Hoofdstuk 4: Impact, nazorg en herstel
4.1. Agressie als schokkende gebeurtenis
Het meemaken van een schokkende ervaring maakt heel wat los bij het slachtoffer
Er zijn gevolgen voor het slachtoffer als ook voor de niet-rechtstreekse betrokkenen zoals
getuigen, toeschouwers en collega’s
Velen van deze mensen hebben na het agressie-incident nood aan opvang
Opgelet!
Wat voor iemand een schokkende gebeurtenis is, is subjectief
Er zijn een hele reeks factoren die een rol spelen:
1) Uitingsvorm van de agressie
2) De mate waarin we op voorhand geïnformeerd zijn over de situatie (mentale
voorbereiding)
3) Je persoonlijkheid (bepaalt hoe je situaties ervaart)
4) Eventuele vroegere traumatische ervaringen
5) De mate waarin je een vorig incident goed hebt verwerkt
6) De ervaren onmacht tijdens het gebeuren
7) De mate waarin het incident een vertrouwensrelatie schaadt (agressie door een bekende
wordt doorgaans schokkender ervaren dan wanneer het gepleegd werd door een
onbekende)
8) De mate waarin je je zeker voelt in je job
9) De levensfase waarin je je bevindt (incidenten in een periode van een belangrijke
positieve of negatieve verandering in je leven zijn zwaarder om te dragen)
Een agressie-incident doorprikt de illusie van de onkwetsbaarheid (we zijn niet
onkwetsbaar)
Bij agressie-incidenten spreken we van
een acute (plotselinge) reactie op een
ingrijpende gebeurtenis oftewel een
normale reactie op een abnormale
gebeurtenis
4.2. Pak agressie integraal aan met de preventiepiramide (preventie)
Op basis van deze preventiepiramide
wordt vaak een beleid opgemaakt binnen
organisaties
Richt je beleid op alles posities en
rollen want zowel medewerkers,
als de doelgroep als zelfs derden
kunnen agressief gedrag stellen,
er slachtoffer van zijn of er
getuige van zijn
Integrale aanpak = je neemt
maatregelen op alle niveaus van
de piramide 1
, 4.2.1 Pak agressief gedrag aan bij alle betrokkenen
Richt je beleid op alles posities en rollen want zowel medewerkers, als de doelgroep als zelfs derden
kunnen agressief gedrag stellen, er slachtoffer van zijn of er getuige van zijn
Omdat agressie in ieder van ons zit, iedereen wordt wel eens woedend, boos of agressief of
wordt er mee geconfronteerd
Opgelet!
Agressie en grensoverschrijdend gedrag kunnen zelfs ook uitgaan van de organisatie!
Zij bezit macht dat ze kan misbruiken, maakt de strakke structuren waarbinnen anderen
moeten leven, regelt communicatie tussen partijen, …
Agressie en grensoverschrijdend gedrag kunnen zelfs ook uitgaan van de samenleving!
Heb hier aandacht voor in je beleid
4.2.2. Pak agressie aan op alle niveaus van de preventiepiramide
Integrale aanpak = je neemt maatregelen op alle niveaus van de piramide
De preventiepiramide werd ontwikkeld als model voor de integrale aanpak van onveiligheid
en gaat dus zelfs ruimer dan enkel de preventie van agressief gedrag
Je kunt de piramide gebruiken als toetssteen voor je agressiebeleid in je organisatie want het
helpt je alle maatregelen die gelden te ordenen en na te gaan of je integraal werkt (= op
verschillende niveaus binnen je organisatie kun je immers preventief werken)
4.2.3. De hiërarchische niveaus
Zoals je kan zien is de preventiepiramide hiërarchisch opgebouwd:
Onderste niveaus: je werkt nog heel breed en positief
Deze niveaus vormen de basis voor de maatregelen op de hogere niveaus
Er passen heel veel maatregelen in
Bovenste niveaus: probleemgericht en specifiek
De maatregelen worden nu kleiner maar ook probleemgerichter en specifieker
Niveau 0: De samenleving in haar sociale, politieke en ecologische dimensie (proactief)
Een agressiebeleid krijgt vorm door:
- Het op dat moment heersende mensbeeld in de maatschappij
- Maatschappelijke ontwikkelingen
- Politieke beleidskeuzes
We hebben
hier weinig - Wetten, decreten, …
invloed op - Subsidies
- De infrastructurele mogelijkheden en inplanting in de buurt (een organisatie in de stad heeft
te maken met andere problemen dan een organisatie op het platteland)
2
4.1. Agressie als schokkende gebeurtenis
Het meemaken van een schokkende ervaring maakt heel wat los bij het slachtoffer
Er zijn gevolgen voor het slachtoffer als ook voor de niet-rechtstreekse betrokkenen zoals
getuigen, toeschouwers en collega’s
Velen van deze mensen hebben na het agressie-incident nood aan opvang
Opgelet!
