Inleiding
De student is in staat de verschillende patiëntenpopulaties te benoemen.
Pt-populatie Baby’s, peuters, kleuters, pubers, volwassenen, geriatrische pt,… iedereen dus
De student kent de vereisten op vlak van infrastructuur voor een functie ‘gespecialiseerde spoedgevallenzorg’
Gespecialiseerde Basisruimtes- en voorzieningen:
spoedgevallenzorg - Ingang (grote letters, rode kleur, parkeerplaatsen, aparte voetgangerszone en
afsluitbare ambulancegarage)
- Wachtzaal
- Triageruimte (parametercontrole,…)
- Onderzoeks- en behandelruimtes (vaak onderverdeeld in zorgzones -> weinig
onverwachte confrontaties met andere zorgzones)
- Shockrooms of reanimatiekamers (geavanceerde apparatuur, minstens 2 zo’n
bedden nodig, …)
- Observatieruimte (pt opname of naar huis, minstens 4 zo’n bedden,…)
- Specifieke lokalen (gipskamer (verplicht), isolatiekamer (verplicht), anti-contaminatie
isolatiekamer, ev. Badkamer (verplicht), doucheruimte, spoelruimte, medische
beeldvorming, …)
Eerste opvang van Moet beschikken over:
spoedgevallen - Noodzakelijke apparatuur voor monitoring, beademing, ECG,…
- Radiocommunicatie en eigen onafhankelijke telefoonlijn om te kunnen
communiceren met de 112
- Voorraad O-negatief bloed
De student kent het verschil tussen een functie ‘gespecialiseerde spoedgevallenzorg’ en een functie ‘eerste
opvang van spoedgevallen’.
Grote verschil Gespecialiseerde spoedgevallenzorg: mag 112 en MUG ontvangen
tussen de beide Eerste opvang spoedgevallen: mag dit niet!
De student kan het personeel op de spoedgevallendienst en hun verschillende functies benoemen
Wie bestaat uit - Medisch diensthoofd
het multi- - MUG- en spoedartsen
disciplinair team - Verpleegkundig diensthoofd (eventueel adjunct)
- Verpleegkundigen
- Administratieve krachten
- Zorgondersteuners en security-medewerkers
- Niet-specifieke spoedgevallen medewerkers: specialisten, arts-assistenten,
studenten en stagiairs, ambulanciers,…
De student is in staat de uitdagingen op dienst spoedgevallen te verklaren inzake patiëntenflow en wachttijden
ED-crowding Door triagesystemen worden binnenkomende pt’en ingeschat op basis van de dringendheid
van de aanwezige klachten vaak ontevredenheid bij pt’en met minder dringende
problemen correcte communicatie is nodig
Factoren die 1. Andere ziekenhuisdiensten
wachttijden Wachten op labo-resultaten, medische beeldvorming, wachten op specialist,…
beïnvloeden 2. Dringende interventies
Bij levensbedreigende situaties is vaak meer personeel nodig andere pt’en
zullen langer moeten wachten
Oproepen met interne MUG, externe MUG, PIT,…
3. Piekmomenten
Vriesdagen (botbreuken), feestmomenten (voorwerk, alcohol,…), bij
ramp/incident (massa trauma)
4. Bredere fenomenen
Door snellere ontslagen zijn er meer heropnames
Winterperiode (vb. luchtweginfecties, griep,…)
