Samenvatting Bedrijfseconomie

Bedrijfseconomie
Inleiding
Economie (= Oikos Nemein) = orde in het huishouden (Grieks)

Soorten consumptiegoederen:
- Verbruiksgoederen: kunnen slechts 1 x verbruikt worden.
- Gebruiksgoederen

Soorten investeringsgoederen:
- Kapitaalgoederen: levensduur ≥ 1 jaar (bv: machines, gebouwen)
- Vlottende investeringsgoederen: (bv: grond- en hulpstoffen)

Productie wordt gerealiseerd door 3 soorten productiefactoren:
- Natuur: grondstoffen en energie
- Arbeid: fysieke en intellectuele arbeidsprestaties
- Kapitaalgoederen: machines, gebouwen, wegen

Voorbeelden van bedrijfseconomie:
- Kostencalculatie, break-even-analyse
- Kostenbeheersing
- Financiële structuur van een bedrijf
- Investringsbeslissingen
- Oprichting van een bedrijf
- Financiering
- Prijzetting en concurrentie
- Winstmaximalisatie
- Continuïteit op lange termijn
- Werkgelegenheid

Kosten
Opbrengsten (= omzet = P x Q)  7 rekeningen
Kosten (6 rekeningen)

Doelstellingen van kostenberekening:
- Productiefactoren: factoren waarvan de productie afhankelijk is.
o Natuur
o Arbeid
o Kapitaalgoederen

- Planning op korte termijn (≤ 1 jaar): De begroting (=budget) opstellen voor komende maand,
kwartaal, jaar van bv.
o Personeelskosten
o Administratiekosten
o Marketingskosten
o Bepalen van de verkoopprijs




1

, - Planning op lange termijn (≥ 1 jaar)
o Bepaling van de capaciteit (bv: hoeveel bungalows uitbaten in een vakantiepark)
o Zelf maken of inkopen van bepaalde producten of diensten (bv: schoonmaak, catering)
o Investeringsbeslissingen (bv: investeren in een nieuwe attractie, automatische receptie
hotel)
o Vestigingsplaats (bv: camping aan zee of in binnenland)
o Kopen of huren? (bv: bedrijfswagen, kantoorgebouwen)

- Kostenbeheersing: budgetten opstellen waarboven de kosten niet mogen uitstijgen (bv:
marketingbudget)
- Financiële overzichten voor stakeholders: managament, werknemers, banken, aandeelhouders

Soorten kosten naargelang de productiefactor:
(kosten kunnen onderverdeeld worden naar de productiefactor waar zij uit voortvloeien.)
- Grondstoffen en hulpstoffen (bv: aardappelen, frituurolie)
- Loonkosten
- Diensten van derden
o Een deel ven de productie wordt uitbesteed aan andere bedrijven omwille van:
 Lagere kosten dan het zelf uit te voeren, opportuniteitskosten
 Gebrek aan capaciteit
 Gebrek aan knowhow

- Kosten van kapitaalgoederen
o Duurzame productiefactoren die >1j in het bedrijf aanwezig zijn (bv: machines)
o De aanschaffingswaarde van die kapitaalgoederen wordt niet volledig ten laste genomen
van het boekjaar waarin ze aangekocht worden, maar gespreid over de levensduur.
 Technische levensduur
 Economische levensduur
 Economische levensduur is korter dan technische levensduur door
technologische ontwikkelingen of het ontstaan van bijkomende kosten voor
onderhoud

- Afschrijven
o Jaarlijkse kost van het kapitaalgoed (= jaarlijkse waardevermindering van het kapitaalgoed)
Aanschaffingswaarde – restwaarde/aantal jaar
 Gebruikte afschrijvingstermijnen: kantoorgebouwen 30j, fabrieksgebouwen 20j,
machines 10j, meubilair 10j, bedrijfswagens 5j, computers 3j

- Kosten van grond
o Bv: grond waarop een kantoorgebouw staat, de grond die bewerkt wordt door een
landbouwer
o = duurzaam kapitaalgoedgoed
 Als de grond als vestigingsplaats dient:
 Waarde van de grond vermindert niet doorheen de tijd
 Aankoop van de grond wordt niet afgeschreven
 Als de grond bewerkt, ontgonnen of afgegraven wordt -> na verloop van tijd uitgeput
en waardevermindering wordt wel afgeschreven.

2

, - Belastingen
o Kostprijsverhogende belastingen:
 Invoerrechten
 Accijnzen
 Milieubelasting
o Niet-kostprijsverhogende belastingen (worden dus niet meegrekend bij kostprijsberekening)
 Btw (belasting over de toegevoegde waarde)
 De btw die de onderneming aan zijn leverancier betaalt mag afgetrokken
worden van de btw die hij aan zijn klanten aanrekent en moet doorstorten
aan de overheid.
 Vernnootschapsbelasting
 Wordt betaald op de winst
- Rentekosten
o Financiering van een nieuwe bedrijfswagen bijvoorbeeld kan op twee manieren:
 Lening bij de bank
 Er moet naast het kapitaal dat geleend wordt en terugbetaald moet worden,
ook een intrestvergoeding aan de bank betaald worden. De betaalde intrest
wordt door het bedrijf geboekt als kost.
 Eigen vermogen gebruiken (geen intrest)
 MAAR: bedrijfseconomisch zal men toch rentekosten in de kostprijs
verrekenen (anders hadden de eigenaars beter geïnvesteerd in iets wat wel
inrest meebracht)

Constante en variabele kosten
Totale constante kosten = totale vaste kosten (TCK)

Totale variabele kosten
- Kunnen proportioneel zijn (= elke extra eenheid brengt in verhouding een extra variabele kost met
zich mee)
- Kunnen niet proportioneel zijn
o Degressief variabele kosten
o Progressief variabele kosten

Totale opbrengsten
Omzet/ opbrengsten = verkoopprijs x hoeveelheid
Totale vaste opbrengsten zoals sponsoring of subsidie

Break-even-analyse
Doel: hoeveelheid of omzet betpalen waarbij alle kosten gedekt zijn.
Lager dan break-even = verlies
Hoger dan break-even = winst

Directe en indirecte kosten
Directe kosten = productiekosten
Indirecte kosten = overheadkosten

Kostprijs van een product berekenen door de som van:
3