Mens & Organisatie
Deel 1 --> Introductie tot organiseren:
1. Wat is organiseren?
= Het regelen/installeren van collectieve activiteiten zodat het collectieve resultaat
superieur is aan het resultaat van individuen die alleen werken.
Gekenmerkt door:
- Meerdere personen betrokken
- Collectief resultaat > som resultaat van ieder individu afzonderlijk
- Door taken te verdelen en op elkaar af te stemmen
2. Wat is een organisatie?
= De regelmatigheden die het resultaat zijn van organiseren. Een duurzaam, geregeld en
doelgericht samenwerkingsverband.
Gekenmerkt door:
- =kenmerken “organiseren” (meerdere personen; collectief resultaat is superieur; door
taken te verdelen en op elkaar af te stemmen)
- Duurzaam en geregeld (1x feest organiseren maakt u geen organisatie)
- Doelgericht
Voordelen van organiseren:
- Arbeidsdeling en specialisatie
- Grotere capaciteit --> omgaan met complexe omgevingen
- Schaalvoordelen (economies of scale & scope)
o Scale: grote aantallen van hetzelfde aanbieden
o Scope: diversificatie (BV: vlucht van BRU->BAR, dan ook vlucht aanbieden van
BAR->BRU)
- Lagere transactiekosten
- Uitoefenen van macht en controle
Superieure resultaten
Risico’s bij slecht organiseren:
- Beperkte motivatie en moreel (stakingen, protesten door stijging robots)
- Late en onjuiste beslissingen (door slechte structuur/gebrek aan coördinatie)
- Conflict en gebrek aan coördinatie (NMBS, contact tracing)
- Slecht reageren op nieuwe kansen en extreme veranderingen
Niemand geloofde in digitale camera (beslissingen laten nemen door mensen met
een slechte kennis die goede opportuniteiten niet inzien)
IBM: Exclusief contract aangegaan met KMO --> markt geboomd --> KMO
(Microsoft) gigantisch groot gemaakt (IBM was al groot en had die exclusiviteit dus
niet nodig --> nu hebben ze er een grote concurrent bij)
- Stijgende kosten
Extra lagen toevoegen --> loopt moeilijk --> extra kosten
Nieuwe regels --> post die deze moet controleren --> weinig nut
1
, CASE “De ramp met Columbia Space Shuttle” (ZEER BELANGRIJK)
- Tekortkomingen die wijzen op slecht organiseren:
1. Willen zelfde realiseren met lager budget maar passen zich helemaal niet aan, ze
gaan zelfs besparen op veiligheid
2. Zich veel te korte deadlines opstellen die gewoonweg niet haalbaar zijn
3. Opleidingen werden geschrapt en managers hebben niet eens door dat de wn’s
geen gepast diploma hebben
4. Specialisatie valt weg mensen krijgen meerdere taken meer stress
5. Risico’s verkeerd inschatten (isolatieschuim dat loskomt)
Kernaspecten omtrent organiseren:
Organisatieaspect Keuzes
1. Structuur* Hoe zijn de taken en
verantwoordelijkheden verdeeld?
2. Integratie Op welke manier zorgt men ervoor dat
de verschillende wn’s/departementen op
elkaar zijn afgestemd, elkaar niet
tegenwerken, niet in conflict liggen met
elkaar?
3. Controle Op welke manier zorgt men ervoor dat
wat wn’s/departementen doen in lijn ligt
met de doelstellingen van de organisatie.
4. Motivatie Op welke manier zorgt men ervoor dat
werknemers zich willen inspannen voor
hun job en de organisatie?
5. Leren Hoe kan de organisatie blijven
leren/innoveren zodat (a) niet steeds
dezelfde fouten gemaakt worden en (b)
de organisatie concurrentieel blijft?
6. Managen van de Zelf doen of uitbesteden? In 1 land of
organisatiegrenzen meerdere? Alleen of samen met andere?