Vaak ook treft dit personeel en zorgt dit voor onderbemanning
Algemene vergrijzing sneller nood aan medisch urgente zorg
, 5. Doorstroming van pt’en
Tijdens drukke perioden kan het ziekenhuis “vol” liggen pt’en blijven te lang
op spoed liggen plaatsgebrek op spoed
Wachten op familielid/vervoer die pt kan komen halen
6. Lange wachttijden door chronische problemen?
Veel pt’en die naar spoed komen kunnen eigenlijk door een huisarts geholpen
worden (huisartsenwachtpost = meerwaarde)
Wachtpost geïntegreerd binnen spoedgevallendienst
Huisartsen kunnen gemakkelijk beroep doen op diagnostische diensten van
het ziekenhuis
Gemakkelijk hulp te vinden dicht bij het zkh (vb. bij agressie)
Gemakkelijke doorzending van ernstige problematieken
De student kent de verschillende specifieke problemen en fenomenen op spoedgevallendienst
Problemen en 1. Achterlaten van ouderen
fenomenen Vaak begin juli wanneer familie van de oudere op reis wil = ‘Granny dumping’ =
ziekenhuistoerisme
Andere oorzaken: mantelzorg niet meer aankunnen (thuiszorgdiensten zijn ook
overbelast)
2. Alcohol en drugs
Vooral minderjarigen blijvende hersenschade en intellectueel verlies
Vooral op vrijdag- of zaterdagavond
Vaak ook agressie en overlast voor andere pt’en en personaal
3. Agressie
Psychiatrische problemen, alcohol/drugs, frustratie rond wachttijden
Veiligheidsvoorzieningen (kogelvrij glas, alarmknoppen, security)
4. Welzijn personeel, burn-out voorkomen !!
Stress bij agressie, shockende gebeurtenissen, overlijdens,… weerslag op
artsen, vpk,…
Hoge werkdruk, tekort aan personeel, boze blikken van pt’en of familie,
opvolgen meerdere orders van artsen
Triage - Is objectief: adhv parameters, anamnese, onderzoek,…
- Doel: doorlooptijd verkorten, pt en familie informeren over wachttijden
- Hulpmiddelen: drukte-meter die in de wachtzaal getoond wordt, MUG-oproepen
komen hierop tevoorschijn ( meer begrip)
Training, vorming - Crisissituaties, aanpak agressie, correct kanaliseren van informatie, gepast onthaal,…
en opleiding - Spoedgevallendienst staat in voor de vorming van BLS aan het zkh (ook ALS en PALS)
- Scenariotraining
- Structurele opvang van een multitrauma-pt,…
Traumacentra = een ziekenhuis waar 24u per dag specialisten, betrokken bij traumazorg aanwezig of
oproepbaar zijn extra ervaring en kennis over combinatieletsels hogere
overlevingskans
- Ook belangrijke rol in verzamelen en verspreiden van kennis op gebied van
traumazorg + taak bij rampomstandigheden
Traumasysteem Bij ongevallen pt naar dichtstbijzijnde ziekenhuis (snelheid)
MAAR transporttijd tot 45 minuten heeft geen invloed op de mortaliteit
Voorbereidingen genomen tijdens het aanrijden maken de ‘verloren’ tijd weer goed
NU zwaargewonde pt’en in beperkt aantal zkh onderbrengen (level-1-traumacentrum)
Tijdskritische Zorgbehoefte bepaalt locatie waarnaar pt uitgevoerd wordt
pathologieën - Afwijken van de regel om pt naar het dichtste zkh te brengen, wel naar
(time critical gespecialiseerd centrum
illness) - Vb. man met thoracale pijn en ST-elevatie meteen naar zkh die beschikt ver Cath-lab
- Tijdskritische aandoeningen: hartstilstand, beroerte (CVA), hartinfarct (AMI/STEMI),
sepsis, polytrauma,…
De student kent de keten van de dringende medische hulpverlening en medische regulatie in België – de DGH-
, keten (Dringende Geneeskundige Hulpverlening))
Wat is de DGH- Het systeem in België dat georganiseerd is om aan alle zieken en gewonden die dringende
keten medische hulp nodig hebben permanent een snelle verzorging te verzekeren
DGH-keten 1. De Noodcentrale 112
Gebruik van handboek juiste vragen stellen: handboek Medische regulatie
Wat is er aan de hand
De plaats van de noodsituatie
Hoeveel mensen zijn er gewond of in gevaar
Bewustzijnstoestand
Mogelijke geknelde personen,…
Hulpinstructies geven in afwachting van de hulpdiensten
Eventueel afkondigen Medisch Interventieplan (MIP)
2. Interventiediensten
Ambulance 112: eerste zorg + vervoer naar spoedgevallendienst
Vanuit de overheid private ambulancediensten
Altijd 2 hulpverleners (ambulanciers of vpk)
Vaste kost van 60 euro per interventie ten laste van de vervoerde pt
90% van de keren is een ambulance er binnen de 15 minuten
Mobiele Urgentiegroep of MUG
Verlengstuk van de spoedgevallendienst gespecialiseerde dringende
zorgen bij ernstige/levensbedreigende problemen
Minstens een gespecialiseerde arts en vpk met bijzondere beroepstitel
Altijd door opnieuw 112 te bellen
Omwille van sociale media kijken er altijd anderen mee over uw schouder,
opgelet met ongepaste uitspraken of handelingen
MUGH (MUG-Heli)
