraliteitsvereiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
7.1.6. Inbreng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.1. Wat? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.2. Hoe? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.3. Hoeveel brengt elke vennoot in? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.7. Winstoogmerk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.8. Winstverdeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.9. Affectio Societatis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2. Wat als aan één van de materiële vereisten niet voldaan is . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2.1. Vennootschappen zonder RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2.2. Vennootschappen met RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.2.2.1. Uitzondering voor NV en BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3. Formele vereisten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1. Geschrift of mondelinge oprichting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.1. Vennootschappen zonder RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.2. Vennootschappen met RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.3. Wat moet in de oprichtingsakte staan? . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.4. Wat doen met de oprichtingsakte? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
7.3.2. Fasen bij de oprichting van een vennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
7.3.3. Handelingen verricht te name van een vennootschap in oprichting . . . . . . . . 32
II. Uitgebreide bespreking van alle vennootschapstypes 33
8. Vennootschap onder firma (VOF) 34
8.1. Bestuur van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
8.1.1. Intern bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
8.1.2. Vertegenwoordiging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
8.2. Overdracht van aandelen bij een VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
8.3. Naam van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.4. Nationaliteit van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.5. Maatschappelijke zetel van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
3
, Inhoudsopgave
8.6. Einde van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.6.1. Ontbindingsgronden van rechtswege . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.6.2. Ontbindingsgronden van niet rechtswege . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.7. Faillissement van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.8. Algemene vergadering in de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.9. Controle in de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
8.10. Voorbeeld statuten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
9. NV / BVBA / CVBA 53
9.1. Kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1. NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1.1. Vorming van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1.2. Fluctuatie van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
9.1.1.3. Procedures voor het behoud van kapitaal = alarmprocedures . . . . . . 58
9.1.1.4. Kruisparticipaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
9.1.1.5. Verwerven van eigen aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
9.1.1.6. Winstbestemming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
9.1.2. BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
9.1.2.1. Vorming van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
9.1.2.2. Fluctuatie van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.3. Procedures voor behoud van kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.4. Kruisparticipaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.5. Verwerven van eigen aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.6. Winstbestemming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.3. CVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.2. Oprichtersaansprakelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3. Orgaanplicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3.1. Bestuursorgaan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3.1.1. Intern bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
9.3.1.2. Vertegenwoordiging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
9.3.1.3. Aantal bemerkingen ivm bestuurders & zaakvoerders . . . . . . . . . 63
9.3.1.4. Specifieke regels voor NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
9.3.1.5. Aansprakelijkheid van het bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
9.3.1.6. Permanente vertegenwoordiger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
9.3.2. Algemene vergadering van de aandeelhouders . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.1. Bevoegdheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.2. Wie roept AV bij elkaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.3. Wanneer AV bij elkaar roepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.4. Hoe AV bij elkaar roepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.5. Agenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.6. Aanwezigen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.7. Wie mag stemmen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.8. Hoe stemmen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.9. Wie heeft welke stem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.10. Stemafspraken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3. Controle-orgaan (gastcollege) NIET KENNEN IN 2016-2017 . . . . . . . . . . 70
9.3.3.1. Wettelijk kader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.2. Verplichting tot benoemen van een commissaris . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.3. Taak van de commissaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.4. Statuut commissaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
4
, Inhoudsopgave
9.4. Aandelen in een vennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1. Aandelen in NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1.1. Soorten aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1.2. Overdraagbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2. Aandelen in BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2.1. Soorten aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2.2. Overdraagbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.5. Organisatie van NV en BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6. Einde vennootschap: ontbinding & vereffening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6.1. Ontbinding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6.2. Vereffening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.6.2.1. Wie is de vereffenaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.6.2.2. Wat doet de vereffenaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.7. Geschillenbeslechting in NV/BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
9.7.1. Probleem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
9.7.2. 2 oplossingstechnieken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
9.7.2.1. Uitsluiting van vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
9.7.2.2. Uittreding van vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
5
, Deel I.
Algemeen
6
,1. Redenen tot oprichten van een vennootschap
• Men wil investeren in een product of dienst en men wil die investering een zekere vorm geven.
– VB: D’Ieteren voert Volkswagens in en is eigenaar van Carglass. Had een surplus in cash
=> stapt in in Italiaanse vennootschap die luxe notaboekjes verkoopt.
= investering
• Beperking van de aansprakelijkheid
• Vorm van samenwerking op voet van gelijkheid
– Iemand met meer aandelen heeft nog steeds meer te zeggen
– Principieel is iedereen gelijk, op de algemene vergadering (AV)1 mag iedereen bv. zoveel
vragen stellen als hij wilt.
