Wereldoorlog I en Versailles
Balkanoorlogen
Ottomanen hebben er nog gebied, maar volkeren
errond hebben grote nationalistische projecten voor
ogen en doen aanspraken op veel groter gebied
Richting Macedonië, Russen volgen want
willen geen doordringen van as O-D in Balkan
1912-1913 eerste Balkanoorlog
o Ottomaanse rijk verliest bijna alles
Servisch-Albanese oorlog: Serviërs moeten
instemmen met onafhankelijk Albanië
Tweede Balkanoorlog
Ottomanen worden langs twee kanten aangevallen
Duitssprekenden krijgen meer wantrouwen tov R,
alles wordt beschouwd als hun kwaad werk
Geopolitieke spanning: wie krijgt controle over
instabiele gebied?
Er werd rekening gehouden met grote oorlog want
leek moeilijk tegen te houden, leiders zeggen wel geen oorlog te willen.
Wereldoorlog I
28/6/1914: Aanslag op Franz-Ferdinand
Aanslag door Servische nationalist (terrorisme is niet nieuw!)
o Toen veel politieke moorden door niet-statelijke groepen, vaak linkse en ultranationalistische
bewegingen die autonoom opereren
o Oostenrijk-Hongarije voelt dat het Servisch nationalisme met steun van Rusland bezig is hun rijk
onderuit te halen, wil het nu hard spelen
OH eist maatregelen (Servië moet alles doen om nationalisme de kop in te drukken als politieke beweging
die aanspraak maakt op grondgebied buiten Servië), stelt Servië ultimatum (wist dat ze er niet mee akkoord
zouden gaan) + verregaand onderzoek naar netwerk dat voor moord verantwoordelijk is.
28/7/1914: OH verklaart S oorlog
29/7/1914: beschieting van Belgrado
Oostenrijk-Hongarije overmoedig door Duitse steun
In Russische perceptie staat veel op het spel, ideologisch onder interne druk
o “Eer”, geen gezichtsverlies lijden, anderen niet over je heen laten lopen
o Duits-Oostenrijkse controle over Balkan en Zeestraten ?
o Rusland mobiliseert leger, gezien als oorlogsdaad
o Militaire planning tegen OH én D
Op 1/8/1914 verklaart D aan R de oorlog
Duitsland: Von Schlieffenplan = simultane tweefrontenoorlog, eerst Frans leger snel in de tang nemen,
daarna strijd met Rusland aan oostfront (want R is log)
o D verklaart op 3/8/1914 de oorlog aan F (F-R akkoord was van onschatbare waarde dus F weigering
neutraliteit en afstaan belangrijke vestingsteden)
o 4/8: D trekt België binnen (onderdeel van von Schlieffenplan)
UK wil Belgische neutraliteit beschermen ‘poor little belgium’
o UK verklaart op 4/8 Duitsland de oorlog
o Onverwacht, D had niet gedacht dat GB zou komen want verdragen waren veel zwakker,
onduidelijkheid was facilitator voor oorlog, ze durfden gokken
Balkanoorlogen
Ottomanen hebben er nog gebied, maar volkeren
errond hebben grote nationalistische projecten voor
ogen en doen aanspraken op veel groter gebied
Richting Macedonië, Russen volgen want
willen geen doordringen van as O-D in Balkan
1912-1913 eerste Balkanoorlog
o Ottomaanse rijk verliest bijna alles
Servisch-Albanese oorlog: Serviërs moeten
instemmen met onafhankelijk Albanië
Tweede Balkanoorlog
Ottomanen worden langs twee kanten aangevallen
Duitssprekenden krijgen meer wantrouwen tov R,
alles wordt beschouwd als hun kwaad werk
Geopolitieke spanning: wie krijgt controle over
instabiele gebied?
Er werd rekening gehouden met grote oorlog want
leek moeilijk tegen te houden, leiders zeggen wel geen oorlog te willen.
Wereldoorlog I
28/6/1914: Aanslag op Franz-Ferdinand
Aanslag door Servische nationalist (terrorisme is niet nieuw!)
o Toen veel politieke moorden door niet-statelijke groepen, vaak linkse en ultranationalistische
bewegingen die autonoom opereren
o Oostenrijk-Hongarije voelt dat het Servisch nationalisme met steun van Rusland bezig is hun rijk
onderuit te halen, wil het nu hard spelen
OH eist maatregelen (Servië moet alles doen om nationalisme de kop in te drukken als politieke beweging
die aanspraak maakt op grondgebied buiten Servië), stelt Servië ultimatum (wist dat ze er niet mee akkoord
zouden gaan) + verregaand onderzoek naar netwerk dat voor moord verantwoordelijk is.
28/7/1914: OH verklaart S oorlog
29/7/1914: beschieting van Belgrado
Oostenrijk-Hongarije overmoedig door Duitse steun
In Russische perceptie staat veel op het spel, ideologisch onder interne druk
o “Eer”, geen gezichtsverlies lijden, anderen niet over je heen laten lopen
o Duits-Oostenrijkse controle over Balkan en Zeestraten ?
o Rusland mobiliseert leger, gezien als oorlogsdaad
o Militaire planning tegen OH én D
Op 1/8/1914 verklaart D aan R de oorlog
Duitsland: Von Schlieffenplan = simultane tweefrontenoorlog, eerst Frans leger snel in de tang nemen,
daarna strijd met Rusland aan oostfront (want R is log)
o D verklaart op 3/8/1914 de oorlog aan F (F-R akkoord was van onschatbare waarde dus F weigering
neutraliteit en afstaan belangrijke vestingsteden)
o 4/8: D trekt België binnen (onderdeel van von Schlieffenplan)
UK wil Belgische neutraliteit beschermen ‘poor little belgium’
o UK verklaart op 4/8 Duitsland de oorlog
o Onverwacht, D had niet gedacht dat GB zou komen want verdragen waren veel zwakker,
onduidelijkheid was facilitator voor oorlog, ze durfden gokken
