Samenvatting aansprakelijkheid
in de bouw
BOUWORGANISATIE EN CONTRACTVORMING
Bouworganisatie en Contractvorming Ruimtelijke Ontwikkeling Avans | 31-3-2021
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Inleiding ......................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2: Rechtsingangen en geschilbeslechting ........................................................ 2
Hoofdstuk 3: Welk bouwcontract met welke algemene voorwaarden? ........................... 5
Hoofdstuk 4: Algemene voorwaarden nader beschouwd ................................................10
Hoofdstuk 5: Aspecten van aansprakelijkheid.................................................................. 12
Hoofdstuk 6: (pre)contractuele waarschuwingsplicht ..................................................... 13
Hoofdstuk 7: Verplichtingen van partijen.....................................................................18
Hoofdstuk 9: Bouwtijd ...................................................................................................... 20
Hoofdstuk 10: Aansprakelijkheid tijdens de uitvoering .................................................. 23
Hoofdstuk 11: Meer en minderwerk.................................................................................. 26
Hoofdstuk 12: Oplevering en aansprakelijkheid .............................................................. 29
Hoofdstuk 13: aansprakelijkheid na de oplevering .......................................................... 32
PAGINA 1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
Onze maatschappij globaliseert. Alles gaat steeds sneller en het werktempo ligt veel
hoger. Iedereen is individualistischer en we hebben steeds minder tolerantie voor
elkaar. Mensen grijpen hierdoor steeds sneller naar juridisch geschil. De
aanspraakelijkheidscultuur is een feit.
Mensen verzekeren zich steeds meer, en spreken elkaar vaker aan op het te verzekeren
iets. Mensen kunnen het vaak niet zelf oplossen en willen vaak een derde partij zoals
een rechter, arbiter of mediator.
De bouw is een belangrijk onderdeel van de samenleving. Volgens het CBS is de bouw
in 2012 door de crisis het zwaarst getroffen van alle bedrijfstakken. Alle partijen die bij
de bouw betrokken zijn checken vaak alles dubbel als het aankomt op afspraken en
contracten, en zorgen er voor dat alles netjes op papier staat. In de bouw kan niet alles
verzekerd worden. Als een architect een ontwerpfout maakt kan dat niet verzekerd
worden omdat dat financieel niet haalbaar is.
Hoofdstuk 2: Rechtsingangen en geschilbeslechting
Het publiekrechtelijk bouwrecht is onderdeel van het “publiekrecht” en beslaat het
terrein van de vergunningen van overheidsinstanties zoals de omgevingsvergunning.
Het publiekrecht behelst het recht tussen burger en overheidsorgaan.
Bezwaar maken tegen een niet verleende vergunning moet in eerste instantie bij het
beslissende bestuursorgaan. Als men het dan nog niet eens is met de nieuwe beslissing
kan men naar de bestuursrechter.
Het privaatrecht is tussen burgers onderling. Het bouwcontract tussen opdrachtgever
en architect, aannemer en onderaannemer zijn privaatrecht.
Wat is arbitrage?
Arbitrage is particuliere rechtspraak ofwel rechtspraak door particulieren. Een
arbitraal vonnis is met dezelfde waarborgen omkleed als een rechtelijk vonnis.
Wanneer is arbitrage mogelijk?
PAGINA 2
, Arbitrage is alleen mogelijk als partijen dit vooraf hebben aangegeven in de algemene
voorwaarden. Soms staat de verwijzing naar arbitrage in een bepaling in de
overeenkomst zelf, en niet in de algemene voorwaarden.
Kritiek
Er was kritiek omdat aannemer, architecten en ingenieurs vaak arbiters werden en
consumenten geen keuze hadden om naar een overheidsrechter te stappen als er
gekozen was voor arbitrage.
Meer keuze vrijheid
De modellen koop- / aannemingsovereenkomst voor eengezinswoningen of
appartementen geven de koper de mogelijkheid om bij een geschil te kiezen tussen de
overheidsrechter en arbitrage. De keuze hoeft dan pas gemaakt te worden op het
moment dat de koper een geschil wil laten beslechten.
Verschil arbitrage-instituten en “ad hoc arbitrage”
In de bouw is arbitrage grotendeel ondergebracht in instituten.
Bij ad hoc arbitrage ziet men veel internationale geschillen. Hier mogen beide partijen
een arbiter aanstellen, waarna er een derde arbiter aangesteld wordt als voorzitter.
Waarom is er zoveel arbitrage in de bouw?
Omdat er in de bouw vroeger niets geregeld was, is de bouw zichzelf gaan reguleren
doormiddel van algemene voorwaardes. Deze zijn opgesteld door vakkundige en
consumentenverenigingen. De beoordeling van geschillen door vakarbiters staat met
stip op de eerste plaats.
Voor en nadelen van arbitrage
Voordelen:
1. Arbiters zijn vakmensen uit de bouw waardoor zij het geschil
vakinhoudelijk kunnen beoordelen.
