Systematisch denken en handelen
Begrippenlijst
Context is niet het zelfde als systeem.
AST (algemene systeemtheorie) = beschrijvend
AST vertrekt vanuit het waarneembare
1. Persoonsgericht kijken naar relatiegericht kijken
2. Lineair causaal naar circulair denken
Lineair denken = 1 oorzaak > 1 gevolg
Circulair denken = meerdere oorzaken > meerdere gevolgen, meerdere bepalende factoren.
Cirkels van beïnvloeding
Aandeel maar is geen schuld
Totaliteit of Niet optelbaarheid = een systeem is meer dan de som van de delen
DUS het geheel kan andere eigenschappen hebben dan de aparte elementen
Emotionele betrokkenheid = inzet
Hier en nu > Emma vertoont opstandig gedrag door Bv Hormonaal, verandering, nieuw gezinslid,
langdurig ziek, nieuwe vriendengroepen
Inzet (examen)
Inzet = gedrag (omschrijving) ≠ betekenis
Herkenning geven door de bedoelde invloed of door de herkenning door de zelfomschrijving
Gelaagdheid > inhoudsniveau -> wat
> betrekkingsniveau -> hoe
-> relatie
- zelfomschrijving
- omschrijving over de ander
- relatieomschrijving
> contextniveau
1. Systemisch werken – Algemeen systeemtheorie
Zowel waarneembaar gedrag bekijken als meerdere beïnvloedende factoren.
Interacties tussen mensen, betrokkenheid, posities, er is niet 1 verhaal, rollen, verschillende
betekenissen.
Niet: oordelen- veroordelen
Niet: 1 juiste versie van het verhaal
Niet: 1 juiste oplossing voor een probleem
Stel de vraag: wat kan het nog zijn?
Wat gaan we doen?
Uitzoomen, afstand nemen, breder kijken
Persoonsgericht Relatiegericht
- Gesloten denken - Open denken
- Focus op persoon - Focus op relatie tot omgeving
- Je bent zelf bepalend - Het systeem bepaald mee
- Gedrag van de persoon - Samenhang, verbinding
- Aandacht binnenkant - Aandacht naar buiten gericht
- Iets is (statisch) - Iets wordt (dynamiek)
- 1 waarheid - Er zijn veel waarheden
- Lineair causaal denken - Circulair causaal denken
- gericht op oplossingen - Niet op oplossing gericht
, Lineair denken
Vinden gemakkelijk een zondebok, een schuldige. Afwijkend gedrag is iets van die ene persoon
alleen.
Circulair denken
Verschijnselen zijn niet meer te verklaren vanuit een eenvoudig oorzaak-gevolgprincipe. Meerdere
factoren beïnvloeden elkaar: meerdere cirkels van beïnvloeding.
- A beïnvloedt B en B beïnvloedt A die onder invloed staan van C en D en ..
- Effect: afwijkend gedrag is niet alleen maar jouw eigen verantwoordelijkheid.
- A = oorzaak, B= gevolg, B= oorzaak, A = gevolg
- Begrippen ‘oorzaak en gevolg’ worden betekenisloos
- We spreken van ‘aandeel’
Definitie
Het begrip systeem wijst op een eenheid, opgebouwd uit deelverhoudingen, het gaat niet alleen om
de delen op zich, ook niet om het geheel, maar om de doelgerichte betrekkingen tussen dit alles’.
Wat is een systeem?
Het gaat niet om de delen op zich of om het geheel. Het gaat om de doelgerichte betrekkingen
tussen allen.
Tot welk systemen behoor jij?
Stage, hobby, klasgroep, familie, gezin, België, buren, cultuur, Europa, vakantie, relatie,
maatschappij, Vlaanderen,
Tot welke systemen heb je behoord?
Andere klasgroep, andere stage, andere woonplaats, andere dansgroepen
Welk systeem verbind ons hier?
Klassysteem
2. Kenmerken van een systeem
Systeem = verzameling van elementen / dat als geheel functioneert / door onderlinge afhankelijkheid
van de verschillende elementen / en die voor de betrokken elementen bepaalde functies vervult.
Systeembenadering = manier om naar sociale systemen (gezinnen ,groepen, teams, organisaties) te
kijken. Deze systemen zijn heel divers, toch vinden we er wetmatigheden in terug en ook een aantal
kenmerken. Wetmatigheden vooral op vlak van communicatie of interactie binnen systemen.
Een systeem van mensen is altijd een open systeem.
Staat in voortdurende wisselwerking met zijn omgeving.
Elk systeem maakt weer deel uit van een ander systeem.
Het overkoepelende systeem wordt supra-systeem genoemd.
Elk systeem heeft zijn componenten of subsystemen.
BV tot welke groter systeem behoort de klasgroep (schoolsysteem)
2.1 5 Kenmerken van sociale systemen
1. Totaliteit of niet – optelbaarheid
Een systeem is meer dan de som van de delen. Systeem is integendeel een samenhangend en
ondeelbaar geheel van elementen en hun onderlinge betrekkingen. Het geheel heeft kenmerken
die geen enkel v/d individuele elementen heeft maar die pas tot stand komen door de elementen
samen te plaatsen in hun onderlinge relaties.
