PSYCHODIAGNOSTIEK SCHEMA
HOORCOLLEGE 1
- definitie psychodiagnostiek: systematische en theoretische manier om te komen tot
BESCHRIJVEN: van gedrag, sociale omgeving, ontwikkeling over de tijd
CLASSIFICEREN: gedrag en psychologische eigenschappen (DSM-5: Diagnostical and Statistical Manual of Mental Disorders)
VOORSPELLEN: toekomstig gedrag
VERKLAREN: oorzaken en verschillen met anderen (Hypothesetoetsend)
- beoordelingsprocedure = een psychometrisch onderbouwd (standaarisatie, normering, betr., val., objectieve scores)
registratie van het kunnen (prestaties) en zijn (gedragswijze) trekken en toestanden : inter- en intraindividuele verschillen:
beoordelen van individuen sterktes en zwaktes, voorspellingen, keuzemogelijkheden, vergelijkend onderzoek, ..
beoordelen van groepen vergelijkend onderzoek, individu vergelijken met groep, diagnoses
beoordelen van situaties en methoden inclusies inzake variërende experimentele variabelen (vb lln volgsysteem)
psychometrisch opgebouwd:
- betrouwbaarheid (= standvastigheid van de meting) en validiteit (= meet de test wat hij zegt dat hij meet) betr.>validiteit
- standaarisatie: een test moet in steeds dezelfde gelijkaardige situaties worden afgenomen (context, manier van afname, ..)
- objectieve scoring: eenduidig kunnen interpreteren om verschillende interpretaties of resultaten te bekomen
- normering: een groep waarmee je de bekomen resultaten kan vergelijken
opgebouwd uit andere kenmerken:
- rijkwijdte: het geheel van
- psychologische eigenschappen: die we meten met een test (het domein)
- soorten mensen: die we meten met een test (de diversiteit)
- aanvaardbaarheid: mate van acceptatie tov een test (indrukvaliditeit moet voldoende zijn)
- onpartijdigheid: bepaalde groepen mensen vullen items niet systematich anders in
- praktische aspecten: kosten informatie
- objectiviteit: onderzoeker heeft geen invloed op de resultaten – samenhang standaardisatie
- efficiëntie: testen lokken gedrag uit - tijdsbesparend
,PSYCHODIAGNOSTIEK SCHEMA
HOORCOLLEGE 2
- verschillende benaderingen voor het voorspellen van gedrag = dezelfde doelstelling: zo min mogelijk fouten
= afhankelijk van de setting en doelstellingen
o klinische benadering: uniek persoon – individuele dynamiek van de persoon (contect en voorgeschiedenis)
clinici determistisch denken: cognities, gevoelens en gedrag als uiting van onderliggende causale problemen
+: belang van observaties van gedrag zijn essentiëel voor een grondig onderzoek
- : risico’s bij beschrijven van actueel gedrag – verkeerde interpretatie/inschatting
voortgaan op een eerste, intuïtieve indruk is geen goed idee (subjectief, afwijken van obj testresultaten)
o statistische benadering: gebruik van formules en wetmatigheden op basis van empirische evidentie
probabilisten: de kans dat het voorkomt beschrijven, verklaren, ..
- : reduceren de complexe werkelijkheid
- verschil tussen deze benaderingen:
o ideografische benadering: cliënt als individu, afzonderlijke unieke theorie
o nomothethische benadering: formuleren van wetmatigheden, cliênt als element van steekproef, parameters
- conclusie: kritisch staat tegenover een eenzijdige benadering (vragenlijsten en testen zijn belangrijke aanvullingen)
, PSYCHODIAGNOSTIEK SCHEMA
Conditie aanwezig Conditie afwezig
Test positief A B
Test negatief C D
- doel van beide benaderingen
o sensitiviteit = percentage terecht positieve uitslagen onder zieke personen (maat van gevoeligheid van de test)
= A/(A+C)
o specificiteit = percentage terecht negatieve uitslagen onder de niet-zieke personen
= D/(B+D)
o positieve predict waarde = percentage positief bevonden eenheden van de testscore, die een positieve diagnose hebben
niet uitgegaan van het criterium (de aanwezigheif of afwezigheid van de ziekte) maar van het aantal positieven volgens de
meetmethode (test, vragenlijst) = A/(A+B)
- prestatieniveautesten:
o algemene niveautests
leggen het totaal intelligentieniveau vast (totaal IQ)
verschillende deelaspecten van intelligentie (brede cognitieve vaardigheden)
enkelvoudige algemene niveautests = globale schatting van intelligentie
veelvoudige algemene niveautests = schatting van specifieke cognitieve vaardigheden
o specifieke niveautests
hele specifieke aspecten van intelligentie, geschiktheden
testen voor specifieke geschiktheden
testen voor specifieke intelligentiefactoren
testen voor specifiek niet-intelligentiefactoren
o vorderingentests (betrekking op kennis en vaardigheden)
meten in welke mate een doel/training/ontwikkeling is bereikt of gevorderd
HOORCOLLEGE 1
- definitie psychodiagnostiek: systematische en theoretische manier om te komen tot
BESCHRIJVEN: van gedrag, sociale omgeving, ontwikkeling over de tijd
CLASSIFICEREN: gedrag en psychologische eigenschappen (DSM-5: Diagnostical and Statistical Manual of Mental Disorders)
VOORSPELLEN: toekomstig gedrag
VERKLAREN: oorzaken en verschillen met anderen (Hypothesetoetsend)
- beoordelingsprocedure = een psychometrisch onderbouwd (standaarisatie, normering, betr., val., objectieve scores)
registratie van het kunnen (prestaties) en zijn (gedragswijze) trekken en toestanden : inter- en intraindividuele verschillen:
beoordelen van individuen sterktes en zwaktes, voorspellingen, keuzemogelijkheden, vergelijkend onderzoek, ..
