WELZIJNSWETGEVING
WETGEVING
- Welzijnswet – zie kennisclip (ontstaan)
- Belangrijke ontwikkelingen zijn:
o De integratie van nieuwe gebieden zoals musculoskeletale aandoeningen (MSA) en
psychosociale risico’s (PSR)
o De hervorming van de preventiestructuren (preventiediensten, opleiding van preventieadviseurs,
enz.)
o Aanpassing aan de snelle veranderingen in de arbeidswereld (new way of working, telewerk,
vergrijzing van de werknemers, enz.)
DE CODEX
- Uitvoeringsbesluiten
- 10 boeken/delen
- Welzijnswet: geeft richting aan het beleid op vlak van veiligheid en gezondheid op het werk
- Aanvulling met de preventie van psychosociale risico’s op het werk
o Werkgever: arbeidsomstandigheden (hoe zijn de omstandigheden, hoe veilig/onveilig)
HOE GEBRUIKEN?
- Werkgever
o Overzicht maken van alle mogelijke risico’s
o Is gesteund op risicoanalyses
▪ Niveau organisatie
▪ Niveau elke groep werkposten/functies
▪ Niveau van het individu
HOE CONCREET MAKEN VAN DE RISICOANALYSE?
- Primaire, secundaire en tertiaire preventie
o Voorbeeld: werkgever moet voorzien in veiligheidsbrillen (primair)
o Voorbeeld: werkgever moet training voorzien bij het rijden met een clark (secundair)
o Voorbeeld: werkgever laat bouwvakker terugkomen om nieuwe op te leiden, bouwvakker zelf
kan de stiel niet meer uitvoeren (tertiair)
RISICOINVENTARISATIE EN EVALUATIE
- Risicoanalyse
- 5 stappen
- Vb. vanuit SOBANE – strategie
- Vb. vanuit gids voor preventie van psychosociale risico’s
- Vb. gids veilig werken tijdens een epidemie of een pandemie
- Lokaal preventieplan (GPP)
o Loopt over 5 jaar
- Jaarlijks actieplan
o Beschrijft concrete actiepunten
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 1
,WIE IS VERANTWOORDELIJK?
- Werkgever
- Preventieadviseur
o Ondersteunt werkgever om optimale arbeidsomstandigheden te realiseren
o Adviseert en werkt nauw samen met arbeidsmedewerkers en OR
o Voert mee de welzijnswet uit
NA 2020…
- De federale overheidsdienst
o Werkgelegenheid
o Arbeid en sociaal overleg
- Sensibiliseringsfilmpjes
o Vb. Werk thuis als je kan
- Affiches
TOEKOMST… ACTIEPLAN 2022-2027
- Inzetten op:
o Preventie van pyschosociale risico’s en skelet- en spieraandoeningen
o Preventie van de blootstelling van werknemers aan gevaarlijke chemische agentia
o Vision zero aanpak van arbeidsongevallen
o Aandacht voor kwetsbare groepen onder de werknemers
o Re-integratie traject bevorderen
o Aadacht voor wijzigingen in arbeidsORGANISATIE
DOEL
- Leren gebruiken en toepassen van de welzijnswet
- Weet hebben dat de welzijnswet bestaat
- Toepassen van de welzijnswet is een plicht van de werkgever en een recht voor de werknemer
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 2
,HET VELD ARBEID + RE-INTEGRATIE
WAAROM RE-INTEGRATIE
• “zet meer in op coaches om langdurig zieken aan werk te helpen”
• “Vivaldi kijkt dan toch naar sancties bij activeren langdurig zieken”
• “We mogen langdurig zieken niet afschrijven voor de arbeidsmarkt”
• “Voor volgend jaar helpen, terug naar werk, coördinatoren langdurig zieken weer aan het werk”
ENKELE FEITEN
• De Vlaamse werkloosheidsgraad tov de Europese is goed, de inactiviteitsgraad is hoog (teveel inactieven)
• Tussen 1997 en 2016 is het aantal invaliden (+1 jaar ziek) in België gestegen met 113,08%
• De eerste 4 maanden van de arbeidsongeschiktheid zijn cruciaal, nadien neemt de kans op langdurige
arbeidsongeschiktheid gevoelig toe
• Langdurige arbeidsongeschiktheid heeft gevolgen op persoonlijk en financieel vlak, maar heeft ook een
zware maatschappelijke kost
• De 2 grootste oorzaken van arbeidsongeschiktheid zijn psychische problemen en musculoskeletale
aandoeningen. In de periode 2010 - 2016: +40% psychische en +32 fysieke en bindweefsel
DE WETGEVING (BINNENKORT NIEUWE WETGEVING)
• De wetgeving in verband met re-integratie geldt enkel voor werknemers die arbeidsongeschikt zijn door
(chronische) ziekte of (arbeids)handicap .
