Samenvatting gerodontologie

Inhoudsopgave
Thema 1 demografie en geriatrisch profiel..................................................................................................... 2
Profiel ouderen.....................................................................................................................................................2
Kwetsbaarheid......................................................................................................................................................5
Fried frailty phenotype.........................................................................................................................................5
Welke rol voor mondzorgprofessional.................................................................................................................6

Thema 2 barrières en toegankelijkheid........................................................................................................... 7
Barrières in de mondzorg.....................................................................................................................................7
Gezondheidzorgsystemen....................................................................................................................................7
Andere zorgverleners/mantelzorgers..................................................................................................................7

Thema 3 verandering in de mond en pathologie bij ouderen........................................................................11

Thema 4 dementie....................................................................................................................................... 14
Alzheimer............................................................................................................................................................14
Vasculaire dementie...........................................................................................................................................15
Frontotemporale dementie................................................................................................................................16
Lewy body dementie..........................................................................................................................................17
Dementie en mondgezondheid..........................................................................................................................18

Thema 5 anamnese en behandelplanning..................................................................................................... 21




1

, Gerodontologie

Thema 1 demografie en geriatrisch profiel
Levensloopbestendig maken van de mond
Healthy ageing
- Het proces om functionele mogelijkheden te ontwikkelen en te onderhouden die een
goede levenskwaliteit mogelijk maken op oudere leeftijd.

Active ageing
- Het proces om kansen te optimaliseren voor gezondheid, participatie in de
maatschappij en veiligheid om zo de levenskwaliteit te verhogen als mensen ouder
worden. Het doel is om te waarborgen dat mensen waardevol blijven voor hun
familie, gemeenschap en economie.
o Voorkomen en reduceren van de nadelige gevolgen van slechte orale functie
en chronische problemen in de mond
o Risico factoren reduceren die geassocieerd worden met mond pathologie en
promoten van factoren die een goede mondgezondheid vervolge gedurende
het leven
o Opleiding en training voor zorgverleners

Profiel ouderen
Vitale, relatief goed functionerende ouderen (60%)
Kwetsbare ouderen (20%)
Zorgafhankelijke ouderen (20%)

 Verminderde homeostase
Evenwicht tussen alle cellen in het lichaam is verminderd
 Chronische ziekten
Hoge bloeddruk, lage rugproblemen, artrose, incontinentie,…
 Atypische presentatie en verloop van ziekten
Klachtenpatroon veranderd, moeilijke diagnostiek
 Multimordibiteit
Gelijktijdig voorkomen van 2 of meer chronische aandoeningen
 Polyfarmacie
Het innemen van (minimaal) 5 verschillende medicaties per dag
 Verlies van functie
ADL (activity of daily living) zelfstandig eten, wassen en aankleden
IADL (instrumental activity of daily living) bellen voor een afspraak, geld pinnen,
boodschappen doen
 Somato- psycho en sociale verwevenheid
Geriatrische trias (EXAMEN) 1 aspect veranderd, alle andere veranderen ook.




2

, Geriatrische syndromen -> een syndroom waarbij 1 of meer symptomen het gevolg zijn van
meerdere aandoeningen tegelijkertijd.
 Incontinentie
 Syncope
 Osteoporose
 Vallen
 Duizeligheid
 Ondervoeding

Katz-schaal

Categorie O Fysiek volledig onafhankelijk en niet dementerend
Categorie A Fysiek afhankelijk met wassen en kleden
Psychisch afhankelijk: gedesoriënteerd in ruimte en tijd, fysiek volledig
onafhankelijk
Categorie B Fysiek afhankelijk met wassen en kleden en voor transfer en/of naar het
toilet gaan
Psychisch afhankelijk: gedesoriënteerd in ruimte en tijd en hulp bij
wassen en kleden
Categorie C fysiek afhankelijk met wassen en kleden en voor transfer en/of naar het
toilet gaan en/of eten en personen die incontinent zijn.

Categorie D Psychisch afhankelijk: gedesoriënteerd in ruimte en tijd
Dementerend Afhankelijk met wassen en kleden en voor transfer en/of naar het toilet
gaan en personen die incontinent zijn en/of hulp met eten


BelRAI (resident assessment instrument)
 Evaluatie van verschillende parameters
o IADL
o ADL
o Cognitieve problemen
o Psychische problemen
o Gedragsproblemen
 Inschatten van zorgnood
 Plannen van zorg
 Universeel instrument voor thuiszorg, ziekenhuis, wzc,…

3