Samenvatting verklaringsmodellen 2

Deel 1. Opvoedkundige vaardigheden Patterson P. 1
1. Welke verklaring voor probleemgedrag? P. 1
2. Het negatieve proces P. 2
2.1. Ouderlijke en opvoedkundige vaardigheden P. 3

Deel 2. Geweldloos verzet en nieuwe autoriteit P. 6
1. Inleiding P. 6
2. Ontstaan en vermijden van escalatieprocessen P. 6
2.1. Inleiding P. 6
2.2. De strijd opgeven P. 7
2.3. Wie is de baas? Dominantietheorie P. 7
2.4. Emotional arousal P. 7
2.5. Ineffectief taalgebruik P. 8
2.6. Polarisatie en wederzijds afstand nemen P. 8
3. Zelfcontrole als aanwezig zorg P. 9
3.1. gevangen in vijandigheid P. 9
3.2. Relatiegebaren/verzoeningsgebaren P. 9
4. Hoe worden ouders getraind in geweldloze actie? P. 9
4.1. Voorkomen van escalaties P. 9

Deel 3. LSCI = Life Space Crisis Intervention P. 11
1. Inleiding P. 11
2. LSCI P. 11
2.1. Wat is LSCI? P. 11
2.2. Rol van de begeleider P. 12
2.3. De rol van warden: alle handelen plaatst zich tegenover waarden, normen en P. 12
regels
2.4. De rol van ontwikkelingskansen P. 13
2.5. De conflictcyclus P. 13
2.6. Een gesprekstechniek P. 15
2.7. Gesprekstypes: de 6 nieuwe kansen interventies P. 18

Deel 4. Psychoanalyse P. 19
1. Mensbeeld van de psychoanalyse P. 19
2. De klassieke theorie P. 19

Deel 5. Cognitieve psychologie P. 25
1. Typering van de cognitieve psychologie P. 25
2. Theorieën over cognitie P. 25
2.1. Waarneming en cognitieve schema’s P. 25
2.2. Persoonlijkheid P. 26
3. Nieuwe ontwikkelingen P. 27
3.1. Sociaalconstructivisme P. 27
3.2. Mindfulness P. 27
4. Verklaren van stoornissen P. 28
4.1. Depressie P. 28
4.2. Angststoornissen P. 28
4.3. Cognitieve psychologie: verklaring probleemgedrag P. 28
4.4. Veelvoorkomende irrationele gedachten P. 29
4.5. Kenmerken disfunctionele gedachten P. 29
5. Praktische toepassing van de cognitieve psychologie in HV en opvoeding P. 29

,Deel 6. Hechtingstheorie: processen en patronen P. 30
1. Hechting P. 30
1.1. Het belang van hechting P. 30
1.2. Hechtingsstijlen P. 30
1.3. Complementaire gedragspatronen van ouder en kind P. 32
2. Interactiepatronen tussen ouder en kind P. 32

,Verklaringsmodellen 2

Deel 1. Opvoedkundige vaardigheden Patterson
o Triple P (positive parenting program)
 Voor mensen met opvoedingsproblemen die handvaten nodig hebben
o STOP-project: support and training of parenting
 Ouders leren stop zeggen en grenzen leren aangeven t.o.v. hun kinderen zonder dat
er beschadiging opdaagt
o Opvoedkundige vaardigheden
 Ouder(training)
 Leefgroepwerking
Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding, daarom dat we ons focussen op hen. Het kind is
niet het probleem



1 Welke verklaring voor probleemgedrag?

Basisverklaring voor moeilijk gedrag:
o Afdwingtheorie: kinderen leggen dwingend hun wil op:
 Dwinggedrag: zeuren, klagen, woede-uitbarsting, …
 Weigergedrag: het ontlopen van een opdracht of verantwoordelijkheid
 Eisend gedrag: onmiddellijke behoeftebevrediging willen of blijven aandringen
o Negatief proces

Door gedrag af te dwingen leert het kind invloed uitoefenen op zijn => meer zelfvertrouwen en
exploratielust
Ouders moeten hun grenzen stellen en de aandacht van het kind proberen verleggen
Als ouders correctie weigeren verliezen zowel ouder en kind
o Kind wordt een kleine tiran
o Ouders blijven toegeven
o Het kind wordt uitgesloten wegens drammerig gedrag
Ideaal winnen ouders 60 à 70% van de tijd




1

, Storende factoren die ouderlijk gedrag kunnen beïnvloeden:
o Temperament van het kind
o Persoonlijke problemen van de ouders
o Gezinsomstandigheden
o Financiële problemen
o Gebrek aan adequate ouderlijke modellen voor de ouders
o Inmenging van de grootouders



2 Het negatieve proces


Gevolgen negatief proces:
o Gevangen in wederzijdse ergernis
o Geen inhoud, enkel betrekkingsniveau
o Zelf- en controleverlies bij de ouders

Het 4 fasenmodel biedt een verklaring voor deviant gedrag:
1) De opstart: een eenvoudige, niet beladen vraag wordt door de jongere als vijandig ervaren
2) Men reageert met een negatieve reactie, een weigering of verwijt
3) Kickboksen: men belandt in een zinloze discussie waarbij er niet naar elkaar geluisterd wordt
4) Agressie en irritatie: er vallen klappen, de bui blijft hangen en iedere betrokkene weet dat er
niet veel nodig is om weer los te barsten

Geen dwinggedrag, geen winst
Wederzijdse allergie:
o Vervormd beeld van elkaar
o Machtsstrijd
o 2 verliezers

Enkel verliezers
o Opvoeder
 Opvoedingsmogelijkheid
 Onzekerheid
 Verlamming
 Twijfel
o Jongere
 Uitsluiting
 Verwerping

Rekening houden met scheefgegroeide leerprocessen van de jongere
o Missen van soepelheid
o Weinig rekening houden met anderen
o Zwak zelfbeeld
o Diepe zelftwijfel

! Opvoedingsvaardigheden stimuleren !