*Aspecten structuur:
- Centralisatie/hiërarchie: niveaus, autoriteit, rapporteringslijnen
- Specialisatie: rollen, groepen en eenheden
- Regels, standaarden, tijdschema’s
2
, Deel 2: Structuur van de Mechanistische Organisatie (=MO)
= Tot in de details bepalen hoe wn’s zich moeten gedragen
Oorsprong MO:
- Onder invloed van industriële revolutie (opkomst machines)
- Inspiratie: aanpak Frederik de Grote in het leger
Mechanistisch leger ==> mechanistische organisatie
o Uniform ingevoerd (= iedereen gelijk)
o Duidelijke rangen ingevoerd (=hiërarchie)
o Elke rang kreeg eigen uniform (=visualisatie hiërarchie)
o Leerden iedereen met DEZELFDE geweren werken
2 stromingen:
1) Scientific management (FREDERICK TAYLOR)
-
Amerikaanse ingenieur
-
Dankzij zijn ideeën verhoogde efficiëntie in fabrieken
-
Was heel controversieel: veel kritiek (werk --> demotiverend)
o “He destroyed the soul of working.”
o “He dehumanized factories.”
- BASIS: sterk geloof in kracht van de wetenschap
5 basisprincipes:
1. Gebruik wetenschappelijke methoden voor efficiëntste manier van werken.
2. Verschuif verantwoordelijkheid organiseren van arbeider naar manager
(arbeiders verloren touch met product, kenden het product niet meer)
3. Selecteer de beste ‘man’ (juiste ‘man’ op de juiste plaats)
4. Train ‘hem’ om het werk efficiënt te verrichten
5. Controleer/stuur de prestaties
VOORBEELD:
600 arbeiders --> 10ton/dag (1 type schop voor ijzererts, cokes, as en slakken)
Taylor --> arbeidsstudie rond ideale vorm, zwaarte schop en optimale schepbeweging
Resultaat: 47,5ton/dag (150 arbeiders ipv 600)
IMPACT:
TAYLOR --> functioneel mechanisme
o Arbeidsdeling (scheiding van denken, doen en controle)
o Werkstructurering
o Standaardisatie
o Regels --> voorspelbaarheid van gedrag wn’s & kwantiteit/kwaliteit producten
(Technostructuur: paar mensen die gaan uitdenken hoe alles het best gestructureerd
moet worden)
Taylor(isme) kreeg heel wat navolging, populair onder:
o Progressieven (geloof in de wetenschap) --> liberalen/socialisten
o Mussolini, Lenin, Trotsky (= dictatuur)
o Time motions studies (Gilbreth)
Adhv foto’s bewegingen vastleggen om deze dan later aan te leren bij
andere mensen
3
Deel 1 --> Introductie tot organiseren:
1. Wat is organiseren?
= Het regelen/installeren van collectieve activiteiten zodat het collectieve resultaat
superieur is aan het resultaat van individuen die alleen werken.
Gekenmerkt door:
- Meerdere personen betrokken
- Collectief resultaat > som resultaat van ieder individu afzonderlijk
- Door taken te verdelen en op elkaar af te stemmen
2. Wat is een organisatie?
= De regelmatigheden die het resultaat zijn van organiseren. Een duurzaam, geregeld en
doelgericht samenwerkingsverband.
Gekenmerkt door:
- =kenmerken “organiseren” (meerdere personen; collectief resultaat is superieur; door
taken te verdelen en op elkaar af te stemmen)
- Duurzaam en geregeld (1x feest organiseren maakt u geen organisatie)
- Doelgericht
Voordelen van organiseren:
- Arbeidsdeling en specialisatie
- Grotere capaciteit --> omgaan met complexe omgevingen
- Schaalvoordelen (economies of scale & scope)
o Scale: grote aantallen van hetzelfde aanbieden
o Scope: diversificatie (BV: vlucht van BRU->BAR, dan ook vlucht aanbieden van
BAR->BRU)
- Lagere transactiekosten
- Uitoefenen van macht en controle
Superieure resultaten
Risico’s bij slecht organiseren:
- Beperkte motivatie en moreel (stakingen, protesten door stijging robots)
- Late en onjuiste beslissingen (door slechte structuur/gebrek aan coördinatie)
- Conflict en gebrek aan coördinatie (NMBS, contact tracing)
- Slecht reageren op nieuwe kansen en extreme veranderingen
Niemand geloofde in digitale camera (beslissingen laten nemen door mensen met
een slechte kennis die goede opportuniteiten niet inzien)
IBM: Exclusief contract aangegaan met KMO --> markt geboomd --> KMO
(Microsoft) gigantisch groot gemaakt (IBM was al groot en had die exclusiviteit dus
niet nodig --> nu hebben ze er een grote concurrent bij)
- Stijgende kosten
Extra lagen toevoegen --> loopt moeilijk --> extra kosten
Nieuwe regels --> post die deze moet controleren --> weinig nut
1
, CASE “De ramp met Columbia Space Shuttle” (ZEER BELANGRIJK)
- Tekortkomingen die wijzen op slecht organiseren:
1. Willen zelfde realiseren met lager budget maar passen zich helemaal niet aan, ze
gaan zelfs besparen op veiligheid
2. Zich veel te korte deadlines opstellen die gewoonweg niet haalbaar zijn
3. Opleidingen werden geschrapt en managers hebben niet eens door dat de wn’s
geen gepast diploma hebben
4. Specialisatie valt weg mensen krijgen meerdere taken meer stress
5. Risico’s verkeerd inschatten (isolatieschuim dat loskomt)
Kernaspecten omtrent organiseren:
Organisatieaspect Keuzes
1. Structuur* Hoe zijn de taken en
verantwoordelijkheden verdeeld?