• Doorgeven van vermogens naar volgende generaties toe.
– Bij overlijden van een persoon wordt het vermogen verdeeld over alle erfgenamen. Zit het
vermogen in een vennootschap, dan blijft alles 1 geheel.
– Risico -> wat wordt ingebracht in een vennootschap moet er ook weer kunnen worden uit-
gehaald -> kan een fiscaal moeilijke situatie zijn.
• Fiscale redenen
– Met een hoog inkomen betaalt u veel aan belastingen (progressieve inkomstenbelasting)
– Laat u iedereen factureren aan een door u opgerichte vennootschap en laat u die vennoot-
schap haar winst (dividend) aan u uitkeren dan betaalt u hier slechts 27 % roerende voorhef-
fing op.
– VB: organisator Pukkelpop keerde zichzelf een zeer groot dividend uit, was zeer omstreden
in de media.
– Regering kan hier mogelijks verandering in brengen, ze zijn opzoek naar geld.
1 lijst van afkortingen achteraan
7
, 2. Bronnen van het vennootschapsrecht
2.1. Nationaal niveau
2.1.1. Wetboek van vennootschappen
• Zat voorheen verwerkt in het Wetboek van koophandel, dat moet verdwijnen.
• Geschreven door minister van justitie Koen Geens en zijn kabinet
• Men wil het wetboek nog grondig wijzigen. Men hoopt voor de volgende verkiezingen een nieuw
wetboek van vennootschappen te hebben geschreven en door het parlement gehaald te hebben. De
werkgroep heeft zich gebonden tot geheimhouding => we weten niet wat de wijziging exact zal
zijn. Enkele wensen van Koen Geens zijn echter wel gekend:
– Geen onderscheid meer tussen burgerlijke vennootschappen en handelsvennootschappen
– Verwijderen van het begrip handelaar en enkel nog gebruik van het begrip onderneming
– Geen onderscheid meer tussen daden van koophandel en burgerlijke daden
– Aantal vennootschapstypes beperken (enkel nog BVBA, NV, VOF, CV)
• Het is afwachten of men er in slaagt deze wijziging door te voeren. Wij bespreken verder het
vennootschapsrecht zoals het nu bestaat.
2.1.2. Overeenkomstenrecht
Overeenkomst = samenvallen van de wilsuiting van meerdere personen.
VB: bij oprichting van een vennootschap moet u bekwaam zijn, toestemming geven etc... => allemaal
begrippen uit het overeenkomstenrecht.
2.2. Europees niveau
2.2.1. Verdrag Werking Europese Unie (VWEU)
WV artikel 49 e.v.: Vrijheid van vestiging
• Kan u de vennootschap verplaatsen van de ene lidstaat naar de andere?
• Kan u filialen oprichten in andere lidstaten?
2.2.2. Verordeningen
Europese NV en Europese coöperatieve vennootschap
• Vennootschapsvormen erkend in alle lidstaten
• Vinden hun basis in een Europese verordening
• Zijn vooral bestemd voor zeer grote groepen (zeer grote hoeveelheid minimumkapitaal)
8
Samenvatting
Balok
Academiejaar 2016-2017
Universiteit Antwerpen
,Inhoudsopgave
I. Algemeen 6
1. Redenen tot oprichten van een vennootschap 7
2. Bronnen van het vennootschapsrecht 8
2.1. Nationaal niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.1.1. Wetboek van vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.1.2. Overeenkomstenrecht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2. Europees niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.1. Verdrag Werking Europese Unie (VWEU) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.2. Verordeningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2.2.3. Richtlijnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.3. Internationaal niveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
3. Mogelijkheden tot het oprichten van een vennootschap 10
3.1. Basisregel, minimum 2 vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3.2. Vennootschappen met 1 persoon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4. Wat is een vennootschap? 11
5. Verschil met andere rechtsfiguren 12
5.1. Verenigingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.1.1. Verenigingen in de ruime zin van het woord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.1.2. Verenigingen in de enge zin van het woord . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.2. Stichtingen (foundations) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
5.3. Onverdeeldheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
5.4. Overeenkomsten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
6. Soorten vennootschappen 14
6.1. Burgerlijke vennootschappen vs handelsvennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2. Soorten burgerlijke vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2.1. Burgerlijke maatschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.2.2. Landbouwvennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
6.3. Systeem van typedwang bij handelsvennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
6.3.1. Rechtspersoonlijkheid 6= beperkte aansprakelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . 16
6.3.2. Burgerlijke vennootschap met de vorm van een handelsvennootschap . . . . . . 17
6.3.3. Criteria bij de keuze van een vennootschapstype . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
6.4. Types van vennootschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
6.4.1. Vennootschap onder firma (VOF) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
6.4.2. Commanditaire vennootschap (Comm. V) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.3. Tijdelijke handelsvennootschap (TV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.4. Stille handelsvennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
6.4.5. Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) . . . . . . . . . 20
6.4.5.1. Eenpersoons-BVBA (EBVBA) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
6.4.5.2. Starters-BVBA (S-BVBA) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
2
, Inhoudsopgave
6.4.6. Naamloze vennootschap (NV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.7. Commanditaire vennootschap op aandelen (Comm. VA) . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.8. Coöperatieve vennootschap (CV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.9. Europees economisch samenwerkingsverband (EESV) . . . . . . . . . . . . . . 22
6.4.10. Economisch samenwerkingsverband (ESV) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
6.4.11. Vennootschap met sociaal oogmerk (VSO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
6.4.12. Commerciële maatschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
6.4.13. Europese NV (SE) en Europese CV (SCE) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
6.4.14. Variaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
7. Oprichting van een vennootschap 25
7.1. Materiële vereisten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.1. Voorwerp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.2. Oorzaak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.3. Toestemming van de vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
7.1.4. Bekwaamheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.1. Minderjarigen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.2. Gehuwden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
7.1.4.3. Rechtspersonen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
7.1.5. Pluraliteitsvereiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
7.1.6. Inbreng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.1. Wat? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.2. Hoe? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
