ONDERNEMINGSRECHT
INLEIDING
- Economisch recht of ondernemingsrecht
- Vennootschapsrecht
- Marktrecht
BRONNEN
- Richtlijnen; rechtsregels die door de EU worden opgelegd en die lidstaten moeten omzetten
in het nationaal recht.
- Verordeningen; rechtsregels die door de EU worden opgelegd maar die hebben geen
omzetting nodig in nationale wetgeving. Ze zijn rechtstreeks toepasselijk op alle lidstaten.
ONDERNEMINGSBEGRIP
- Natuurlijke persoon die zelfstandig beroepsactiviteit uitoefent
- Rechtspersoon
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
UITZONDERING
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk heeft en ook geen
uitkeringen verricht aan haar leden
Bv. Feitelijke verenigingen
- Publiekrechtelijke rechtspersonen die geen goederen of diensten aanbieden op de markt
(wel economisch doel/winst)
- Staat, gemeenschappen, gewesten,…
SCHEMA
Ondernemingen:
1) Natuurlijke persoon
2) Rechtspersoon
o Commanditaire vennootschap (CommV)
Onbeperkte aansprakelijkheid
o Vennootschap onder firma (Vof)
o Besloten vennootschap (bv)
o Naamloze vennootschap (nv) Beperkte aansprakelijkheid
o Coöperatieve vennootschap (cv)
1
, 3) Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Bv. Maatschap, feitelijke vereniging
Vennootschappen zijn altijd ondernemingen → niet alle ondernemingen zijn vennootschappen →
moeten uitkeringsbedoeling hebben
Vereniging (mag geen uitkeringsbedoeling hebben)
- Feitelijke vereniging (organisatie zonder rechtspersoonlijkheid)
- Vereniging zonder winstoogmerk (vzw)
ONDERNEMINGSRECHTBANK
- 1 beroepsrechter + 2 lekenrechters
- Procedure
o Gewone procedure: dagvaarding – behandeling – vonnis
o Uitzonderingsprocedures: kortgeding & zoals in kortgeding
- Bevoegdheden
o Algemeen: geschillen tussen en tegen ondernemingen
▪ Art. 573, 1e lid Ger.W.
o Bijzonder: geschillen binnen een vereniging met rechtspersoonlijkheid, stichting of
vennootschap
▪ Art. 574 Ger. W.
BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN (BOEK 8)
- Bewijs in ondernemingszaken mag mondeling zijn
- Bewijs in burgerlijke zaken → Art. 8.9 NBW
- Uitzondering
o Onderneming <-> onderneming (vrij bewijs) 1e lid
o Particulier <-> onderneming (vrij bewijs) 2de lid
o Onderneming <-> particulier (gereglementeerd bewijs)
o Natuurlijke personen die onderneming uitoefenen, particulieren (consumenten) 3de
lid
- Belang toepasselijk regels ondernemingsbewijs
o Vrij bewijs: alle middelen van recht, boven en tegen aktes
▪ In tegenstelling tot burgerrechtelijk bewijsregels
o Boekhouding als bewijs tussen en tegen ondernemingen (niet tegen particulieren)
▪ Boekhoudplicht als onderneming → bedrijfsgeheimen
2
, o Aanvaarde factuur als bewijs voor de uitschrijvende onderneming
▪ Levert tegen de uitreikende onderneming (leverancier)
▪ Levert tegen de klant
• Klant = onderneming: bewijs indien factuur aanvaard
• Klant = consument: feitelijk vermoeden van aanvaarding →
omstandig stilzwijgen
▪ BELANGRIJK: tijdig protesteren als je niet akkoord bent
• Niet tijdig: vermoeden van aanvaarding
• Hoe protesteren
STATUUT VAN DE ONDERNEMER
Vrijheid van ondernemen en formele verplichtingen van ondernemingen
VERPLICHTINGEN VAN ONDERNEMINGEN
- Professionele / zakelijke rekening openen
- Boekenhouding voeren
- Bekendmaking huwelijkscontract
- Aansluiten bij een sociale verzekeringsinstelling
- Aanvraag btw-nummer
- Basiskennis bedrijfsbeheer
- Specifieke vergunningen
- Registratie van de uiteindelijke begunstigde in UBO-register
- Verplichte verzekeringen
- Inschrijving activiteiten in de KBO (Kruispuntrechtbank voor Ondernemingen)
o Door ondernemingsloket
o Vermelden gegevens
o Na inschrijving → toekenning ondernemingsnummer
o Inschrijvingsplichtige ondernemingen
- Stappen inschrijving activiteiten in de KBO voor een rechtspersoon
o Zelf: oprichtingsakte en statuten opmaken
o Zelf: publicatie oprichtingsakte in KBO
o Griffie: overmaking gegevens aan KBO → toekenning ondernemingsnummer
o Zelf: inschrijven bij ondernemingsloket