Paramedisch Interventieteam of PIT
Ambulance met een ambulancier en een vpk met bijzondere beroepstitel
Tussenniveau tussen ambulance en MUG
Een spoedverpleegkundige mag adhv vooraf opgestelde procedures = staand
orders, zelfstandig medische handelingen uitvoeren
Intuberen, medicatie toedienen
Altijd GSM bij om contact op te nemen met referentiearts
Altijd vertrek vanuit zkh
3. Eigen veiligheid eerst… Safety first!!
Correcte veiligheidskledij, aangepast rijgedrag met MUG, 112,…,
veiligheidsgordels, beschermmiddelen bij isolatiekamers,…
4. Studenten mee op uitruk met de MUG?
Zelfde maatregelen als hierboven
De student kan zowel de zorgontvanger als zijn naasten opvangen en begeleiden tijdens en na een kritieke
situatie.
De student weet wat ‘patiëntenveiligheid’ op spoedgevallendienst inhoudt.
Identificatie Na inschrijving op spoed altijd een identificatiebandje om de pols aanbrengen
Handhygiëne Handen ontsmetten:
- Voor en na aanraken van de pt +Nadat je blootgesteld werd aan lichaamsvochten (+
handen wassen) + Nadat je materiaal in de omgeving van de patiënt aangeraakt hebt
+ Voor een zuivere handeling
Valpreventie Onrusthekkens omhoog, belletje in nabijheid
Centrale Centrale en continue monitoring indien noodzakelijk
monitoring Ook tijdens of na bepaalde onderzoeken of beeldvorming
Privacy Deuren/gordijnen dicht
Security Veiligheid van pt, bezoeker, personeel, materiaal,…
Bij: agressie, diefstal, ongewenste of niet-gecontroleerde bezoeken, vandalisme
Samenwerking Bij escalatie van agressie (door bijvoorbeeld het geduld die op de proef gesteld wordt)
met politie
De student kent de persoonlijke beschermingsmiddelen die gebruikt worden bij COVID-19 besmetting (ook bij
De student is in staat de verschillende patiëntenpopulaties te benoemen.
Pt-populatie Baby’s, peuters, kleuters, pubers, volwassenen, geriatrische pt,… iedereen dus
De student kent de vereisten op vlak van infrastructuur voor een functie ‘gespecialiseerde spoedgevallenzorg’
Gespecialiseerde Basisruimtes- en voorzieningen:
spoedgevallenzorg - Ingang (grote letters, rode kleur, parkeerplaatsen, aparte voetgangerszone en
afsluitbare ambulancegarage)
- Wachtzaal
- Triageruimte (parametercontrole,…)
- Onderzoeks- en behandelruimtes (vaak onderverdeeld in zorgzones -> weinig
onverwachte confrontaties met andere zorgzones)
- Shockrooms of reanimatiekamers (geavanceerde apparatuur, minstens 2 zo’n
bedden nodig, …)
- Observatieruimte (pt opname of naar huis, minstens 4 zo’n bedden,…)
- Specifieke lokalen (gipskamer (verplicht), isolatiekamer (verplicht), anti-contaminatie
isolatiekamer, ev. Badkamer (verplicht), doucheruimte, spoelruimte, medische
beeldvorming, …)
Eerste opvang van Moet beschikken over:
spoedgevallen - Noodzakelijke apparatuur voor monitoring, beademing, ECG,…
- Radiocommunicatie en eigen onafhankelijke telefoonlijn om te kunnen
communiceren met de 112
- Voorraad O-negatief bloed
De student kent het verschil tussen een functie ‘gespecialiseerde spoedgevallenzorg’ en een functie ‘eerste
opvang van spoedgevallen’.
Grote verschil Gespecialiseerde spoedgevallenzorg: mag 112 en MUG ontvangen
tussen de beide Eerste opvang spoedgevallen: mag dit niet!