7.1.6.3. Hoeveel brengt elke vennoot in? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.7. Winstoogmerk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.8. Winstverdeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.1.9. Affectio Societatis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2. Wat als aan één van de materiële vereisten niet voldaan is . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2.1. Vennootschappen zonder RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
7.2.2. Vennootschappen met RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.2.2.1. Uitzondering voor NV en BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3. Formele vereisten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1. Geschrift of mondelinge oprichting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.1. Vennootschappen zonder RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.2. Vennootschappen met RP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.3. Wat moet in de oprichtingsakte staan? . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
7.3.1.4. Wat doen met de oprichtingsakte? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
7.3.2. Fasen bij de oprichting van een vennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
7.3.3. Handelingen verricht te name van een vennootschap in oprichting . . . . . . . . 32
II. Uitgebreide bespreking van alle vennootschapstypes 33
8. Vennootschap onder firma (VOF) 34
8.1. Bestuur van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
8.1.1. Intern bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
8.1.2. Vertegenwoordiging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
8.2. Overdracht van aandelen bij een VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
8.3. Naam van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.4. Nationaliteit van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.5. Maatschappelijke zetel van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
3
, Inhoudsopgave
8.6. Einde van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.6.1. Ontbindingsgronden van rechtswege . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
8.6.2. Ontbindingsgronden van niet rechtswege . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.7. Faillissement van de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.8. Algemene vergadering in de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
8.9. Controle in de VOF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
8.10. Voorbeeld statuten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
9. NV / BVBA / CVBA 53
9.1. Kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1. NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1.1. Vorming van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
9.1.1.2. Fluctuatie van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
9.1.1.3. Procedures voor het behoud van kapitaal = alarmprocedures . . . . . . 58
9.1.1.4. Kruisparticipaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
9.1.1.5. Verwerven van eigen aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
9.1.1.6. Winstbestemming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
9.1.2. BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
9.1.2.1. Vorming van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
9.1.2.2. Fluctuatie van het kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.3. Procedures voor behoud van kapitaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.4. Kruisparticipaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.5. Verwerven van eigen aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.2.6. Winstbestemming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.1.3. CVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
9.2. Oprichtersaansprakelijkheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3. Orgaanplicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3.1. Bestuursorgaan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
9.3.1.1. Intern bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
9.3.1.2. Vertegenwoordiging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
9.3.1.3. Aantal bemerkingen ivm bestuurders & zaakvoerders . . . . . . . . . 63
9.3.1.4. Specifieke regels voor NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
9.3.1.5. Aansprakelijkheid van het bestuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
9.3.1.6. Permanente vertegenwoordiger . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
9.3.2. Algemene vergadering van de aandeelhouders . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.1. Bevoegdheden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.2. Wie roept AV bij elkaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.3. Wanneer AV bij elkaar roepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.4. Hoe AV bij elkaar roepen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
9.3.2.5. Agenda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.6. Aanwezigen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.7. Wie mag stemmen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.8. Hoe stemmen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.9. Wie heeft welke stem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
9.3.2.10. Stemafspraken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3. Controle-orgaan (gastcollege) NIET KENNEN IN 2016-2017 . . . . . . . . . . 70
9.3.3.1. Wettelijk kader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.2. Verplichting tot benoemen van een commissaris . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.3. Taak van de commissaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
9.3.3.4. Statuut commissaris . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
4
, Inhoudsopgave
9.4. Aandelen in een vennootschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1. Aandelen in NV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1.1. Soorten aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
9.4.1.2. Overdraagbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2. Aandelen in BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2.1. Soorten aandelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
9.4.2.2. Overdraagbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.5. Organisatie van NV en BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6. Einde vennootschap: ontbinding & vereffening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6.1. Ontbinding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
9.6.2. Vereffening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.6.2.1. Wie is de vereffenaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.6.2.2. Wat doet de vereffenaar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
9.7. Geschillenbeslechting in NV/BVBA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
9.7.1. Probleem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
9.7.2. 2 oplossingstechnieken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
9.7.2.1. Uitsluiting van vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
9.7.2.2. Uittreding van vennoten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
5
, Deel I.