• Voor slachtoffers van een arbeidsongeval of werknemers met een beroepsziekte gelden andere regels!
• KB Re-integratie 28/10/2016 (Codex over welzijn op het werk - art.I.4-72-82)
o Voor Arbeidsongeschikten met contract
o Centrale rol Arbeidsarts
• KB Socio-professionele re-integratie 08/11/2016 (Ziektewetgeving 3/07/1996)
o Voor Arbeidsongeschikten zonder contract
o Centrale rol Adviserend arts
• KB bepalingen arbeidsrecht ikv arbeidsongeschiktheid 20/12/2016 (Arbeidsovereenkomstenwetgeving
03/07/1978)
• Elke onderneming moet een INTERNE dienst preventie en bescherming oprichten
o Taken
▪ Identificatie van gevaren, globaal preventieplan
▪ Deelnemen aan onderzoek naar oorzaken arbeidsongevallen
▪ Advies geven over opstellen instructies, onthaal personeel
• Elke onderneming moet aan bepaalde wettelijke verplichtingen voldoen. Meeste = aangesloten bij een
EXTERNE dienst preventie en bescherming
o Taken
▪ Ergonomie, arbeidsveiligheid
Afdeling risicobeheersing
▪ Psychosociaal welzijn
▪ Arbeidspostanalyse
▪ Gezondheidsbeoordelingen Afdeling medisch toezicht
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 3
, DE VERSCHILLENDE PREVENTIEADVISEURS OP EEN RIJTJE
• Preventieadviseur-arbeidsarts
o Oordeelt over geschiktheid
o Aanpassingen (taak en/of werkplek)
o Doorverwijzing (ergonoom, …)
• Preventieadviseur psychosociale aspecten
o Moeilijkheden op het werk
o Geweld, pesterijen, stress, ongewenst gedrag …
• Preventieadviseur ergonomie
o Advies aanpassing werkomgeving
o Hulpmiddelen
DE EXTERNE DIENSTEN VOOR PREVENTIE & BESCHERMING OP HET WERK
• 10 externe diensten
• Altijd tijdelijke erkenning
• COPREV (koepel)
• Gans België of regio
3 BELANGRIJKSTE STELLINGEN
• Wie werkt moet dat zo lang mogelijk en met goesting blijven doen
• Wie gezondheidsproblemen krijgt, moet beroep kunnen doen op gepaste dienstverlening zodat uitval
vermeden wordt
• Wie dan toch uitvalt, wordt altijd terug naar werk begeleid
VERMIJDEN DAT MENSEN MET GEZONDHEIDSPROBLEMEN UITVALLEN
FANNY
• Werkt al 15 jaar in een woonzorgcentrum als zorgkundige
• Heeft rug- en bekkenklachten
• Is de laatste 3 jaar meermaals uitgevallen;
• De stijging van de werkdruk in de afgelopen jaren speelt haar parten.
• Momenteel is ze nog actief op de werkvloer
DE BELANGRIJKE PERSONEN IN HET VERHAAL
• De werknemer zelf
• De arbeidsarts
• De adviserend arts van de mutualiteit
• De werkgever
• VDAB
DE WERKNEMER ZELF
• Toekomst?
o Via loopbaanbegeleiding: nadenken over toekomst
• Gesprek arbeidsarts/bedrijfsarts
o Zelf een gesprek aanvragen
• Bijzondere tewerkstelling ondersteunende maatregelen
• Jobcoaching
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 4
WETGEVING
- Welzijnswet – zie kennisclip (ontstaan)
- Belangrijke ontwikkelingen zijn:
o De integratie van nieuwe gebieden zoals musculoskeletale aandoeningen (MSA) en
psychosociale risico’s (PSR)
o De hervorming van de preventiestructuren (preventiediensten, opleiding van preventieadviseurs,
enz.)
o Aanpassing aan de snelle veranderingen in de arbeidswereld (new way of working, telewerk,
vergrijzing van de werknemers, enz.)
