Samenvatting Goederenrecht - 1e jaar - VIVES BRUGGE

Goederenrecht – samenvatting

H1 – Inleiding
Het nieuwe goederenrecht
Het nieuwe boek 3 ‘goederen’ strekt ertoe:
1. De belangrijkste teksten m.b.t. het goederenrecht te bundelen in het BW

2. Het goederenrecht te instrumentaliseren en functioneler te maken

3. Het goederenrecht te moderniseren en aan te passen aan de hedendaagse
maatschappij

4. Het goederenrecht te flexibiliseren


Het nieuwe boek 3 ‘goederen’ heeft een eerbiedigende werking
- Nieuwe regels doen geen afbreuk aan reeds verworven rechten

- Nieuwe regels zijn niet van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsfeiten die
dateren vóór de inwerkingtreding van het nieuwe recht (01/09/2021)

- Nieuwe regels zijn niet van toepassing op rechtsgevolgen van rechtshandelingen en
rechtsfeiten die dateren van voor inwerkingtreding, maar ontstaan na inwerkingtreding
van het nieuwe recht

TENZIJ partijen uitdrukkelijk beslissen dat het door het nieuwe recht moet worden
geregeld  artikel 37, §1 Wet 17 maart 2020


Een eerste reflex moet zijn nagaan of de oude regels of de nieuwe regels van toepassing
zijn


Wat is goederenrecht?
= Zakenrecht/ zakelijk zekerheidsrecht
= Regelt de verhouding tussen rechtssubjecten (personen) en rechtsobjecten (goederen)

Belang
Individuele welvaartsindicator door numerus clausus (art. 3.3 NBW) en publiciteitssysteem
m.b.t. de vestiging, overdracht en wijziging van zakelijke (zekerheids)rechten

 Zekerheid en duidelijkheid m.b.t. de:
1) Zakelijke rechten (ieders individueel vermogen)
2) Zakelijke zekerheidsrechten (lasten op onderdelen van iemands vermogen)
 SE’s kunnen eenvoudig nagaan hoe solvabel hun SA is

,De plaats van het goederenrecht in ons rechtsstelsel
Onderscheid maken tussen objectief recht en subjectieve rechten

Objectief recht
= Alle in een samenleving geldende regels
= Abstracte recht
= Geheel van geschreven/ ongeschreven regels die dwingend tot iedereen richten of tot
bepaald iemand


Subjectieve rechten
= Recht in zijn concrete toepassing
= Omschreven als aan het recht ontleende en juridische afdwingbare aanspraken of
bevoegdheden die personen in een samenleving kunnen laten gelden

 Geput uit of ontleend aan het objectieve recht
 M.a.w. een concrete toepassing van het objectief recht

Titularis = rechtssubject (kan een natuurlijk persoon of rechtspersoon)



Subjectieve rechten kunnen onderverdeeld worden in burgerlijke en politieke rechten
 Poli
tiek
e




subjectieve rechten
= Rechten die de burger kan inroepen in relatie tot de overheid
Bv. Actief/passief kiesrecht, belastingenrecht, dotaties politieke partijen,
werkloosheidsuitkeringen


 Burgerlijke subjectieve rechten
= Rechten die burgers tegen elkaar en soms tegen de overheid kunnen laten gelden
M.b.t. de staat van de NP, betrekkingen tussen private personen, herstelvorderingen als gevolg
van schending van een subjectief (burgerlijk of politiek) recht

,Nog onderscheid mogelijk tussen extra-patrimoniale en patrimoniale (vermogens)rechten

Extra-patrimoniale rechten
= Rechten die buiten het vermogen van een persoon vallen

Kenmerken
- Louter morele waarde (niet in geld waardeerbaar)
- Niet verhandelbaar
- Eindigen bij overlijden van de persoon

Soorten
 Persoonlijkheidsrecht
 Familierechten

o Persoonsrechten
= Rechten die de persoonlijkheid van het individu beschermen (bv. recht op naam, …)

o Familierechten
= Rechten die het leven in familieverband mogelijk maken (bv. recht om te huwen, …)



Patrimoniale of vermogensrechten
= Rechten die deel uitmaken van het vermogen

Kenmerken
- Economische waarde (wel in geld waardeerbaar)
- Verhandelbaar
- Doven niet uit bij overlijden


3 soorten
 Intellectuele rechten (m.b.t. geestelijke voortbrengselen)
 Vorderingsrechten (eisen tot uitvoering van een verbintenis)
 Zakelijke rechten (verlenen recht, aanspraak, heerschappij m.b.t. een goed)

o Intellectuele rechten
= Rechten die een persoon kan hebben op geestelijke voortbrengselen zoals een
uitvinding of een artistieke creatie


o Vorderingsrechten
= Rechten die toelaten om van een ander de uitvoering te eisen van één of meer
verbintenissen


o Zakelijke rechten
= Verlenen een recht, een aanspraak, een heerschappij op een goed

, Het goederenrecht regelt deze verhouding tussen rechtssubjecten (personen) en
rechtsobjecten (goederen)

Het recht maakt een onderscheid tussen personen en zaken

Zaken
= Al wat in de natuur bestaat en tastbaar is, personen uitgezonderd
Ruim interpreteren  alles wat zintuiglijk waarneembaar is, wat vatbaar is voor perceptie


Goederen
= Deze zaken en rechten die men erop kan hebben (=zakelijke rechten)
Goederen in de ruimste zin  alle voorwerpen die vatbaar zijn voor toe-eigening
 Art. 3.41 NBW

Goederen kunnen lichamelijk als onlichamelijk zijn.

o Lichamelijk
= Wanneer het om zaken gaat

o Onlichamelijk
= Wanneer het rechten betreft


Goederen van een persoon + zijn lasten (schulden) = het vermogen
Vermogen
= Art. 3.35 NBW

Ons vermogen veranderd bijna dagelijks  wanneer we inkopen doen, ons inkomen
betaald krijgen, nieuwe goederen aankopen, facturen betalen, etc.

Belang van vermogen  principe, art. 3.36 NBW

Uitzonderingen
Zakelijke zekerheidsrecht
 Voordeel: bevoorrechte SE recht van voorrang  betaald met opbrengst van bepaald
goed in vermogen van SA

 Nadeel: niet bevoorrechte SE’s (chirografaire SE’s) (= waardevermindering vermogen)



Belang van goederenrecht
Fungeert als een soort welvaartsindicator voor individuele personen.

Voor individu mogelijk om aan te tonen waaruit hun vermogen bestaat

Voor SE’s mogelijk om te zien waaruit vermogen van SA bestaat en eventueel maatregelen
te nemen indien dat vermogen sterk afzwakt.