Samenvatting anatomie & fysiologie 1, hoofdstuk 13: het cardiovasculaire stelsel - bloedvaten en bloedsomloop

Anatomie & fysiologie 1

Cardiovasculair stelsel: bloedsomloop
& bloedvaten
1. Typen bloedvaten, structuur en functie
Structuur:

 3 lagen:
1. Tunica interna
 Endotheel
2. Tunica media
 Glad spierweefsel
3. Tunica externa
 Bindweefsel



 Arteriën hebben een dikkere wand
 Tunica media bevat meer
elastische vezels en glad
spierweefsel
 Door elastische vezels kunnen de arteriewanden de druk van het hart beter weerstaan wanneer het bloed in
het arterienetwerk wordt geperst
 Door glad spierweefsel kan diameter worden gereguleerd
 Samentrekken -> vasoconstrictie
 Ontspannen -> vasodilatatie



Arterien (slagaders)

 Elastische arteriën
 Vb. a. pulmonalis en aorta
 Tunica media bevat meer elastische vezels dan glad spierweefsel
 Drukveranderingen opnemen die tijdens hartcyclus optreden
 Musculeuze arteriën
 Vervoeren bloed naar skeletspieren en inwendige organen
 Vb. a. carotis externa
 Tunica media bevat meer glad spierweefsel dan elastische vezels
 Arteriolen
 Kleiner dan musculeuze arteriën
 Tunica media bestaat uit 1 of 2 lagen glad spierweefsel




Capillairen (haarvaten)

1

, Anatomie & fysiologie 1
 Uitwisseling tussen bloed en omringende interstitiële vloeistof door de wanden mogelijk
 Diffusieafstand is klein -> uitwisseling kan snel plaatsvinden
 Bestaat uit endotheelcellen binnen een basaalmembraan
 Enkel tunica interna
 Meeste stoffen gaan capillair in of uit via diffusie door endotheelcellen of door openingen tussen
aangrenzende endotheelcellen
 Toegang tot elke capillair wordt geopend of gesloten door een precapillaire sfincter
-> door samentrekking kringspier -> toegang vernauwd -> doorbloeding neemt af
-> kringspier ontspant -> toegang verwijd -> doorbloeding gaat terug sneller




 Cyclische activiteit: afwisselend contraheren en ontspannen van bloedvaten = vasomotie
 Onderbroken met tussenpozen -> bloedstroom is niet constant
 Bloed gaat het ene moment via de ene route en later via de andere route naar de venulen
 Anastomose = verbinding tussen 2 bloedvaten
 Arterioveneuze anastomose = verbinding tussen een arteriole en een venule
 Arteriële anastomose = verschillende arteriën voegen zich samen tot een grotere arterie die vervolgens in
arteriole vertakt




Venen

= aders
2

, Anatomie & fysiologie 1
 Kleinste: Venulen -> ontbreken tunica media
 Middelgrote venen -> tunica media heeft verschillende lagen glad spierweefsel
-> dikke tunica externa -> collageen en elastine vezels
 Venen: vb v. cava superior en inferior
-> dunne tunica media omgeven door dikke tunica externa -> collageen en elastine vezels
-> dunne wanden want ze hoeven niet tegen grote druk bestand te zijn
 Ledematen bevatten kleppen -> voorkomen dat het bloed terugstroomt



5 algemene groepen van bloedvaten:

1. Arteriën
2. Arteriolen
3. Capillairen
4. Venulen
5. Venen



2. Factoren die invloed hebben op doorbloeding

 Doorbloeding en druk zijn recht evenredig
Bv: druk toenemen -> doorbloeding neemt ook toe
 Doorbloeding en weerstand zijn omgekeerd evenredig
Bv: weerstand toenemen -> doorbloeding neemt af

hydrostatische druk:

 Vloeistof van een gebied met hoge druk naar een gebied met lage druk
 Hoe groter drukverschil, hoe sneller de stroming
 Drukverschil tussen aortastam en het rechteratrium wordt door 3 componenten bepaald:
1. Arteriële druk
2. Capillaire druk
3. Veneuze druk



Weerstand:

 Totale perifere weerstand = weerstand van het gehele cardiovasculaire stelsel
 Perifere weerstand = weerstand van arteriële systeem
Veroorzaakt door vaatweerstand, viscositeit en turbulentie




o Vaatweerstand
 = Weerstand van bloedvaten tegen doorbloeding
 Belangrijkste factor: wrijving tussen bloed en vaatwanden
-> afhankelijk van lengte en diameter van bloedvat
 Wrijving neemt ook toe wanneer diameter van bloedvat afneemt
3