DE CODEX
- Uitvoeringsbesluiten
- 10 boeken/delen
- Welzijnswet: geeft richting aan het beleid op vlak van veiligheid en gezondheid op het werk
- Aanvulling met de preventie van psychosociale risico’s op het werk
o Werkgever: arbeidsomstandigheden (hoe zijn de omstandigheden, hoe veilig/onveilig)
HOE GEBRUIKEN?
- Werkgever
o Overzicht maken van alle mogelijke risico’s
o Is gesteund op risicoanalyses
▪ Niveau organisatie
▪ Niveau elke groep werkposten/functies
▪ Niveau van het individu
HOE CONCREET MAKEN VAN DE RISICOANALYSE?
- Primaire, secundaire en tertiaire preventie
o Voorbeeld: werkgever moet voorzien in veiligheidsbrillen (primair)
o Voorbeeld: werkgever moet training voorzien bij het rijden met een clark (secundair)
o Voorbeeld: werkgever laat bouwvakker terugkomen om nieuwe op te leiden, bouwvakker zelf
kan de stiel niet meer uitvoeren (tertiair)
RISICOINVENTARISATIE EN EVALUATIE
- Risicoanalyse
- 5 stappen
- Vb. vanuit SOBANE – strategie
- Vb. vanuit gids voor preventie van psychosociale risico’s
- Vb. gids veilig werken tijdens een epidemie of een pandemie
- Lokaal preventieplan (GPP)
o Loopt over 5 jaar
- Jaarlijks actieplan
o Beschrijft concrete actiepunten
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 1
,WIE IS VERANTWOORDELIJK?
- Werkgever
- Preventieadviseur
o Ondersteunt werkgever om optimale arbeidsomstandigheden te realiseren
o Adviseert en werkt nauw samen met arbeidsmedewerkers en OR
o Voert mee de welzijnswet uit
NA 2020…
- De federale overheidsdienst
o Werkgelegenheid
o Arbeid en sociaal overleg
- Sensibiliseringsfilmpjes
o Vb. Werk thuis als je kan
- Affiches
TOEKOMST… ACTIEPLAN 2022-2027
- Inzetten op:
o Preventie van pyschosociale risico’s en skelet- en spieraandoeningen
o Preventie van de blootstelling van werknemers aan gevaarlijke chemische agentia
o Vision zero aanpak van arbeidsongevallen
o Aandacht voor kwetsbare groepen onder de werknemers
o Re-integratie traject bevorderen
o Aadacht voor wijzigingen in arbeidsORGANISATIE
DOEL
- Leren gebruiken en toepassen van de welzijnswet
- Weet hebben dat de welzijnswet bestaat
- Toepassen van de welzijnswet is een plicht van de werkgever en een recht voor de werknemer
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 2
,HET VELD ARBEID + RE-INTEGRATIE
WAAROM RE-INTEGRATIE
• “zet meer in op coaches om langdurig zieken aan werk te helpen”
• “Vivaldi kijkt dan toch naar sancties bij activeren langdurig zieken”
• “We mogen langdurig zieken niet afschrijven voor de arbeidsmarkt”
• “Voor volgend jaar helpen, terug naar werk, coördinatoren langdurig zieken weer aan het werk”
ENKELE FEITEN
• De Vlaamse werkloosheidsgraad tov de Europese is goed, de inactiviteitsgraad is hoog (teveel inactieven)
• Tussen 1997 en 2016 is het aantal invaliden (+1 jaar ziek) in België gestegen met 113,08%
• De eerste 4 maanden van de arbeidsongeschiktheid zijn cruciaal, nadien neemt de kans op langdurige
arbeidsongeschiktheid gevoelig toe
• Langdurige arbeidsongeschiktheid heeft gevolgen op persoonlijk en financieel vlak, maar heeft ook een
zware maatschappelijke kost
• De 2 grootste oorzaken van arbeidsongeschiktheid zijn psychische problemen en musculoskeletale
aandoeningen. In de periode 2010 - 2016: +40% psychische en +32 fysieke en bindweefsel
DE WETGEVING (BINNENKORT NIEUWE WETGEVING)
• De wetgeving in verband met re-integratie geldt enkel voor werknemers die arbeidsongeschikt zijn door
(chronische) ziekte of (arbeids)handicap .
