Samenvatting Specifieke Orthopedagogie

SPECIFIEKE ORTHO – THEORIE
H1. WAT IS “HANDICAP”?

1. SITUERING

Veel verschillende handicaps

Terminologie draagt vaak visie mee




3. INLEIDING

ICF-model: Internationale Classificatie van menselijk Functioneren

 Functie:
o Informatie over functioneren registreren
o Begrippenkader om gezondheidstoestand te definiëren en te meten
o Systemische en dynamische kijk geven op cliënt(systeem)
 Medisch model + sociaal model -> biopsychosociale benadering

Integratieve visie: visie die het menselijke functioneren ziet als een resultaat v een dynamische wisselwerking
tss biologische, psychologische en sociale/maatschappelijke factoren (vb. biopsychosociale benadering)




4. HET ONTSTAAN VAN HET ICF-MODEL

Veel verschillende kijkwijzen en modellen door:

- Loop v d geschiedenis
- Verschil in cultuur/maatschappij
- Beïnvloeding door:
o Cultuur
o Ideologie
o Waarden
o …

Verschillende modellen kunnen naast elkaar bestaan binnen één maatschappij




4.1 RELIGIEUS-MOREEL MODEL
Handicap = straf v God als gevolg v persoonlijke zonde



Handicap = geschenk v God (vb. meisje met 2 gezichten dat gezien wordt als reïncarnatie v godin)

1

,  Oorzaak v handicap ligt bij het individu




4.2 MEDISCH MODEL
Handicap = afwijking die door medisch personeel geminimaliseerd moet worden

 Indien niet mogelijk -> gevolgen v d afwijking zoveel mogelijk beperken
 Persoon moet zich normaliseren en aanpassen

1ste model waarmee baby’s met een beperking mee in aanraking komen in België




4.3 INDIVIDUEEL MODEL
Kenmerken:

- Oorzaak v handicap ligt bij individu (≈ persoonlijke tragedie)
- Persoon moet zich normaliseren en aanpassen
- ! rol voor hulpverleners en therapeuten

Link medisch en individueel model:

 Anders-zijn wordt gecorrigeerd door training en medische interventie

Kritiek:

- Medicalisering: handicap zien als een ziekte
- Houdt geen rekening met maatschappij

Voorbeelden:

- Religieus-moreel model
- Medisch model
- ICIDH
- DSM




4.4 SOCIAAL MODEL
Kenmerken:

- Oorzaak v handicap ligt bij omgeving (≈ handicap = sociale constructie)
- Functiebeperking  handicap
o Functiebeperking: beperking v 1/meerdere lichamelijke/geestelijke functies
o Handicap: onaangepastheid aan functiebeperking v d omgeving
- Pleiten voor inclusie samenleving

2

, o Inclusieve samenleving: samenleving past zich aan aan personen met
ondersteuningsbehoeften
- Reactie op individuele modellen

Kritiek:

- Houdt geen rekening met individuele aspect




Voorbeelden:

- Handicap creatiemodel




4.5 INTEGRATIEF MODEL
Kenmerken:

- Handicap = beperking binnen persoon, waarbij de omgeving een ! rol speelt in de beleving v d
handicap
- Zoekt midden tss individueel model en sociaal model
o Individueel verhaal & vraaggericht werken + streven naar een inclusieve samenleving

Voorbeelden:

- ICF
- AAIDD




4.6 CULTUREEL MODEL
Handicap = bepaalde manier v in d wereld staan

 Unieke ervaring
 Meerwaarde
 Deel v identiteit (vb. Tommy Edison)




5. HET ICF-MODEL

ICIDH model -> ICF model




5.1 ICIDH

3

, Voor 1980 -> pathalogische visie

Pathalogische visie: een handicap is een ziekte/aandoening of een chronisch effect lichamelijke/psychische
functies

 Oorzaak v handicap ligt bij persoon
 Nadeel: indien geen mogelijkheid tot genezen -> verzorgen




1980 -> keerpunt in het denken over handicap

Vanaf 1980 -> ICIDH

ICIDH: International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps

 Geeft meerdimensionale kijk op functioneren
 Onderscheidt aandoeningen en consequenties op 3 niveaus
o Orgaan (impairments/stoornissen)
o Activiteit (disabilities/beperkingen)
o Reactie v d samenleving op de aanwezigheid v stoornissen en beperkingen bij persoon
(handicaps)
 Handicap weerspiegelt culturele, sociale en economische consequenties




Kritiek:

- Suggestie v causaliteit: schijn dat het ene het andere veroorzaakt
o Praktijk: omgekeerde ook mogelijk
- Negatieve terminologie
o Werkt stigmatiserend
- Onderwaarderen v d rol v d omgeving
o Bevorderende/belemmerende factoren




5.2 ICF (2001)
ICIDH -> ICF

ICF: International Classification of Functioning, Disability and Health

 Concretisering v h biopsychosociaal model
 Menselijk functioneren = dynamische wisselwerking gezondheidsproblemen VS context waarin
problemen zich voordoen
o Dynamische wisselwerking: interventies op 1 aspect/factor kunnen veranderingen
teweegbrengen in andere aspecten/factoren door wederzijdse verbinding
 3 onderling verbonden maar te onderscheiden perspectieven:
4