LES 1: Inleiding Ecodesign en circulaire economie: problemen, oorzaken en oplossingen
Noodzaak van duurzaam
ontwerpen
Problemen:
1. Aantasting ecosystemen - Broeikaseffect
Diverse milieuproblemen (9): - Verdroging
- Ozonlaagaantasting
- Zomersmog
- Wintersmog
- Vermesting -> opl minder vlees door eiwittransitie (bv insecten eten)
- Verzuring
- Zware metalen
- Kankerverwekkende stoffen
2. Uitputting van
grondstoffen o.a. Rare
earths
Waarin gebruikt? Elektronica (smartphone-> gem. 8 rare earths)
Probleem Voorraad momenteel nog genoeg maar duur en vervuilend ontginningsproces
+ geografisch voorkomen
‘Je kunt niet blijven knabbelen van
dezelfde taart’
Europa wilt 1 klimaatneutrale continent zijn (‘The Green Deal’)
e
De alarmklok luidt reeds lang - Rachel Carson ‘Silent Spring’ (1962) -> insecten verdwijnen door
door o.a. (2): pesticiden
- The limits to growth (1972) -> de wereld in 50j (= NU) met een
exponentieel groeiende economie en populatie in een wereld met
eindige grondstoffen
De wereld draait om geld
Oorzaken (2): - Overbevolking (nu 8 miljard, 2050: 9,8 miljard inwoners wereld)
- Overproductie en massaconsumptie
Ecologische voetafdruk = Opp nodig om te voorzien id levensstijl v persoon, stad of land
Jaarlijkse consumptie voedsel, transport, woning,
consumentengoederen en diensten
Aantal Ha landoppervlak nodig voor productie + opvangen vd milieu-
effecten van bovenstaande aspecten
Oplossingen:
1. Triple P-model = People – Profit – Planet
(duurzame ontwikkeling)
, 2. SDG = Sustainable Developtment Goals
Doelen/criteria opgesteld door VN voor een duurzame ontwikkeling
3. Donut economie van: Kate Raworth (2017)
De vereenvoudigde versie
4. Butterfly model Ellen MacArthur Foundation
(circulaire econ.) van:
(In andere woorden: )
, Groene vleugel (= biologische materialen): omzetten nr chemicaliën ->
vergisten (om warmte te krijgen) of composteren -> biogas
Lichaam vlinder (= mijnbouw/ materialenproductie): grondstoffen ->
materialen -> componenten -> producten -> transport -> consument
Vanaf rode lijn (zoveel mogelijk minimaliseren): energieherstel -> storten
Blauwe vleugel (= technomaterialen): levensduur zo lang mogelijk maken ->
repareren/ onderhoud -> opknappen (componenten hergebruiken) ->
recycleren
=> Principes vd circulaire - Levensduur producten verlengen
economie (6): - Producten hergebruiken
- Materialen recycleren
- Beperken chemische stoffen (bv verf, vernis, additieven bij kunststoffen ->
probleem plastic bank van gerecycleerd materiaal opnieuw recycleren want cocktail v
chemicaliën = gifbommetjes)
- Nieuwe businessmodellen en consumptiepatronen (bv. Product Service
Systems = product dienst combinaties -> fabricanten blijven eigenaar vh product, de
consument betaalt voor de dienst (bv. voor de dienst ‘licht krijgen’ betalen ipv een
lamp => +: kwaliteit en repareerbaarheid/recycleerbaarheid omhoog)
Waarde in de lineaire economie:
->wegwerpmij.
->waarde weg
Waarde in circulaire economie:
->waarde
behouden/toevoegen
na gebruik
DUS wat doen? (5) - ‘End of use’ ipv ‘End of Life’
- Kringlopen kunnen in elkaar overgaan: technische en biologische
kringloop en niet altijd ‘bottle to bottle principe’
- Zuivere materiaalstromen absolute voorwaarde om de cycli ‘eeuwig’
te sluiten -> introductie materiaalpaspoort (dan weet men bij de afbraak
welk materiaal het is)
- Elke stakeholder zijn verantwoordelijkheid -> ‘geen end of pipe’ opl.
en verantwoordelijkheid bij recyclagebedrijven
Ketensamenwerking -> Ecodesign = sleutel tot succes