De student kan het personeel op de spoedgevallendienst en hun verschillende functies benoemen
Wie bestaat uit - Medisch diensthoofd
het multi- - MUG- en spoedartsen
disciplinair team - Verpleegkundig diensthoofd (eventueel adjunct)
- Verpleegkundigen
- Administratieve krachten
- Zorgondersteuners en security-medewerkers
- Niet-specifieke spoedgevallen medewerkers: specialisten, arts-assistenten,
studenten en stagiairs, ambulanciers,…
De student is in staat de uitdagingen op dienst spoedgevallen te verklaren inzake patiëntenflow en wachttijden
ED-crowding Door triagesystemen worden binnenkomende pt’en ingeschat op basis van de dringendheid
van de aanwezige klachten vaak ontevredenheid bij pt’en met minder dringende
problemen correcte communicatie is nodig
Factoren die 1. Andere ziekenhuisdiensten
wachttijden Wachten op labo-resultaten, medische beeldvorming, wachten op specialist,…
beïnvloeden 2. Dringende interventies
Bij levensbedreigende situaties is vaak meer personeel nodig andere pt’en
zullen langer moeten wachten
Oproepen met interne MUG, externe MUG, PIT,…
3. Piekmomenten
Vriesdagen (botbreuken), feestmomenten (voorwerk, alcohol,…), bij
ramp/incident (massa trauma)
4. Bredere fenomenen
Door snellere ontslagen zijn er meer heropnames
Winterperiode (vb. luchtweginfecties, griep,…)
Vaak ook treft dit personeel en zorgt dit voor onderbemanning
Algemene vergrijzing sneller nood aan medisch urgente zorg
, 5. Doorstroming van pt’en
Tijdens drukke perioden kan het ziekenhuis “vol” liggen pt’en blijven te lang
op spoed liggen plaatsgebrek op spoed
Wachten op familielid/vervoer die pt kan komen halen
6. Lange wachttijden door chronische problemen?
Veel pt’en die naar spoed komen kunnen eigenlijk door een huisarts geholpen
worden (huisartsenwachtpost = meerwaarde)
Wachtpost geïntegreerd binnen spoedgevallendienst
Huisartsen kunnen gemakkelijk beroep doen op diagnostische diensten van
het ziekenhuis
Gemakkelijk hulp te vinden dicht bij het zkh (vb. bij agressie)
Gemakkelijke doorzending van ernstige problematieken
De student kent de verschillende specifieke problemen en fenomenen op spoedgevallendienst
Problemen en 1. Achterlaten van ouderen
fenomenen Vaak begin juli wanneer familie van de oudere op reis wil = ‘Granny dumping’ =
ziekenhuistoerisme
Andere oorzaken: mantelzorg niet meer aankunnen (thuiszorgdiensten zijn ook
overbelast)
2. Alcohol en drugs
Vooral minderjarigen blijvende hersenschade en intellectueel verlies
Vooral op vrijdag- of zaterdagavond
Vaak ook agressie en overlast voor andere pt’en en personaal
3. Agressie
Psychiatrische problemen, alcohol/drugs, frustratie rond wachttijden
Veiligheidsvoorzieningen (kogelvrij glas, alarmknoppen, security)
4. Welzijn personeel, burn-out voorkomen !!
Stress bij agressie, shockende gebeurtenissen, overlijdens,… weerslag op
artsen, vpk,…
Hoge werkdruk, tekort aan personeel, boze blikken van pt’en of familie,
opvolgen meerdere orders van artsen
Triage - Is objectief: adhv parameters, anamnese, onderzoek,…
- Doel: doorlooptijd verkorten, pt en familie informeren over wachttijden
- Hulpmiddelen: drukte-meter die in de wachtzaal getoond wordt, MUG-oproepen
komen hierop tevoorschijn ( meer begrip)
Training, vorming - Crisissituaties, aanpak agressie, correct kanaliseren van informatie, gepast onthaal,…
en opleiding - Spoedgevallendienst staat in voor de vorming van BLS aan het zkh (ook ALS en PALS)
- Scenariotraining
- Structurele opvang van een multitrauma-pt,…
Traumacentra = een ziekenhuis waar 24u per dag specialisten, betrokken bij traumazorg aanwezig of
oproepbaar zijn extra ervaring en kennis over combinatieletsels hogere
overlevingskans
- Ook belangrijke rol in verzamelen en verspreiden van kennis op gebied van
traumazorg + taak bij rampomstandigheden
