VLOEIENDHEID THERAPIE
, VLOEIENDHEID- THERAPIE
H1: BEHANDELDOELEN EN-TECHNIEKEN IN STOTTERTHERAPIE
1. REMINDER BEHANDELDOELEN IN STOTTERTHERAPIE
1. Behandeldoelen m.b.t. OVERT (zichtbaar) 2. Behandeldoelen m.b.t. COVERT
stottergedrag (niet zichtbaar) stottergedrag
- De stottermomenten zelf (verlengingen, - Cognities
blokkeringen, herhalingen) - Emoties
- Secundair stottergedrag - Attitudes
(vermijdingesgedrag, startgedrag,
uitstelgedrag, duwgedrag)
3. Behandeldoelen m.b.t. spraak- en taal 4. Behandeldoelen m.b.t. sociale/
communicatieve vaardigheden
Het behandeldoel kan zowel covert als overt stottergedrag bevatten
Ouders gaan zelden voorstellen om aan secundaire gedragingen te werken omdat zij hun kind zo
kennen en niet direct zien als ‘een probleem’
Manier van werken:
o Overte en coverte gedrag 1 voor 1 aanpakken
2. BEHANDELDOELEN IN STOTTERTHERAPIE
2.1. ICF-MODEL ALS LEIDRAAD
Functies en anatomische Soorten stotters
eigenschappen
Activiteiten Wat doet de cliënt ermee, in welke mate is hij beperkt door zijn stotters
Participatie De interactie van de cliënt met anderen
Externe factoren Bijvoorbeeld pestkoppen, betrokkenheid familieleden
Interne factoren Persoonlijkheid, temperament…
Een hulpmiddel om zicht te krijgen op de
behandeldoelen
Naar een cliëntgericht behandelplan
o Niet elke cliënt heeft dezelfde noden en
wensen!
o Behandelplan dient gepersonaliseerd te
worden
o O.b.v. grondige en brede inventarisatie (assessment) en analyse (probleemsamenhang)
o O.b.v. (gesprekken over) wensen en voorkeuren van de cliënt
1
, Belangrijk dat zowel therapeut als cliënt goed geïnformeerd zijn
2.2. PROBLEEMSAMENHANG ALS LEIDRAAD
Meerwaarde probleemsamenhang
o Doet nadenken over vermoedelijke relaties tussen
verschillende probleemaspecten, sterktes, obstakels …
o Visualiseert die veronderstelde samenhang
o Brengt cliëntspecifieke behandeldoelen aan het licht
o Helpt de therapiestappen te ordenen (volgorde
behandeldoelen)
o Extra communicatiemiddel met cliënt!
3. MOGELIJKE COVERTE SPECIFIEKE
BEHANDELDOELEN EN BIJHORENDE GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN
3.1. MOGELIJKE BEHANDELDOELEN SPECIFIEK(ER)
Cognitief Emotioneel Algemene attitude
Doel: Neutrale ‘cognities’ Doel: Geen, minimale of Doel: Geëmpowerde communicator
voorafgaand/tijdens/na stotter- hanteerbare angst en spanning - Iemand die kennis en inzicht heeft
momenten, stottergerelateerde voorafgaand/tijdens/ na in spreken en stotteren en
stimuli, spreeksituaties. stottermomenten, daarover desgewenst spontaan
- Kortom: tgov. stottergerelateerde stimuli, en vaardig uitleg verschaft.
stottermomenten. spreeksituaties - Iemand die de meeste
- Tgov. potentieel - Kortom: tgov. spreeksituaties ontspannen en
stotteruitlokkende factoren stottermomenten. met vertrouwen tegemoet treedt.
- Tgov. potentieel - Iemand die probleemoplossende
Gedachten: stotteruitlokkende factoren vaardigheden hanteert, zowel
- Ze gaan met me lachen…! m.b.t. spreken en stotteren zelf,
-
Ik heb al voor hetere vuren Bij voorkeur: als ten aanzien van potentieel
gestaan! Positieve emoties: stotteruitlokkende situaties en
- Vloeiend of niet, ik zeg wat ontspanning, tolerantie, durf, andere stressoren
ik te zeggen heb! spreekplezier, … - Iemand die op dat vlak een
Laatste willen we bekomen! rolmodel voor andere, niet-
vloeiende en vloeiende sprekers
kan zijn
Bij voorkeur:
- Positief
Empowerment: geëmpowerde
- Relativerend
Er staat niet: een vloeiende spreker.
