Samenvatting Bewegingsstelsel

Anatomie: Het
bewegingsstelsel
o Bestaat uit:
o Bot, kraakbeen, bindweefsel, spieren, (bloedvaten, zenuwvezels)

o Functie van het skelet:
o Steun van het lichaam
o Bescherming van weke organen
o Beweging
o Bloedcelvorming (beenmerg)
o Stockeerplaats van mineralen

Botweefsel
o Botmatrix
o Kalkzouten + collagene vezels
 Kinderen: minder kalkzouten + meer collagene vezels  buigzamer
 Ouderen: veel kalkzouten + minder collagene vezels  brosser en
makkelijker breekbaar
o Beencellen/Botcellen
 Osteocyten
 Instandhouding van het botweefsel
 Osteoblasten
 Botopbouw
 Osteoclasten
 Botafbraak

 Dynamisch evenwicht tussen de osteoblasten en osteoclasten  laat
herstel van fracturen toe + erg belangrijk voor het instandhouden van
de botmassa (= hoeveelheid botweefsel)
 Evenwicht varieert
o Kinderen: meer osteoblasten actief
o Vanaf 25 jaar: meer osteoclasten actief
o Menopauze: wegvallen van oestrogenen (remden de
osteoclasten)  progressief botverlies


Osteoblasten




Osteocyten



Osteoclasten

, o Opbouw bot:
o Systeem van Havers
 “Boomstamstructuur”
 Bestaat uit lamellen of laagjes botweefsel die in cirkels rond een
centraal kanaaltje (= het kanaal van Havers) liggen
 Systemen verlopen allemaal in dezelfde richting door continue
belasting van het bot in een bepaalde richting  stevigheid van het
bot
o Kanalen van Volkmann
 Dwarse kanaaltjes die bloedvaten, in het kanaal van Haver, onderling
met elkaar verbindt

o 2 soorten botweefsel
o Compacta
 = Compact bot
 Systemen van Havers zijn dicht op elkaar gepakt
o Spongiosa
 = Spongieus bot
 Meer ruimte tussen de systemen -> maakt bewegen mogelijk
 Helemaal centraal bevindt er zich een mergholte
 In de mergholte bevindt zich het beenmerg

o Componenten van compacta en spongiosa zijn hetzelfde, maar de structuur is
anders




1
4

5
2

1. Compacta
2. Spongiosa
3. Periost
6 4. Osteocyten
5. Lamel
6. Kanaal van Havers
7. Kanaal van Volkmann

7


3

, 2. Epifyse
o Bestaat voornamelijk uit spongieus bot

1. Diafyse
3. Periost
o = botvlies
o Enige onderdeel van het bot dat pijngevoelig is
o Processen helemaal binnen in het bot worden niet
gevoeld door de patiënten
 VB: bottumor zal pas pijn veroorzaken als het
periost aangetast is

4. Compact bot
5. Epifysaire schijf
o = groeischijven
o Bestaat uit kraakbeencellen die snel delend en
snelgroeiend zijn
o Enige plek waar lengtegroei mogelijk is
o Laatste overblijfsel van het kraakbeen waaruit het
skelet bestond voor de geboorte



o Beenvorming:
o Enchondrale verbening (blauw=kraakbeen)
 Vanuit kraakbeen
 Lengtegroei -> epifysaire schijf
 Niet meer mogelijk op volwassen leeftijd -> epifysaire schijf is dan
verbeend
o Periostale beenvorming
 Vanuit periost
 Diktegroei
 Blijft hele leve mogelijk
 Belang bij botbreuken (= fracturen)
 Periost moet bijeengehouden worden/ aan elkaar gezet
worden om bot te kunnen gaan aanmaken, anders kan dit niet
genezen

, Kraakbeen
o Functies:
o Steun voor weke delen
o Glijvlak in gewrichten
o Rol in groei van lange beenderen

o Opbouw:
o Collagene vezels
o Chondrine + cellen
 = tussenstof
o Perichondrium
 = kraakbeenvlies
 Aan buitenrand van het kraakbeenweefsel
 Vergelijkbaar met het periost rond het bot
o Geen bloedvaten
 In kraakbeen = geen bloedvaten
 Hersteld moelijker dan botten
 Beschadiging van het kraakbeenweefsel zal in sommige
gevallen niet goed herstellen
 Buiten kraakbeen = wel bloedvaten

o Kraakbeen is wit en doorschijnend en op sommige plekken soms beweegbaar

o Waar?
o Oorschelp, neus, binnenin gewrichten, gewrichtskraakbeen op de
botuiteinden in de gewrichten, t.h.v. de ribben, …

Spierweefsel
o 3 soorten
o Dwarsgestreept spierweefsel
 = Willekeurig -> staat onder onze wil
 Skeletspieren zijn hieruit opgebouwd
 Voor bewegingsstelsel van groot belang
o Glad spierweefsel
 = Onwillekeurig -> spierweefsel werkt autonoom en staat dus niet
onder onze wil
 Je kan niet bepalen wanneer je slokdarm zal samentrekken
 Op de wanden van darmen, bloedvaten, de blaas, …
o Hartspierweefsel
 Is dwarsgestreept, maar functioneert autonoom
 Karakters van dwarsgestreept en glad spierweefsel
 = Onwillekeurig -> spierweefsel werkt autonoom en staat dus niet
onder onze wil
 Je kan niet bepalen wanneer en hoe snel je hart samentrekt