Les 16 – repetitief negatief denken
Definiëring
- Rumineren bij depressie:
o Repetitief en passief denken over de eigen depressieve symptomen en de oorzaken
en gevolgen.
- Piekeren bij GAS
o Een keten van gedachten en beelden, negatief emotioneel geladen en relatief
oncontroleerbaar
o Piekeren = een poging tot het mentaal oplossen van probleem met onzekere
uitkomst en met kans op meerdere negatieve uitkomsten.
- Rumineren bij PTSS
o Repetitief en terugkerend negatief denken over het trauma en de gevolgen ervan.
- Rumineren bij sociale fobie
o Repetitieve gedachten over subjectieve ervaringen gedurende recente sociale
interactie
Gemeenschappelijke elementen?
- Beschrijving van een denkproces als:
o Repetitief
o Passief en/of relatief oncontroleerbaar
o Gericht op negatieve inhoud
- Toch belangrijke verschillen in termen van de inhoud
o Piekeren: gericht op toekomst/angst
GAS-piekeren
Wat er kan gebeuren in de toekomst
o Rumineren: focus op verleden/depressie
Depressief rumineren
Waarom heb ik dit gedaan, etc.
Daadwerkelijk transdiagnostisch?
Of zien als hetzelfde proces of gerelateerde verschillende processen?
Piekeren vs. rumineren
Antwoord dop vraag: Daadwerkelijk transdiagnostisch? Of zien als hetzelfde proces of gerelateerde
verschillende processen?
- Vragenlijstonderzoek:
o 3 studies die de vraag onderzochten door standaardvragenlijsten af te nemen:
Penstate worry questionaire piekeren
Ruminate Response Scale rumineren
o Namen deze vragenlijsten bij veel mensen af
o Zo kijken hoe de zaken aan elkaar gerelateerd zijn
o Conclusies:
Hoge correlatie tussen mate van piekeren en rumineren
Als er bij mensen een hoge mate is van piekeren, zal er ook veel
rumineren zijn
Als er weinig piekeren is, zal er ook weinig rumineren zijn
1
, Beide vormen van RND zijn op dezelfde manier gerelateerd aan angst- en
depressieve symptomen
Bewijs dat ze dezelfde onderliggende processen zijn
- Kwalitatief: niet-klinische participanten beschrijven proceskarakteristieken van rumineren
versus piekeren door voorbeelden te beoordelen op dimensies
o Zeer weinig verschillen tussen beide vormen van RND
o Temporele oriëntatie is het enige stabiele verschil
TO = gericht op een ander tijdsmoment
Meer overeenkomsten dan verschillen
Voorkeur geven aan meest eenvoudige hypothese = zelfde proces
RND vs. andere vormen terugkerende cognities (differentiële
diagnostiek)
- OCD: obsessieve gedachten vs. RND
o Inhoud is vaak niet gerelateerd aan de werkelijkheid vs. real-life concerns
Obsessieve gedachten zijn vaak irrationeel. RND gaat over dingen die wel
echt kunnen gebeuren/al gebeurd zijn
o Vreemde irrationele inhoud, lijkt op magisch denken
o Vaak gelinkt aan compulsies om de spanning te doen dalen vs. vermijding
RND wordt niet per se geneutraliseerd. Het is dan eerder gelinkt aan
vermijdingsgedrag
o RND vaak congruent met stemming, niet noodzakelijk intrusief en stresserend
o Beide vaak aanwezig bij OCD
- PTSS: intrusieve gedachten vs. trauma-gerelateerd rumineren
o Verschil in kwaliteit: sensorische impressies vs. verbale gedachten
Sensorisch: beelden, zaken die je ruikt, geluiden ie zich opdringen, etc.
o Verschil in duur: seconden/minuten (intrusieve herinneringen) vs. minuten/uren
(rumineren)
o Verschil in type: herinneringen vs. evaluatieve gedachten
o Beide vaak aanwezig bij PTSS
Duidelijk verschillend, maar correleren sterk
Vormen van RND
- Brooding en reflection
o Brooding = het blijven keren en draaien in negatieve gedachten en gevoelens,
maladaptieve vorm gericht op symptomen en onbereikte doelen
Positieve correlatie met depressieve symptomen
o Reflection of reflective pondering = herhaal overdenken van gevoelens en
gedachten, gericht op analyse van en inzicht in oorzakelijke verbanden en emoties,
persoonlijkheid en omstandigheden: minder maladaptieve vorm
Gezien als de meer functionele/adaptieve variant van RND
Negatief gecorreleerd met depressieve symptomen
- Stressreactief en emotiegericht rumineren
o Stressreactief rumineren = rumineren over stresserende gebeurtenissen
o Emotiegericht rumineren = rumineren over de sombere stemming
Lijkt op brooding
2
Definiëring
- Rumineren bij depressie:
o Repetitief en passief denken over de eigen depressieve symptomen en de oorzaken
en gevolgen.