- Probleemoplossend Het zou kunnen dat een cliënt na
therapie bijna niet meer stottert of nog
wel stottert.
Disclosiër: iemand is in staat om jou
te vermelden dat die stottert.
Kijken naar de hele persoon en niet
2
, enkel naar de stoornis!
3.2. BIJHORENDE GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN
Specifieke stottermodificatietechnieken:
Cancellations: na het stottermoment.
De cliënt stopt nadat een gestotterd woord helemaal is uitgesproken. Hij neemt nu een pauze, waarna hij
de meest kenmerkende gedragingen van de stotter in zichzelf stotterend herhaalt. Daarna spreekt hij het
gestotterde woord weer in zichzelf (fluisterend) uit, op een meer ontspannen wijze. Daarna stottert hij het
woord rustig hardop, gewijzigd en losser uit. De communicatie wordt tijdens dit proces even stopgezet.
Belangrijk voordeel: dat de cliënt leert om tijdens het gebruiken van cancellations minder gevoelig te zijn
voor een onderbreking in de communicatie.
Pull-outs: in het stottermoment zelf.
De cliënt laat de stotter komen, vecht niet in het stottermoment en laat de stotter (ontspannen) los. Hij
“trekt” de stotter er ontspannen uit.
Preparatory set: voor het stottermoment.
De cliënt voel het stottermoment aankomen en neemt passende maatregelen om het stottermoment te
voorkomen, waarbij hij gebruik maakt van de FIG’s
3.2.1. GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN T.A.V. COVERTE STOTTERCOMPONENTEN
Reminder: het doel is hier altijd:
− om hinderlijke ‘cognities’ te neutraliseren en positiever (…) te maken
− om hinderlijke emoties te temperen en positiever te maken
Het neutraliseren/positiever maken van cognities kan op zijn beurt worden gezien als een tussendoel naar het
temperen/optimaliseren van emoties!
3
, VLOEIENDHEID- THERAPIE
H1: BEHANDELDOELEN EN-TECHNIEKEN IN STOTTERTHERAPIE
1. REMINDER BEHANDELDOELEN IN STOTTERTHERAPIE
1. Behandeldoelen m.b.t. OVERT (zichtbaar) 2. Behandeldoelen m.b.t. COVERT
stottergedrag (niet zichtbaar) stottergedrag
- De stottermomenten zelf (verlengingen, - Cognities
blokkeringen, herhalingen) - Emoties
- Secundair stottergedrag - Attitudes
(vermijdingesgedrag, startgedrag,
uitstelgedrag, duwgedrag)
3. Behandeldoelen m.b.t. spraak- en taal 4. Behandeldoelen m.b.t. sociale/
communicatieve vaardigheden
Het behandeldoel kan zowel covert als overt stottergedrag bevatten
Ouders gaan zelden voorstellen om aan secundaire gedragingen te werken omdat zij hun kind zo
kennen en niet direct zien als ‘een probleem’
Manier van werken:
o Overte en coverte gedrag 1 voor 1 aanpakken
2. BEHANDELDOELEN IN STOTTERTHERAPIE
2.1. ICF-MODEL ALS LEIDRAAD
Functies en anatomische Soorten stotters
eigenschappen
Activiteiten Wat doet de cliënt ermee, in welke mate is hij beperkt door zijn stotters
Participatie De interactie van de cliënt met anderen
Externe factoren Bijvoorbeeld pestkoppen, betrokkenheid familieleden
Interne factoren Persoonlijkheid, temperament…
Een hulpmiddel om zicht te krijgen op de
behandeldoelen
Naar een cliëntgericht behandelplan
o Niet elke cliënt heeft dezelfde noden en
wensen!
o Behandelplan dient gepersonaliseerd te
worden
o O.b.v. grondige en brede inventarisatie (assessment) en analyse (probleemsamenhang)
o O.b.v. (gesprekken over) wensen en voorkeuren van de cliënt
1
, Belangrijk dat zowel therapeut als cliënt goed geïnformeerd zijn
2.2. PROBLEEMSAMENHANG ALS LEIDRAAD
Meerwaarde probleemsamenhang
o Doet nadenken over vermoedelijke relaties tussen
verschillende probleemaspecten, sterktes, obstakels …
o Visualiseert die veronderstelde samenhang
o Brengt cliëntspecifieke behandeldoelen aan het licht
o Helpt de therapiestappen te ordenen (volgorde
behandeldoelen)
o Extra communicatiemiddel met cliënt!
