Samenvatting Pathologie medische wetenschappen

Medische wetenschappen Pathologie
Spijsverteringsstelsel (Dr. De schepper)

Het gastro-intestinaal (GI) systeem
Ongeveer 6-tal meter
 Slokdarm:
- Enkel transport (gespierde buis)
 Maag:
- Malen en verteren
 Dunne darm:
- Verteren en absorberen
 Dikke darm:
- Concentreren en fermenteren. Vertering geeft gasvorming
 Aars:
- Exit
 Lever:
- Afvalverweking
- Opslag energiebronnen
- Aanmaak eiwitten
 Pancreas:
- Verteringsenzymen
- Insuline
 Galwegen:
- Vetvertering. Als je veel vet eet gaat je galblaas veel sap maken.

Buikpijn

Viscerale pijn Somatische pijn
Karakter Dof, vaag Scherp omschreven
Lokalisatie Weinig omschreven Goed te lokaliseren
Timing Gradueel, vaag Acuut, scherp op en af

Zeer hevige acuut optredende buikpijn  acuut abdomen. Onderliggende aandoening is
vaak ernstig en soms levensbedreigend.
Goede pijnanamnese en klinisch onderzoek  richtgevend
- Viscerale pijn
 Inwendig orgaan ondervindt schade, zenuwbanen autonome
zenuwstelsel worden geactiveerd die pijnsignaal naar ruggenmerg
voort geleiden en zo verder naar CZS gaan.  zenuwsignaal actief
aanleiding geven tot gewaarwording van pijn
- Somatische pijn
 Pijnzenuw van bv. Huid of muscoloskeletaal systeem wordt
geactiveerd.



1

,Koliekpijn
 Op en af golvende pijn, voorkomen bij schade aan hol orgaan, orgaan tegen
weerstand in pompt
 Intens
 Misselijkheid en braken
 Bewegingsdrang
 Vaak met uitstraling: pijn gaan ontwikkelen niet perse waar het gesitueerd is
 Bv. Galkolieken, nierkolieken
 Gal ligt onder de lever, rechter hypochonder en daar gaan mensen koliekpijn krijgen.

Peritoneale prikkeling
 Aantasting buikvlies (beschadigd, geïrriteerd of ontstoken)
– Visceraal (viscerale pijn)
– Parietaal (somatische pijn)
• Scherper
• Continu
• Vervoerspijn
• Loslaatpijn (buik induwen, plots loslaten  trilling  erg pijnlijk) en
spierverzet (spieren buikwand thv oorzaak: erg gespannen)
• Wordt erger bij schokken, hoesten en stappen
• Uitgelokt worden door ernstige ontsteking van abdominaal orgaan dat
tegen buikvlies ligt
• Diffuus peritoneaal geprikkelde buik  acuut abdomen

Wandpijn
 Puur somatische pijn
 Met 1 vinger te duiden
 Buikwandproblemen
– Spieren
– Huid
– Zenuwbanen
 Mogelijke oorzaken: trauma, postoperatieve pijn en zenuwpijn

Gemengde pijn = een overgang van het ene pijnpatroon in het ander.
bv. :appendicitis begint vaak met viscerale pijn om dan over te gaan naar peritoneale pijn.

Psychogene pijn = Is buikpijn van een patiënt die er (om welke reden ook) “een schepje
bovenop doet”, dit wil NIET zeggen dat het probleem niet serieus bekeken moet worden.