2. Integratie Op welke manier zorgt men ervoor dat
de verschillende wn’s/departementen op
elkaar zijn afgestemd, elkaar niet
tegenwerken, niet in conflict liggen met
elkaar?
3. Controle Op welke manier zorgt men ervoor dat
wat wn’s/departementen doen in lijn ligt
met de doelstellingen van de organisatie.
4. Motivatie Op welke manier zorgt men ervoor dat
werknemers zich willen inspannen voor
hun job en de organisatie?
5. Leren Hoe kan de organisatie blijven
leren/innoveren zodat (a) niet steeds
dezelfde fouten gemaakt worden en (b)
de organisatie concurrentieel blijft?
6. Managen van de Zelf doen of uitbesteden? In 1 land of
organisatiegrenzen meerdere? Alleen of samen met andere?
*Aspecten structuur:
- Centralisatie/hiërarchie: niveaus, autoriteit, rapporteringslijnen
- Specialisatie: rollen, groepen en eenheden
- Regels, standaarden, tijdschema’s
2
, Deel 2: Structuur van de Mechanistische Organisatie (=MO)
= Tot in de details bepalen hoe wn’s zich moeten gedragen
Oorsprong MO:
- Onder invloed van industriële revolutie (opkomst machines)
- Inspiratie: aanpak Frederik de Grote in het leger
Mechanistisch leger ==> mechanistische organisatie
o Uniform ingevoerd (= iedereen gelijk)
o Duidelijke rangen ingevoerd (=hiërarchie)
o Elke rang kreeg eigen uniform (=visualisatie hiërarchie)
o Leerden iedereen met DEZELFDE geweren werken
2 stromingen:
1) Scientific management (FREDERICK TAYLOR)
-
Amerikaanse ingenieur
-
Dankzij zijn ideeën verhoogde efficiëntie in fabrieken
-
Was heel controversieel: veel kritiek (werk --> demotiverend)
o “He destroyed the soul of working.”
o “He dehumanized factories.”
- BASIS: sterk geloof in kracht van de wetenschap
5 basisprincipes:
1. Gebruik wetenschappelijke methoden voor efficiëntste manier van werken.
2. Verschuif verantwoordelijkheid organiseren van arbeider naar manager
(arbeiders verloren touch met product, kenden het product niet meer)
3. Selecteer de beste ‘man’ (juiste ‘man’ op de juiste plaats)
4. Train ‘hem’ om het werk efficiënt te verrichten
5. Controleer/stuur de prestaties
VOORBEELD:
600 arbeiders --> 10ton/dag (1 type schop voor ijzererts, cokes, as en slakken)
Taylor --> arbeidsstudie rond ideale vorm, zwaarte schop en optimale schepbeweging
Resultaat: 47,5ton/dag (150 arbeiders ipv 600)
IMPACT:
TAYLOR --> functioneel mechanisme
o Arbeidsdeling (scheiding van denken, doen en controle)
o Werkstructurering
o Standaardisatie
o Regels --> voorspelbaarheid van gedrag wn’s & kwantiteit/kwaliteit producten
(Technostructuur: paar mensen die gaan uitdenken hoe alles het best gestructureerd
moet worden)
Taylor(isme) kreeg heel wat navolging, populair onder:
o Progressieven (geloof in de wetenschap) --> liberalen/socialisten
o Mussolini, Lenin, Trotsky (= dictatuur)
o Time motions studies (Gilbreth)
Adhv foto’s bewegingen vastleggen om deze dan later aan te leren bij
andere mensen
3