• Voor slachtoffers van een arbeidsongeval of werknemers met een beroepsziekte gelden andere regels!
• KB Re-integratie 28/10/2016 (Codex over welzijn op het werk - art.I.4-72-82)
o Voor Arbeidsongeschikten met contract
o Centrale rol Arbeidsarts
• KB Socio-professionele re-integratie 08/11/2016 (Ziektewetgeving 3/07/1996)
o Voor Arbeidsongeschikten zonder contract
o Centrale rol Adviserend arts
• KB bepalingen arbeidsrecht ikv arbeidsongeschiktheid 20/12/2016 (Arbeidsovereenkomstenwetgeving
03/07/1978)
• Elke onderneming moet een INTERNE dienst preventie en bescherming oprichten
o Taken
▪ Identificatie van gevaren, globaal preventieplan
▪ Deelnemen aan onderzoek naar oorzaken arbeidsongevallen
▪ Advies geven over opstellen instructies, onthaal personeel
• Elke onderneming moet aan bepaalde wettelijke verplichtingen voldoen. Meeste = aangesloten bij een
EXTERNE dienst preventie en bescherming
o Taken
▪ Ergonomie, arbeidsveiligheid
Afdeling risicobeheersing
▪ Psychosociaal welzijn
▪ Arbeidspostanalyse
▪ Gezondheidsbeoordelingen Afdeling medisch toezicht
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 3
, DE VERSCHILLENDE PREVENTIEADVISEURS OP EEN RIJTJE
• Preventieadviseur-arbeidsarts
o Oordeelt over geschiktheid
o Aanpassingen (taak en/of werkplek)
o Doorverwijzing (ergonoom, …)
• Preventieadviseur psychosociale aspecten
o Moeilijkheden op het werk
o Geweld, pesterijen, stress, ongewenst gedrag …
• Preventieadviseur ergonomie
o Advies aanpassing werkomgeving
o Hulpmiddelen
DE EXTERNE DIENSTEN VOOR PREVENTIE & BESCHERMING OP HET WERK
• 10 externe diensten
• Altijd tijdelijke erkenning
• COPREV (koepel)
• Gans België of regio
3 BELANGRIJKSTE STELLINGEN
• Wie werkt moet dat zo lang mogelijk en met goesting blijven doen
• Wie gezondheidsproblemen krijgt, moet beroep kunnen doen op gepaste dienstverlening zodat uitval
vermeden wordt
• Wie dan toch uitvalt, wordt altijd terug naar werk begeleid
VERMIJDEN DAT MENSEN MET GEZONDHEIDSPROBLEMEN UITVALLEN
FANNY
• Werkt al 15 jaar in een woonzorgcentrum als zorgkundige
• Heeft rug- en bekkenklachten
• Is de laatste 3 jaar meermaals uitgevallen;
• De stijging van de werkdruk in de afgelopen jaren speelt haar parten.
• Momenteel is ze nog actief op de werkvloer
DE BELANGRIJKE PERSONEN IN HET VERHAAL
• De werknemer zelf
• De arbeidsarts
• De adviserend arts van de mutualiteit
• De werkgever
• VDAB
DE WERKNEMER ZELF
• Toekomst?
o Via loopbaanbegeleiding: nadenken over toekomst
• Gesprek arbeidsarts/bedrijfsarts
o Zelf een gesprek aanvragen
• Bijzondere tewerkstelling ondersteunende maatregelen
• Jobcoaching
OLOD 9.2 Leerpad A-Arbeidsgerichte revalidatie 4