3. MOGELIJKE COVERTE SPECIFIEKE
BEHANDELDOELEN EN BIJHORENDE GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN
3.1. MOGELIJKE BEHANDELDOELEN SPECIFIEK(ER)
Cognitief Emotioneel Algemene attitude
Doel: Neutrale ‘cognities’ Doel: Geen, minimale of Doel: Geëmpowerde communicator
voorafgaand/tijdens/na stotter- hanteerbare angst en spanning - Iemand die kennis en inzicht heeft
momenten, stottergerelateerde voorafgaand/tijdens/ na in spreken en stotteren en
stimuli, spreeksituaties. stottermomenten, daarover desgewenst spontaan
- Kortom: tgov. stottergerelateerde stimuli, en vaardig uitleg verschaft.
stottermomenten. spreeksituaties - Iemand die de meeste
- Tgov. potentieel - Kortom: tgov. spreeksituaties ontspannen en
stotteruitlokkende factoren stottermomenten. met vertrouwen tegemoet treedt.
- Tgov. potentieel - Iemand die probleemoplossende
Gedachten: stotteruitlokkende factoren vaardigheden hanteert, zowel
- Ze gaan met me lachen…! m.b.t. spreken en stotteren zelf,
-
Ik heb al voor hetere vuren Bij voorkeur: als ten aanzien van potentieel
gestaan! Positieve emoties: stotteruitlokkende situaties en
- Vloeiend of niet, ik zeg wat ontspanning, tolerantie, durf, andere stressoren
ik te zeggen heb! spreekplezier, … - Iemand die op dat vlak een
Laatste willen we bekomen! rolmodel voor andere, niet-
vloeiende en vloeiende sprekers
kan zijn
Bij voorkeur:
- Positief
Empowerment: geëmpowerde
- Relativerend
Er staat niet: een vloeiende spreker.
- Probleemoplossend Het zou kunnen dat een cliënt na
therapie bijna niet meer stottert of nog
wel stottert.
Disclosiër: iemand is in staat om jou
te vermelden dat die stottert.
Kijken naar de hele persoon en niet
2
, enkel naar de stoornis!
3.2. BIJHORENDE GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN
Specifieke stottermodificatietechnieken:
Cancellations: na het stottermoment.
De cliënt stopt nadat een gestotterd woord helemaal is uitgesproken. Hij neemt nu een pauze, waarna hij
de meest kenmerkende gedragingen van de stotter in zichzelf stotterend herhaalt. Daarna spreekt hij het
gestotterde woord weer in zichzelf (fluisterend) uit, op een meer ontspannen wijze. Daarna stottert hij het
woord rustig hardop, gewijzigd en losser uit. De communicatie wordt tijdens dit proces even stopgezet.
Belangrijk voordeel: dat de cliënt leert om tijdens het gebruiken van cancellations minder gevoelig te zijn
voor een onderbreking in de communicatie.
Pull-outs: in het stottermoment zelf.
De cliënt laat de stotter komen, vecht niet in het stottermoment en laat de stotter (ontspannen) los. Hij
“trekt” de stotter er ontspannen uit.
Preparatory set: voor het stottermoment.
De cliënt voel het stottermoment aankomen en neemt passende maatregelen om het stottermoment te
voorkomen, waarbij hij gebruik maakt van de FIG’s
3.2.1. GEDRAGSVERANDERINGSTECHNIEKEN T.A.V. COVERTE STOTTERCOMPONENTEN
Reminder: het doel is hier altijd:
− om hinderlijke ‘cognities’ te neutraliseren en positiever (…) te maken
− om hinderlijke emoties te temperen en positiever te maken
Het neutraliseren/positiever maken van cognities kan op zijn beurt worden gezien als een tussendoel naar het
temperen/optimaliseren van emoties!
3