Traumasysteem Bij ongevallen pt naar dichtstbijzijnde ziekenhuis (snelheid)
MAAR transporttijd tot 45 minuten heeft geen invloed op de mortaliteit
Voorbereidingen genomen tijdens het aanrijden maken de ‘verloren’ tijd weer goed
NU zwaargewonde pt’en in beperkt aantal zkh onderbrengen (level-1-traumacentrum)
Tijdskritische Zorgbehoefte bepaalt locatie waarnaar pt uitgevoerd wordt
pathologieën - Afwijken van de regel om pt naar het dichtste zkh te brengen, wel naar
(time critical gespecialiseerd centrum
illness) - Vb. man met thoracale pijn en ST-elevatie meteen naar zkh die beschikt ver Cath-lab
- Tijdskritische aandoeningen: hartstilstand, beroerte (CVA), hartinfarct (AMI/STEMI),
sepsis, polytrauma,…
De student kent de keten van de dringende medische hulpverlening en medische regulatie in België – de DGH-
, keten (Dringende Geneeskundige Hulpverlening))
Wat is de DGH- Het systeem in België dat georganiseerd is om aan alle zieken en gewonden die dringende
keten medische hulp nodig hebben permanent een snelle verzorging te verzekeren
DGH-keten 1. De Noodcentrale 112
Gebruik van handboek juiste vragen stellen: handboek Medische regulatie
Wat is er aan de hand
De plaats van de noodsituatie
Hoeveel mensen zijn er gewond of in gevaar
Bewustzijnstoestand
Mogelijke geknelde personen,…
Hulpinstructies geven in afwachting van de hulpdiensten
Eventueel afkondigen Medisch Interventieplan (MIP)
2. Interventiediensten
Ambulance 112: eerste zorg + vervoer naar spoedgevallendienst
Vanuit de overheid private ambulancediensten
Altijd 2 hulpverleners (ambulanciers of vpk)
Vaste kost van 60 euro per interventie ten laste van de vervoerde pt
90% van de keren is een ambulance er binnen de 15 minuten
Mobiele Urgentiegroep of MUG
Verlengstuk van de spoedgevallendienst gespecialiseerde dringende
zorgen bij ernstige/levensbedreigende problemen
Minstens een gespecialiseerde arts en vpk met bijzondere beroepstitel
Altijd door opnieuw 112 te bellen
Omwille van sociale media kijken er altijd anderen mee over uw schouder,
opgelet met ongepaste uitspraken of handelingen
MUGH (MUG-Heli)
Paramedisch Interventieteam of PIT
Ambulance met een ambulancier en een vpk met bijzondere beroepstitel
Tussenniveau tussen ambulance en MUG
Een spoedverpleegkundige mag adhv vooraf opgestelde procedures = staand
orders, zelfstandig medische handelingen uitvoeren
Intuberen, medicatie toedienen
Altijd GSM bij om contact op te nemen met referentiearts
Altijd vertrek vanuit zkh
3. Eigen veiligheid eerst… Safety first!!
Correcte veiligheidskledij, aangepast rijgedrag met MUG, 112,…,
veiligheidsgordels, beschermmiddelen bij isolatiekamers,…
4. Studenten mee op uitruk met de MUG?
Zelfde maatregelen als hierboven
De student kan zowel de zorgontvanger als zijn naasten opvangen en begeleiden tijdens en na een kritieke
situatie.
De student weet wat ‘patiëntenveiligheid’ op spoedgevallendienst inhoudt.
Identificatie Na inschrijving op spoed altijd een identificatiebandje om de pols aanbrengen
Handhygiëne Handen ontsmetten:
- Voor en na aanraken van de pt +Nadat je blootgesteld werd aan lichaamsvochten (+
handen wassen) + Nadat je materiaal in de omgeving van de patiënt aangeraakt hebt
+ Voor een zuivere handeling
Valpreventie Onrusthekkens omhoog, belletje in nabijheid
Centrale Centrale en continue monitoring indien noodzakelijk
monitoring Ook tijdens of na bepaalde onderzoeken of beeldvorming
Privacy Deuren/gordijnen dicht
Security Veiligheid van pt, bezoeker, personeel, materiaal,…
Bij: agressie, diefstal, ongewenste of niet-gecontroleerde bezoeken, vandalisme
Samenwerking Bij escalatie van agressie (door bijvoorbeeld het geduld die op de proef gesteld wordt)
met politie
De student kent de persoonlijke beschermingsmiddelen die gebruikt worden bij COVID-19 besmetting (ook bij