- Piekeren bij GAS
o Een keten van gedachten en beelden, negatief emotioneel geladen en relatief
oncontroleerbaar
o Piekeren = een poging tot het mentaal oplossen van probleem met onzekere
uitkomst en met kans op meerdere negatieve uitkomsten.
- Rumineren bij PTSS
o Repetitief en terugkerend negatief denken over het trauma en de gevolgen ervan.
- Rumineren bij sociale fobie
o Repetitieve gedachten over subjectieve ervaringen gedurende recente sociale
interactie
Gemeenschappelijke elementen?
- Beschrijving van een denkproces als:
o Repetitief
o Passief en/of relatief oncontroleerbaar
o Gericht op negatieve inhoud
- Toch belangrijke verschillen in termen van de inhoud
o Piekeren: gericht op toekomst/angst
GAS-piekeren
Wat er kan gebeuren in de toekomst
o Rumineren: focus op verleden/depressie
Depressief rumineren
Waarom heb ik dit gedaan, etc.
Daadwerkelijk transdiagnostisch?
Of zien als hetzelfde proces of gerelateerde verschillende processen?
Piekeren vs. rumineren
Antwoord dop vraag: Daadwerkelijk transdiagnostisch? Of zien als hetzelfde proces of gerelateerde
verschillende processen?
- Vragenlijstonderzoek:
o 3 studies die de vraag onderzochten door standaardvragenlijsten af te nemen:
Penstate worry questionaire piekeren
Ruminate Response Scale rumineren
o Namen deze vragenlijsten bij veel mensen af
o Zo kijken hoe de zaken aan elkaar gerelateerd zijn
o Conclusies:
Hoge correlatie tussen mate van piekeren en rumineren
Als er bij mensen een hoge mate is van piekeren, zal er ook veel
rumineren zijn
Als er weinig piekeren is, zal er ook weinig rumineren zijn
1
, Beide vormen van RND zijn op dezelfde manier gerelateerd aan angst- en
depressieve symptomen
Bewijs dat ze dezelfde onderliggende processen zijn
- Kwalitatief: niet-klinische participanten beschrijven proceskarakteristieken van rumineren
versus piekeren door voorbeelden te beoordelen op dimensies
o Zeer weinig verschillen tussen beide vormen van RND
o Temporele oriëntatie is het enige stabiele verschil
TO = gericht op een ander tijdsmoment
Meer overeenkomsten dan verschillen
Voorkeur geven aan meest eenvoudige hypothese = zelfde proces
RND vs. andere vormen terugkerende cognities (differentiële
diagnostiek)
- OCD: obsessieve gedachten vs. RND
o Inhoud is vaak niet gerelateerd aan de werkelijkheid vs. real-life concerns
Obsessieve gedachten zijn vaak irrationeel. RND gaat over dingen die wel
echt kunnen gebeuren/al gebeurd zijn
o Vreemde irrationele inhoud, lijkt op magisch denken
o Vaak gelinkt aan compulsies om de spanning te doen dalen vs. vermijding
RND wordt niet per se geneutraliseerd. Het is dan eerder gelinkt aan
vermijdingsgedrag
o RND vaak congruent met stemming, niet noodzakelijk intrusief en stresserend
o Beide vaak aanwezig bij OCD
- PTSS: intrusieve gedachten vs. trauma-gerelateerd rumineren
o Verschil in kwaliteit: sensorische impressies vs. verbale gedachten
Sensorisch: beelden, zaken die je ruikt, geluiden ie zich opdringen, etc.
o Verschil in duur: seconden/minuten (intrusieve herinneringen) vs. minuten/uren
(rumineren)
o Verschil in type: herinneringen vs. evaluatieve gedachten
o Beide vaak aanwezig bij PTSS
Duidelijk verschillend, maar correleren sterk
Vormen van RND
- Brooding en reflection
o Brooding = het blijven keren en draaien in negatieve gedachten en gevoelens,
maladaptieve vorm gericht op symptomen en onbereikte doelen
Positieve correlatie met depressieve symptomen
o Reflection of reflective pondering = herhaal overdenken van gevoelens en
gedachten, gericht op analyse van en inzicht in oorzakelijke verbanden en emoties,
persoonlijkheid en omstandigheden: minder maladaptieve vorm
Gezien als de meer functionele/adaptieve variant van RND
Negatief gecorreleerd met depressieve symptomen
- Stressreactief en emotiegericht rumineren
o Stressreactief rumineren = rumineren over stresserende gebeurtenissen
o Emotiegericht rumineren = rumineren over de sombere stemming
Lijkt op brooding
2