Uitstralingspijn
 Gerefereerde pijn
 Niet steeds op plaats van de origine van pijnklachten gevoeld

2

,  Samenkomen van verschillende gevoelszenuwbanen thv het ruggenmerg waarbij
prikkeling ene zenuwbaan leidt tot prikkeling van de andere
 Bv. galblaasontsteking

Pijnpatronen toegepast: appendicitis
 Fase 1: viscerale pijn
§ Peri-umbilicaal
 Fase 2: pariëtale (somatische) pijn
§ Mc-Burney punt
Nevenverschijnselen buikpijn
Koorts
 Infectie of inflammatoir proces.
 Combi met peritoneale pijn  ernstig onderliggend probleem

Sepsis
 Extreme inflammatoire cascade
 Uitzetting bloedvaten, vrijzetting stoffen door bacteriën en wbc. Lokale roodheid,
warmte, pijn en zwelling. Bacteriën en ontstekingsmediatoren door lekkende
bloedvatwand dringen en in algemene circulatie komen  veralgemeende reactie
 Bacteriëmie
 Vasodilatatie, activatie inflammatoire cellen

 Septische shock: perfusie van vitale organen schiet tekort, orgaandoorbloeding komt
in gedrang
- Koorts, frissons (rillingen)
- Hypotensie, tachycardie
- Laag urinedebiet
- Gemarbreerde huid
- Sepsische kraag door vasodilatatie (rood-roze blos op gelaat en hals)

Shock
 Toestand waarbij deel van organen te weinig bloed en zuurstof krijgen  niet meer
functioneren (orgaanfalen)
 Reactie: bloedvoorziening naar niet-vitale organen door extra vasoconstrictie
afsluiten  meest vitale organen (hersenen en hart) langer van bloed en zuurstof
voorzien
 Alle organen buiten hersenen en hart zijn niet-vitaal
 Progressieve multipel orgaan falen  grote hoeveelheden toxische afvalproducten in
bloedstroom terecht
 Hypovolemische shock (digestieve bloeding
- Lage bloeddruk, snelle pols, bleke klamme huid, laag urinedebiet
 Septische shock
 Cardiogene shock (hartfalen) en anafylactische shock (allergische reactie)
Braken
 Koffiegruis
– Verteerd bloed (word zwart, kan dat er bloeding is geweest)
– Dilatatievocht bij een obstructie (vocht dat blijft staan)
3

,  Groen
- Dundarmvocht bij ileus
 Hematemesis (bloed)
– Bloedingsoorzaak proximaal van Treitz (deel waar darm n-knikt en naar
beneden gaat) digestieve bloeding
 Fecaloid braken (bruin)
– Bruin, stinkend, wijst op distale obstructie
–

2 belangrijke syndromen die acute buikpijn veroorzaken
Ze komen frequent voor, en moeten veelal heelkundig worden opgelost. Het probleem
onderkennen = het verschil tussen een ingreep op tijd en een chirurgisch probleem.
Onbehandeld leiden deze syndromen dan ook steeds fataal af.

1. Obstructie (ileus)
 Probleem met normale doorstroom van darminhoud.
 Braken, Abdominale distensie (druk stapelt op dus buik gaat opblazen), wegvallen
stoelgang ne flatus
 Paralytische ileus
– Gehele maag-darmstelsel verlamnd, geen normake darmbewegingen meer
– Paralyse
– Continue pijn
– Na abdominale heelkunde (postoperatieve ileus)
– Onbekednde redenen (pseudo-obstructie)
 Mechanische obstructie
– Vernauwing in het darmstelsel, adhesie, tumor
 Vernauwing darmlumen (stenose door ontsteking, littekenweefsel of
tumor)
 Rondom darm, van buitenaf dichtdrukken (vergroeiing na eerdere
abdominale heelkunde)
– Koliekpijnen
 Behandeling
– Onderliggende oorzaak
– Druk verminderen: maagsonde plaatsen! Anders risico op perforatie
– NPO en IV vocht en elektroluten
2. De perforatie van een hol orgaan
oorzaken:
a. Maagperforatie (ulcus)
b. Dundarmperforatie
c. Colonperforatie
d. Gelijk welke lekkende sutuur na ingreep


Gevolgen:
 Door het lekken  peritonitis
 Geleidelijk aan ook sepsis
 Door combinatie van hypovolemie en bacteriëmie  Shock

4