2. Arbitrage is sneller en goedkoper wanneer specifieke technische
expertise nodig is doordat arbiter de beoordeling vakinhoudelijk zelf kan
PAGINA 3
in de bouw
BOUWORGANISATIE EN CONTRACTVORMING
Bouworganisatie en Contractvorming Ruimtelijke Ontwikkeling Avans | 31-3-2021
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Inleiding ......................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2: Rechtsingangen en geschilbeslechting ........................................................ 2
Hoofdstuk 3: Welk bouwcontract met welke algemene voorwaarden? ........................... 5
Hoofdstuk 4: Algemene voorwaarden nader beschouwd ................................................10
Hoofdstuk 5: Aspecten van aansprakelijkheid.................................................................. 12
Hoofdstuk 6: (pre)contractuele waarschuwingsplicht ..................................................... 13
Hoofdstuk 7: Verplichtingen van partijen.....................................................................18
Hoofdstuk 9: Bouwtijd ...................................................................................................... 20
Hoofdstuk 10: Aansprakelijkheid tijdens de uitvoering .................................................. 23
Hoofdstuk 11: Meer en minderwerk.................................................................................. 26
Hoofdstuk 12: Oplevering en aansprakelijkheid .............................................................. 29
Hoofdstuk 13: aansprakelijkheid na de oplevering .......................................................... 32
PAGINA 1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
Onze maatschappij globaliseert. Alles gaat steeds sneller en het werktempo ligt veel
hoger. Iedereen is individualistischer en we hebben steeds minder tolerantie voor
elkaar. Mensen grijpen hierdoor steeds sneller naar juridisch geschil. De
aanspraakelijkheidscultuur is een feit.
Mensen verzekeren zich steeds meer, en spreken elkaar vaker aan op het te verzekeren
iets. Mensen kunnen het vaak niet zelf oplossen en willen vaak een derde partij zoals
een rechter, arbiter of mediator.
De bouw is een belangrijk onderdeel van de samenleving. Volgens het CBS is de bouw
in 2012 door de crisis het zwaarst getroffen van alle bedrijfstakken. Alle partijen die bij
de bouw betrokken zijn checken vaak alles dubbel als het aankomt op afspraken en
contracten, en zorgen er voor dat alles netjes op papier staat. In de bouw kan niet alles
verzekerd worden. Als een architect een ontwerpfout maakt kan dat niet verzekerd
worden omdat dat financieel niet haalbaar is.
Hoofdstuk 2: Rechtsingangen en geschilbeslechting
Het publiekrechtelijk bouwrecht is onderdeel van het “publiekrecht” en beslaat het
terrein van de vergunningen van overheidsinstanties zoals de omgevingsvergunning.
Het publiekrecht behelst het recht tussen burger en overheidsorgaan.
Bezwaar maken tegen een niet verleende vergunning moet in eerste instantie bij het
beslissende bestuursorgaan. Als men het dan nog niet eens is met de nieuwe beslissing
kan men naar de bestuursrechter.
Het privaatrecht is tussen burgers onderling. Het bouwcontract tussen opdrachtgever
en architect, aannemer en onderaannemer zijn privaatrecht.
Wat is arbitrage?
Arbitrage is particuliere rechtspraak ofwel rechtspraak door particulieren. Een
arbitraal vonnis is met dezelfde waarborgen omkleed als een rechtelijk vonnis.
Wanneer is arbitrage mogelijk?
PAGINA 2
, Arbitrage is alleen mogelijk als partijen dit vooraf hebben aangegeven in de algemene
voorwaarden. Soms staat de verwijzing naar arbitrage in een bepaling in de
overeenkomst zelf, en niet in de algemene voorwaarden.
Kritiek
Er was kritiek omdat aannemer, architecten en ingenieurs vaak arbiters werden en
consumenten geen keuze hadden om naar een overheidsrechter te stappen als er
gekozen was voor arbitrage.
Meer keuze vrijheid
De modellen koop- / aannemingsovereenkomst voor eengezinswoningen of
appartementen geven de koper de mogelijkheid om bij een geschil te kiezen tussen de
overheidsrechter en arbitrage. De keuze hoeft dan pas gemaakt te worden op het
moment dat de koper een geschil wil laten beslechten.
Verschil arbitrage-instituten en “ad hoc arbitrage”
In de bouw is arbitrage grotendeel ondergebracht in instituten.
Bij ad hoc arbitrage ziet men veel internationale geschillen. Hier mogen beide partijen
een arbiter aanstellen, waarna er een derde arbiter aangesteld wordt als voorzitter.
Waarom is er zoveel arbitrage in de bouw?
Omdat er in de bouw vroeger niets geregeld was, is de bouw zichzelf gaan reguleren
doormiddel van algemene voorwaardes. Deze zijn opgesteld door vakkundige en
consumentenverenigingen. De beoordeling van geschillen door vakarbiters staat met
stip op de eerste plaats.
Voor en nadelen van arbitrage
Voordelen:
1. Arbiters zijn vakmensen uit de bouw waardoor zij het geschil
vakinhoudelijk kunnen beoordelen.
2. Arbitrage is sneller en goedkoper wanneer specifieke technische
expertise nodig is doordat arbiter de beoordeling vakinhoudelijk zelf kan
PAGINA 3
