Hoofdstuk 6: Klimaatveranderingen en ecosystemen
Ecosystemen: continu beïnvloed en potentieel bedreigd door ≠
stressfactoren en verstoringen (vaak combo’s, neg of pos)
Planetaire grenzen concept
6.1 Klimaatveranderingen en het ‘broeikaseffect’
Global warming:
− Opwarmen: 0,074°C per decade in 1906-2005 en
0,13°C per decade in 1956-2005
− Door verhoogde concentratie aan CO2 en ander
broeikasgassen id atmosfeer
− IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change)
− Veel onzekerheden over voorspellingen van klimaatverandering en kwantificatie van
antropogene (menselijke) effecten
aarde-atmosfeer systeem in
evenwicht: inkomende
zonnestraling = uitgaande
straling (= 342 W/m2) en
aardopp absorbeert en
emitteert 492 W/m2
albedo = 31% (gereflecteerde)
Wet van Kirchoff: gassen die bepaalde golflengten sterk absorberen zullen ook een sterke emissie
vertonen bij dezelfde golflengte
Elektromagnetische energie: afkomstig vd opwaarts langgolvige stralingen (id atmosfeer
geabsorbeerd), omgezet in Ekin => tempstijging
=> thermisch uitstraling in alle richtingen (ook als neerwaarts langgolvige straling)
Waterdamp en CO2: stralen gedeelte vd opwaarts langgolvige stralingsenergie nr het aardopp terug
(= back radiation)
=> onderste lagen vd atmosfeer en aardopp is warmer dan bij geen selectieve absorptie
= atmosferisch of natuurlijk broeikaseffect (zonder dit -19°C op Aarde, met 14°C)
=> houdt biosfeer in stand
Wijzigingen in hoeveelheid geabsorbeerde energie door:
− Hoeveelheid inkomende zonnestraling
− Hoeveelheid gereflecteerde zonnestraling (albedo)
− Aërosol-concentraties (dubbel effect)
− Geabsorbeerde thermische straling door broeikasgassen (broeikaseffect)
Ecosystemen: continu beïnvloed en potentieel bedreigd door ≠
stressfactoren en verstoringen (vaak combo’s, neg of pos)
Planetaire grenzen concept
6.1 Klimaatveranderingen en het ‘broeikaseffect’
Global warming:
− Opwarmen: 0,074°C per decade in 1906-2005 en
0,13°C per decade in 1956-2005
− Door verhoogde concentratie aan CO2 en ander
broeikasgassen id atmosfeer
− IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change)
− Veel onzekerheden over voorspellingen van klimaatverandering en kwantificatie van
antropogene (menselijke) effecten
aarde-atmosfeer systeem in
evenwicht: inkomende
zonnestraling = uitgaande
straling (= 342 W/m2) en
aardopp absorbeert en
emitteert 492 W/m2
albedo = 31% (gereflecteerde)
Wet van Kirchoff: gassen die bepaalde golflengten sterk absorberen zullen ook een sterke emissie
vertonen bij dezelfde golflengte
Elektromagnetische energie: afkomstig vd opwaarts langgolvige stralingen (id atmosfeer
geabsorbeerd), omgezet in Ekin => tempstijging
=> thermisch uitstraling in alle richtingen (ook als neerwaarts langgolvige straling)
Waterdamp en CO2: stralen gedeelte vd opwaarts langgolvige stralingsenergie nr het aardopp terug
(= back radiation)
=> onderste lagen vd atmosfeer en aardopp is warmer dan bij geen selectieve absorptie
= atmosferisch of natuurlijk broeikaseffect (zonder dit -19°C op Aarde, met 14°C)
=> houdt biosfeer in stand
Wijzigingen in hoeveelheid geabsorbeerde energie door:
− Hoeveelheid inkomende zonnestraling
− Hoeveelheid gereflecteerde zonnestraling (albedo)
− Aërosol-concentraties (dubbel effect)
− Geabsorbeerde thermische straling door broeikasgassen (broeikaseffect)