Algemeen
6
,1. Redenen tot oprichten van een vennootschap
• Men wil investeren in een product of dienst en men wil die investering een zekere vorm geven.
– VB: D’Ieteren voert Volkswagens in en is eigenaar van Carglass. Had een surplus in cash
=> stapt in in Italiaanse vennootschap die luxe notaboekjes verkoopt.
= investering
• Beperking van de aansprakelijkheid
• Vorm van samenwerking op voet van gelijkheid
– Iemand met meer aandelen heeft nog steeds meer te zeggen
– Principieel is iedereen gelijk, op de algemene vergadering (AV)1 mag iedereen bv. zoveel
vragen stellen als hij wilt.
• Doorgeven van vermogens naar volgende generaties toe.
– Bij overlijden van een persoon wordt het vermogen verdeeld over alle erfgenamen. Zit het
vermogen in een vennootschap, dan blijft alles 1 geheel.
– Risico -> wat wordt ingebracht in een vennootschap moet er ook weer kunnen worden uit-
gehaald -> kan een fiscaal moeilijke situatie zijn.
• Fiscale redenen
– Met een hoog inkomen betaalt u veel aan belastingen (progressieve inkomstenbelasting)
– Laat u iedereen factureren aan een door u opgerichte vennootschap en laat u die vennoot-
schap haar winst (dividend) aan u uitkeren dan betaalt u hier slechts 27 % roerende voorhef-
fing op.
– VB: organisator Pukkelpop keerde zichzelf een zeer groot dividend uit, was zeer omstreden
in de media.
– Regering kan hier mogelijks verandering in brengen, ze zijn opzoek naar geld.
1 lijst van afkortingen achteraan
7
, 2. Bronnen van het vennootschapsrecht
2.1. Nationaal niveau
2.1.1. Wetboek van vennootschappen
• Zat voorheen verwerkt in het Wetboek van koophandel, dat moet verdwijnen.
• Geschreven door minister van justitie Koen Geens en zijn kabinet
• Men wil het wetboek nog grondig wijzigen. Men hoopt voor de volgende verkiezingen een nieuw
wetboek van vennootschappen te hebben geschreven en door het parlement gehaald te hebben. De
werkgroep heeft zich gebonden tot geheimhouding => we weten niet wat de wijziging exact zal
zijn. Enkele wensen van Koen Geens zijn echter wel gekend:
– Geen onderscheid meer tussen burgerlijke vennootschappen en handelsvennootschappen
– Verwijderen van het begrip handelaar en enkel nog gebruik van het begrip onderneming
– Geen onderscheid meer tussen daden van koophandel en burgerlijke daden
– Aantal vennootschapstypes beperken (enkel nog BVBA, NV, VOF, CV)
• Het is afwachten of men er in slaagt deze wijziging door te voeren. Wij bespreken verder het
vennootschapsrecht zoals het nu bestaat.
2.1.2. Overeenkomstenrecht
Overeenkomst = samenvallen van de wilsuiting van meerdere personen.
VB: bij oprichting van een vennootschap moet u bekwaam zijn, toestemming geven etc... => allemaal
begrippen uit het overeenkomstenrecht.
2.2. Europees niveau
2.2.1. Verdrag Werking Europese Unie (VWEU)
WV artikel 49 e.v.: Vrijheid van vestiging
• Kan u de vennootschap verplaatsen van de ene lidstaat naar de andere?
• Kan u filialen oprichten in andere lidstaten?
2.2.2. Verordeningen
Europese NV en Europese coöperatieve vennootschap
• Vennootschapsvormen erkend in alle lidstaten
• Vinden hun basis in een Europese verordening
• Zijn vooral bestemd voor zeer grote groepen (zeer grote hoeveelheid minimumkapitaal)
8