2. Interafhankelijkheid
Begrippenlijst
Context is niet het zelfde als systeem.
AST (algemene systeemtheorie) = beschrijvend
AST vertrekt vanuit het waarneembare
1. Persoonsgericht kijken naar relatiegericht kijken
2. Lineair causaal naar circulair denken
Lineair denken = 1 oorzaak > 1 gevolg
Circulair denken = meerdere oorzaken > meerdere gevolgen, meerdere bepalende factoren.
Cirkels van beïnvloeding
Aandeel maar is geen schuld
Totaliteit of Niet optelbaarheid = een systeem is meer dan de som van de delen
DUS het geheel kan andere eigenschappen hebben dan de aparte elementen
Emotionele betrokkenheid = inzet
Hier en nu > Emma vertoont opstandig gedrag door Bv Hormonaal, verandering, nieuw gezinslid,
langdurig ziek, nieuwe vriendengroepen
Inzet (examen)
Inzet = gedrag (omschrijving) ≠ betekenis
Herkenning geven door de bedoelde invloed of door de herkenning door de zelfomschrijving
Gelaagdheid > inhoudsniveau -> wat
> betrekkingsniveau -> hoe
-> relatie
- zelfomschrijving
- omschrijving over de ander
- relatieomschrijving
> contextniveau
1. Systemisch werken – Algemeen systeemtheorie
Zowel waarneembaar gedrag bekijken als meerdere beïnvloedende factoren.
Interacties tussen mensen, betrokkenheid, posities, er is niet 1 verhaal, rollen, verschillende
betekenissen.
Niet: oordelen- veroordelen
Niet: 1 juiste versie van het verhaal
Niet: 1 juiste oplossing voor een probleem
Stel de vraag: wat kan het nog zijn?
Wat gaan we doen?
Uitzoomen, afstand nemen, breder kijken
Persoonsgericht Relatiegericht
- Gesloten denken - Open denken
- Focus op persoon - Focus op relatie tot omgeving
- Je bent zelf bepalend - Het systeem bepaald mee
- Gedrag van de persoon - Samenhang, verbinding
- Aandacht binnenkant - Aandacht naar buiten gericht
- Iets is (statisch) - Iets wordt (dynamiek)
- 1 waarheid - Er zijn veel waarheden
- Lineair causaal denken - Circulair causaal denken
- gericht op oplossingen - Niet op oplossing gericht
, Lineair denken
Vinden gemakkelijk een zondebok, een schuldige. Afwijkend gedrag is iets van die ene persoon
alleen.
Circulair denken
Verschijnselen zijn niet meer te verklaren vanuit een eenvoudig oorzaak-gevolgprincipe. Meerdere
factoren beïnvloeden elkaar: meerdere cirkels van beïnvloeding.
- A beïnvloedt B en B beïnvloedt A die onder invloed staan van C en D en ..
- Effect: afwijkend gedrag is niet alleen maar jouw eigen verantwoordelijkheid.
- A = oorzaak, B= gevolg, B= oorzaak, A = gevolg
- Begrippen ‘oorzaak en gevolg’ worden betekenisloos
- We spreken van ‘aandeel’
Definitie
Het begrip systeem wijst op een eenheid, opgebouwd uit deelverhoudingen, het gaat niet alleen om
de delen op zich, ook niet om het geheel, maar om de doelgerichte betrekkingen tussen dit alles’.
Wat is een systeem?
Het gaat niet om de delen op zich of om het geheel. Het gaat om de doelgerichte betrekkingen
tussen allen.
Tot welk systemen behoor jij?
Stage, hobby, klasgroep, familie, gezin, België, buren, cultuur, Europa, vakantie, relatie,
maatschappij, Vlaanderen,
Tot welke systemen heb je behoord?
Andere klasgroep, andere stage, andere woonplaats, andere dansgroepen
Welk systeem verbind ons hier?
Klassysteem
2. Kenmerken van een systeem
Systeem = verzameling van elementen / dat als geheel functioneert / door onderlinge afhankelijkheid
van de verschillende elementen / en die voor de betrokken elementen bepaalde functies vervult.
Systeembenadering = manier om naar sociale systemen (gezinnen ,groepen, teams, organisaties) te
kijken. Deze systemen zijn heel divers, toch vinden we er wetmatigheden in terug en ook een aantal
kenmerken. Wetmatigheden vooral op vlak van communicatie of interactie binnen systemen.
Een systeem van mensen is altijd een open systeem.
Staat in voortdurende wisselwerking met zijn omgeving.
Elk systeem maakt weer deel uit van een ander systeem.
Het overkoepelende systeem wordt supra-systeem genoemd.
Elk systeem heeft zijn componenten of subsystemen.
BV tot welke groter systeem behoort de klasgroep (schoolsysteem)
2.1 5 Kenmerken van sociale systemen
1. Totaliteit of niet – optelbaarheid
Een systeem is meer dan de som van de delen. Systeem is integendeel een samenhangend en
ondeelbaar geheel van elementen en hun onderlinge betrekkingen. Het geheel heeft kenmerken
die geen enkel v/d individuele elementen heeft maar die pas tot stand komen door de elementen
samen te plaatsen in hun onderlinge relaties.
2. Interafhankelijkheid
