Gehele samenvatting Historische methode

Historische methode
Deel 1: Erfgoed
1. Een toekomst voor het verleden
Geschiedenis is heel veranderlijk want geschiedenis is de visie op het verleden. Vaak is deze visie ook
heel persoonlijk. We doen dit aan de hand van 4 fenomenen:

Inleiding
A. De monumentstrijd
a. Wie mag blijven? Wie verdwijnt? En waarom?

Wat is de plaats van dit monument in de publieke ruimte en wat zegt dit over onze visie hoe
het verleden is en hoe we ermee moeten omgaan. Op een of andere reden passen deze
monumenten niet meer bij de tijd. Wat doen we met die monumenten?

Voorbeeld 1:

Reden van bekladding: De hele geschiedenis
van Leopold II is niet zuiver op de graad. Het is
feitelijk bewezen dat het een van de grootste
massamoordenaar is die ooit bestaan heeft.
Hij is wellicht betrokken bij honderdduizenden
doden.

We kunnen stellen dat het een andere tijd
was maar ook heel veel tijdsgenoten hadden
het hier moeilijk mee (vooral in de
Angelsaksische wereld). Er waren heel wat
protesten tegen dat systeem in Congo.

Standbeelden hebben een herinneringsfunctie en verantwoorden een bepaald systeem (ze
zijn met andere woorden maatschappij bevestigend).

Je kan de beelden symbolisch aanvallen (bekladden,..) wat hieronder is gebeurd. Maar je kan
het ook anders:

Het laatste standbeeld van Franco is in Barcelona stuk gemaakt en die stukken heeft men op
ene vrachtwagen geplaatst en op een plaats geleverd die symbool staat voor de Catalaanse
vrijheidsstrijd. De vraag op dat moment was, wat doen we nu?

Tentoonstellen van de restanten? Nee, want men vond dit een belediging voor iedereen die
onder zijn regime is gestorven. Men heeft de restanten in een kleder gelegd om daar later
over te beslissen

, Deze tunnel is de Leopold II-
Tunnel die Gent verbindt met
Brussel. Nu heeft de tunnel een
naam van een vrouw gekregen.
Wissen we de geschiedenis dan
uit?

Voorbeeld 2:

Straatnaam vervangen van Cyriel Verschaeve
(collaborateur, Vlaams nationalist) naar Anne Frank
(Joods vrouw die vergast is).

Welk verleden wordt dan uitgeveegd?

De houding van de Belgische partijen ten opzichte van
WOII. De straatnaam van Verschaeve is er pas gekomen
na zijn dood, na WOII. Ook de geschiedenis dat België,
Vlaanderen in dit geval, een hele dubbele houding had
ten opzichte van die collaboratie. Bepaalde dingen konden blijkbaar wel in Vlaanderen als
een priester die Vlaams nationalistisch gedachtengoed predikt een straatnaam krijgt. Dat
wordt weggeveegd met de straatnaam te veranderen. Als zoiets verdwijnt, verdwijnt ook
alles naast de persoon zelf.

Zo, hebben we Leopold II die Brussel vorm heeft gegeven met al het geld dat hij gemaakt
heeft uit de kolonie. Moeten we dan ook alle gebouwen die met dat bloedgeld gemaakt zijn
slopen (leger museum)?

Voorbeeld 3:

Premier van Engeland tijdens en na de tweede wereldoorlog.

Er rijzen vragen op of dit beeld wel moet blijven staan. Hier zijn redenen
voor. Churchill zei het volgende over de Bengaalse hongersnood in India:




Puur racistische uitspraak die gebaseerd is op vooroordelen, politiek opportunisme,..
Churchill heeft ene gedachtegang die niet meer thuishoort in de hedendaagse maatschappij.

,voorbeeld 4:

Dit gebouw staat in Rome dat gebouwd is in een fascistische periode
onder Mussolini. Er is niks mis met de esthetica van dit gebouw maar
er staan nog steeds alle fascistische beelden aan de zijkant en vervult
het gebouw qua vormgeven nog steeds die de fascisten hebben
gegeven, namelijk die van de stoere Italiaanse held.

Moeten we de betekenis veranderen? Moeten we de beelden
wegdoen? Moeten we dit gebouw laten staan en da fascistische
periode herdenken? Maar wat valt er te herdenken? Dat er een
nieuwe fascist in Italië is verkozen?

Voorbeeld 5:

Gebouw: Campus Middelheim bij de UA.

Herman Van Goethem stelt zich actief op over de hele discussie van racisme naar aanleiding
van BLM.

Dat gebouw is de oude koloniale school dat ervoor moest zorgen om de zwarten in het gareel
te laten lopen. Het is dus gelinkt aan een hele eeuw van uitbuiting in Congo.

Moet dit gebouw dan weg?




Voorbeeld zes:

De vroegere socialistische partij heeft een lange geschiedenis om het lot van de werkmensen
te verbeteren. Een van die grote figuren was Louis Major. Hij heeft zich ingezet voor de
sociale zekerheid die wij vandaag de dag kennen.

Vandaag de dag is hij bekend omwille van één uitspraak die hij doet:

, Op die moment kwam de opkomst van het feminisme maar hij was daar niet voor te vinden.
De vrouwen moesten volgens hem zich enkel bezighouden met de kinderen en te kuisen.


Samenvatting:
A. Welk verleden?
 Welk verleden krijg ik te zien?
B. Wiens verleden?
 Verleden van iedereen? Enkelingen? Machthebbende of niet? Politieke mensen of de
gewone mens?
C. Door wie dat verleden?
 Wie heeft er belang bij om dit te laten zien? Wie heeft dit daar gezet?
D. Voor wie dat verleden?
 De belangrijkste vraag: Om wat te doen of te bereiken bij die persoon?
 Veranderlijkheid van het verleden

Verleden is voorbij maar het ligt niet echt vast. We krijgen enkel flarden te zien. De flarden worden
door actoren ‘gemaakt’.

Objectieve geschiedenis bestaat niet. Geschiedenis is in zekere zin geen wetenschap. Als je aan twee
historici vraagt om iets te beschrijven dan ga je twee verschillende onderzoeken te zien krijgen.

Toepassing:
Het beeld van Leopold II, wat krijgen we te zien?

- We krijgen politieke macht te zien;
- Nationale trots (kijk eens naar ons landje dat altijd geleden heeft vroeger en nu zo groot is
geworden);
- De welvaart dat België bijgebracht heeft aan de primitieveling die daar in centraal Afrika
wonen;
- We hebben de primitieveling bevrijdt van de Arabische slavenhandel;
- De winst tentoonstellen (jubelpark te bouwen met het bloedgeld)

Heel veel van die dingen van Leopold II (bv tunnel) is pas later gekomen. Waarom toch die man eren?

Omdat ze moesten rechtvaardigen (want Congo was na WOII nog steeds een kolonie) wat daar
gebeurd is, vandaar wordt Leoplod II voorgesteld als de beschavingsbrenger (op een paard). Dat