o Ondernemingsloket: controle vestigingsvoorwaarden → inschrijving onderneming,
toekenning vestigingsnummers & registratie activiteiten
3
, HANDELSZAAK – HANDELSHUUR
HANDELSZAAK
- Geheel van roerende en onroerende goederen samengebracht om een onderneming uit te
baten
o Roerende goederen = verplaatsbare goederen
o Onroerende goederen = onverplaatsbare goederen
- Juridische algemeenheid: geheel van goederen door de wetgever als een afzonderlijke
entiteit beschouwd en aan een eigen juridisch statuut onderworpen
o Feitelijke algemeenheid: gewone verzameling van goederen die als een geheel
beschouwd worden
- Geen eigen rechtspersoonlijkheid → keuze rechtsvorm van de onderneming is belangrijk
o Onbeperkte aansprakelijkheid; als het fout loopt kunnen ze je ook persoonlijk
aanspreken. Niet alleen je onderneming
o Beperkte aansprakelijkheid: als het fout loopt ben je je onderneming kwijt
HANDELSHUUR (BEVOEGDHEDEN GEWESTEN)
- Vroeger: federale bevoegdheid
- Vandaag Vlaams Gewest: federale Handelshuurwet van 30 april 1951
o Afwijking door Vlaams Gewest: Pop-updecreet van 17 juni 2016 (korte termijn
handelshuur) (minstens 9 jaar, kan verlengd worden tot 36 jaar)
TOEPASSINGSGEBIED HHW (HANDELSHUURWET)
- Huur onroerende goederen, kleinhandel of ambachtszaak met rechtstreeks contact.
- Uitzondering: handelshuur voor maximaal 1 jaar → Pop-updecreet
- Duur handelshuur → termijnen van minstens 9 jaar, langer kan ook
o Indien langer → registratie in hypotheekregister voor tegenwerpelijkheid aan derden
o Beëindigbaar in onderling akkoord → bij authentieke akte
- Verbouwingswerken pand door huurder (minder dan 3 jaar huur)
o Verhuurder enkel verzetsrecht mits wettige reden
o Procedure huurder → aangetekende verwittiging ten aanzien van de verhuurder
▪ Verzetsrecht verhuurder binnen de 30 dagen na ontvangst brief via
aangetekende brief
• Gebrek aan verzet → instemming met verbouwingen
• Correct verzet → huurder 30 dagen tijd om te dagvaardenµ
- Verbouwingswerken met waarde van meer dan 3 jaar huur → toestemming verhuurder
vereist
4
INLEIDING
- Economisch recht of ondernemingsrecht
- Vennootschapsrecht
- Marktrecht
BRONNEN
- Richtlijnen; rechtsregels die door de EU worden opgelegd en die lidstaten moeten omzetten
in het nationaal recht.
- Verordeningen; rechtsregels die door de EU worden opgelegd maar die hebben geen
omzetting nodig in nationale wetgeving. Ze zijn rechtstreeks toepasselijk op alle lidstaten.
ONDERNEMINGSBEGRIP
- Natuurlijke persoon die zelfstandig beroepsactiviteit uitoefent
- Rechtspersoon
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
UITZONDERING
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkeringsoogmerk heeft en ook geen
uitkeringen verricht aan haar leden
Bv. Feitelijke verenigingen
- Publiekrechtelijke rechtspersonen die geen goederen of diensten aanbieden op de markt
(wel economisch doel/winst)
- Staat, gemeenschappen, gewesten,…
SCHEMA
Ondernemingen:
1) Natuurlijke persoon
2) Rechtspersoon
o Commanditaire vennootschap (CommV)
Onbeperkte aansprakelijkheid
o Vennootschap onder firma (Vof)
o Besloten vennootschap (bv)
o Naamloze vennootschap (nv) Beperkte aansprakelijkheid
o Coöperatieve vennootschap (cv)
1
, 3) Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Bv. Maatschap, feitelijke vereniging
Vennootschappen zijn altijd ondernemingen → niet alle ondernemingen zijn vennootschappen →
moeten uitkeringsbedoeling hebben
Vereniging (mag geen uitkeringsbedoeling hebben)
- Feitelijke vereniging (organisatie zonder rechtspersoonlijkheid)
- Vereniging zonder winstoogmerk (vzw)
ONDERNEMINGSRECHTBANK
- 1 beroepsrechter + 2 lekenrechters
- Procedure
o Gewone procedure: dagvaarding – behandeling – vonnis
o Uitzonderingsprocedures: kortgeding & zoals in kortgeding
- Bevoegdheden
o Algemeen: geschillen tussen en tegen ondernemingen
▪ Art. 573, 1e lid Ger.W.
o Bijzonder: geschillen binnen een vereniging met rechtspersoonlijkheid, stichting of
vennootschap
▪ Art. 574 Ger. W.
BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN (BOEK 8)
- Bewijs in ondernemingszaken mag mondeling zijn
- Bewijs in burgerlijke zaken → Art. 8.9 NBW
- Uitzondering
o Onderneming <-> onderneming (vrij bewijs) 1e lid
o Particulier <-> onderneming (vrij bewijs) 2de lid
o Onderneming <-> particulier (gereglementeerd bewijs)
o Natuurlijke personen die onderneming uitoefenen, particulieren (consumenten) 3de
lid
- Belang toepasselijk regels ondernemingsbewijs
o Vrij bewijs: alle middelen van recht, boven en tegen aktes
▪ In tegenstelling tot burgerrechtelijk bewijsregels
o Boekhouding als bewijs tussen en tegen ondernemingen (niet tegen particulieren)
▪ Boekhoudplicht als onderneming → bedrijfsgeheimen
2
, o Aanvaarde factuur als bewijs voor de uitschrijvende onderneming
▪ Levert tegen de uitreikende onderneming (leverancier)
▪ Levert tegen de klant
• Klant = onderneming: bewijs indien factuur aanvaard
• Klant = consument: feitelijk vermoeden van aanvaarding →
omstandig stilzwijgen
▪ BELANGRIJK: tijdig protesteren als je niet akkoord bent
• Niet tijdig: vermoeden van aanvaarding
• Hoe protesteren
STATUUT VAN DE ONDERNEMER
Vrijheid van ondernemen en formele verplichtingen van ondernemingen
VERPLICHTINGEN VAN ONDERNEMINGEN
- Professionele / zakelijke rekening openen
- Boekenhouding voeren
- Bekendmaking huwelijkscontract
- Aansluiten bij een sociale verzekeringsinstelling
- Aanvraag btw-nummer
- Basiskennis bedrijfsbeheer
- Specifieke vergunningen
- Registratie van de uiteindelijke begunstigde in UBO-register
- Verplichte verzekeringen
- Inschrijving activiteiten in de KBO (Kruispuntrechtbank voor Ondernemingen)
o Door ondernemingsloket
o Vermelden gegevens
o Na inschrijving → toekenning ondernemingsnummer
o Inschrijvingsplichtige ondernemingen
- Stappen inschrijving activiteiten in de KBO voor een rechtspersoon
o Zelf: oprichtingsakte en statuten opmaken
o Zelf: publicatie oprichtingsakte in KBO
o Griffie: overmaking gegevens aan KBO → toekenning ondernemingsnummer
o Zelf: inschrijven bij ondernemingsloket
o Ondernemingsloket: controle vestigingsvoorwaarden → inschrijving onderneming,
toekenning vestigingsnummers & registratie activiteiten
3
, HANDELSZAAK – HANDELSHUUR
HANDELSZAAK
- Geheel van roerende en onroerende goederen samengebracht om een onderneming uit te
baten
o Roerende goederen = verplaatsbare goederen
o Onroerende goederen = onverplaatsbare goederen
- Juridische algemeenheid: geheel van goederen door de wetgever als een afzonderlijke
entiteit beschouwd en aan een eigen juridisch statuut onderworpen
o Feitelijke algemeenheid: gewone verzameling van goederen die als een geheel
beschouwd worden
- Geen eigen rechtspersoonlijkheid → keuze rechtsvorm van de onderneming is belangrijk
o Onbeperkte aansprakelijkheid; als het fout loopt kunnen ze je ook persoonlijk
aanspreken. Niet alleen je onderneming
o Beperkte aansprakelijkheid: als het fout loopt ben je je onderneming kwijt
HANDELSHUUR (BEVOEGDHEDEN GEWESTEN)
- Vroeger: federale bevoegdheid
- Vandaag Vlaams Gewest: federale Handelshuurwet van 30 april 1951
o Afwijking door Vlaams Gewest: Pop-updecreet van 17 juni 2016 (korte termijn
handelshuur) (minstens 9 jaar, kan verlengd worden tot 36 jaar)
TOEPASSINGSGEBIED HHW (HANDELSHUURWET)
- Huur onroerende goederen, kleinhandel of ambachtszaak met rechtstreeks contact.
- Uitzondering: handelshuur voor maximaal 1 jaar → Pop-updecreet
- Duur handelshuur → termijnen van minstens 9 jaar, langer kan ook
o Indien langer → registratie in hypotheekregister voor tegenwerpelijkheid aan derden
o Beëindigbaar in onderling akkoord → bij authentieke akte
- Verbouwingswerken pand door huurder (minder dan 3 jaar huur)
o Verhuurder enkel verzetsrecht mits wettige reden
o Procedure huurder → aangetekende verwittiging ten aanzien van de verhuurder
▪ Verzetsrecht verhuurder binnen de 30 dagen na ontvangst brief via
aangetekende brief
• Gebrek aan verzet → instemming met verbouwingen
• Correct verzet → huurder 30 dagen tijd om te dagvaardenµ
- Verbouwingswerken met waarde van meer dan 3 jaar huur → toestemming verhuurder
vereist
4