beoordelen van groepen vergelijkend onderzoek, individu vergelijken met groep, diagnoses
beoordelen van situaties en methoden inclusies inzake variërende experimentele variabelen (vb lln volgsysteem)
psychometrisch opgebouwd:
- betrouwbaarheid (= standvastigheid van de meting) en validiteit (= meet de test wat hij zegt dat hij meet) betr.>validiteit
- standaarisatie: een test moet in steeds dezelfde gelijkaardige situaties worden afgenomen (context, manier van afname, ..)
- objectieve scoring: eenduidig kunnen interpreteren om verschillende interpretaties of resultaten te bekomen
- normering: een groep waarmee je de bekomen resultaten kan vergelijken
opgebouwd uit andere kenmerken:
- rijkwijdte: het geheel van
- psychologische eigenschappen: die we meten met een test (het domein)
- soorten mensen: die we meten met een test (de diversiteit)
- aanvaardbaarheid: mate van acceptatie tov een test (indrukvaliditeit moet voldoende zijn)
- onpartijdigheid: bepaalde groepen mensen vullen items niet systematich anders in
- praktische aspecten: kosten informatie
- objectiviteit: onderzoeker heeft geen invloed op de resultaten – samenhang standaardisatie
- efficiëntie: testen lokken gedrag uit - tijdsbesparend
,PSYCHODIAGNOSTIEK SCHEMA
HOORCOLLEGE 2
- verschillende benaderingen voor het voorspellen van gedrag = dezelfde doelstelling: zo min mogelijk fouten
= afhankelijk van de setting en doelstellingen
o klinische benadering: uniek persoon – individuele dynamiek van de persoon (contect en voorgeschiedenis)
clinici determistisch denken: cognities, gevoelens en gedrag als uiting van onderliggende causale problemen
+: belang van observaties van gedrag zijn essentiëel voor een grondig onderzoek
- : risico’s bij beschrijven van actueel gedrag – verkeerde interpretatie/inschatting
voortgaan op een eerste, intuïtieve indruk is geen goed idee (subjectief, afwijken van obj testresultaten)
o statistische benadering: gebruik van formules en wetmatigheden op basis van empirische evidentie
probabilisten: de kans dat het voorkomt beschrijven, verklaren, ..
- : reduceren de complexe werkelijkheid
- verschil tussen deze benaderingen:
o ideografische benadering: cliënt als individu, afzonderlijke unieke theorie
o nomothethische benadering: formuleren van wetmatigheden, cliênt als element van steekproef, parameters
- conclusie: kritisch staat tegenover een eenzijdige benadering (vragenlijsten en testen zijn belangrijke aanvullingen)
, PSYCHODIAGNOSTIEK SCHEMA
Conditie aanwezig Conditie afwezig
Test positief A B
Test negatief C D
- doel van beide benaderingen
o sensitiviteit = percentage terecht positieve uitslagen onder zieke personen (maat van gevoeligheid van de test)
= A/(A+C)
o specificiteit = percentage terecht negatieve uitslagen onder de niet-zieke personen
= D/(B+D)
o positieve predict waarde = percentage positief bevonden eenheden van de testscore, die een positieve diagnose hebben
niet uitgegaan van het criterium (de aanwezigheif of afwezigheid van de ziekte) maar van het aantal positieven volgens de
meetmethode (test, vragenlijst) = A/(A+B)
- prestatieniveautesten:
o algemene niveautests
leggen het totaal intelligentieniveau vast (totaal IQ)
verschillende deelaspecten van intelligentie (brede cognitieve vaardigheden)
enkelvoudige algemene niveautests = globale schatting van intelligentie
veelvoudige algemene niveautests = schatting van specifieke cognitieve vaardigheden
o specifieke niveautests
hele specifieke aspecten van intelligentie, geschiktheden
testen voor specifieke geschiktheden
testen voor specifieke intelligentiefactoren
testen voor specifiek niet-intelligentiefactoren
o vorderingentests (betrekking op kennis en vaardigheden)
meten in welke mate een doel/training/ontwikkeling is bereikt of gevorderd