Wat voor iemand een schokkende gebeurtenis is, is subjectief
Er zijn een hele reeks factoren die een rol spelen:
1) Uitingsvorm van de agressie
2) De mate waarin we op voorhand geïnformeerd zijn over de situatie (mentale
voorbereiding)
3) Je persoonlijkheid (bepaalt hoe je situaties ervaart)
4) Eventuele vroegere traumatische ervaringen
5) De mate waarin je een vorig incident goed hebt verwerkt
6) De ervaren onmacht tijdens het gebeuren
7) De mate waarin het incident een vertrouwensrelatie schaadt (agressie door een bekende
wordt doorgaans schokkender ervaren dan wanneer het gepleegd werd door een
onbekende)
8) De mate waarin je je zeker voelt in je job
9) De levensfase waarin je je bevindt (incidenten in een periode van een belangrijke
positieve of negatieve verandering in je leven zijn zwaarder om te dragen)
Een agressie-incident doorprikt de illusie van de onkwetsbaarheid (we zijn niet
onkwetsbaar)
Bij agressie-incidenten spreken we van
een acute (plotselinge) reactie op een
ingrijpende gebeurtenis oftewel een
normale reactie op een abnormale
gebeurtenis
4.2. Pak agressie integraal aan met de preventiepiramide (preventie)
Op basis van deze preventiepiramide
wordt vaak een beleid opgemaakt binnen
organisaties
Richt je beleid op alles posities en
rollen want zowel medewerkers,
als de doelgroep als zelfs derden
kunnen agressief gedrag stellen,
er slachtoffer van zijn of er
getuige van zijn
Integrale aanpak = je neemt
maatregelen op alle niveaus van
de piramide 1
, 4.2.1 Pak agressief gedrag aan bij alle betrokkenen
Richt je beleid op alles posities en rollen want zowel medewerkers, als de doelgroep als zelfs derden
kunnen agressief gedrag stellen, er slachtoffer van zijn of er getuige van zijn
Omdat agressie in ieder van ons zit, iedereen wordt wel eens woedend, boos of agressief of
wordt er mee geconfronteerd
Opgelet!
Agressie en grensoverschrijdend gedrag kunnen zelfs ook uitgaan van de organisatie!
Zij bezit macht dat ze kan misbruiken, maakt de strakke structuren waarbinnen anderen
moeten leven, regelt communicatie tussen partijen, …
Agressie en grensoverschrijdend gedrag kunnen zelfs ook uitgaan van de samenleving!
Heb hier aandacht voor in je beleid
4.2.2. Pak agressie aan op alle niveaus van de preventiepiramide
Integrale aanpak = je neemt maatregelen op alle niveaus van de piramide
De preventiepiramide werd ontwikkeld als model voor de integrale aanpak van onveiligheid
en gaat dus zelfs ruimer dan enkel de preventie van agressief gedrag
Je kunt de piramide gebruiken als toetssteen voor je agressiebeleid in je organisatie want het
helpt je alle maatregelen die gelden te ordenen en na te gaan of je integraal werkt (= op
verschillende niveaus binnen je organisatie kun je immers preventief werken)
4.2.3. De hiërarchische niveaus
Zoals je kan zien is de preventiepiramide hiërarchisch opgebouwd:
Onderste niveaus: je werkt nog heel breed en positief
Deze niveaus vormen de basis voor de maatregelen op de hogere niveaus
Er passen heel veel maatregelen in
Bovenste niveaus: probleemgericht en specifiek
De maatregelen worden nu kleiner maar ook probleemgerichter en specifieker
Niveau 0: De samenleving in haar sociale, politieke en ecologische dimensie (proactief)
Een agressiebeleid krijgt vorm door:
- Het op dat moment heersende mensbeeld in de maatschappij
- Maatschappelijke ontwikkelingen
- Politieke beleidskeuzes
We hebben
hier weinig - Wetten, decreten, …
invloed op - Subsidies
- De infrastructurele mogelijkheden en inplanting in de buurt (een organisatie in de stad heeft
te maken met andere problemen dan een organisatie op het platteland)
2
