Examen methodiek
maatschappelijke activering
Inhoudsopgave
Methodiek maatschappelijke activering inleiding...........................................................................................3
Evaluatie...............................................................................................................................................................3
Puntenverdeling...................................................................................................................................................3
Groepsopdracht....................................................................................................................................................3
Evaluatiecriteria groepsrapport.......................................................................................................................4
Voorstel timing................................................................................................................................................4
Individuele opdracht gelinkt aan het groepswerk...........................................................................................4
Hoofdstuk 1: Activering: een containerbegrip................................................................................................. 6
1.1 Definitie..........................................................................................................................................................9
1.2 Verschillende invalshoeken om te kijken naar de nood aan activering.......................................................12
1.2.1 Sociale activatie als een recht...............................................................................................................12
1.2.2 Activering als doelstelling: van eng naar breed....................................................................................12
1.2.3 Activering als een proces: verschillende activeringsdiscours...............................................................12
1.2.4 Deelcomponenten van het activeringsconcept....................................................................................14
Hoofdstuk 2: versterken van mensen in maatschappelijk kwetsbare posities................................................16
2.1 Maatschappelijke kwetsbaarheid................................................................................................................16
2.1.1 Definitie................................................................................................................................................16
2.1.2 Situering binnen een typologie van zes verklaringsmodellen..............................................................19
2.2 Empowerment..............................................................................................................................................19
2.2.1 Definitie................................................................................................................................................19
2.2.2 Typische misvattingen over empowerment.........................................................................................20
2.3 Link tussen maatschappelijke kwetsbaarheid en empowerment................................................................20
Hoofdstuk 3: welzijnswerk is groepswerk: participatieve methoden.............................................................23
3.1 Het belang van participatie bij maatschappelijke activering.......................................................................23
3.1.1 Participatie van MKG aan de samenleving...........................................................................................23
3.1.2 Welke actieve participatie aan de samenleving? Analysekader..........................................................23
3.2 SAAMO.........................................................................................................................................................26
3.2.1 Wat is SAAMO.......................................................................................................................................26
3.2.2 Doelgroep.............................................................................................................................................28
3.2.3 Kernopdrachten....................................................................................................................................28
3.2.4 Aanpak..................................................................................................................................................29
3.2.5 Samenwerking met andere sectoren...................................................................................................29
3.3 Basissschakelmethodiek...............................................................................................................................30
3.3.2 Kernbegrippen van deze methodiek....................................................................................................30
3.3.3 Basismethodiek als integrale methodiek.............................................................................................31
Hoofdstuk 4: Aanpak.................................................................................................................................... 32
4.1 Een agogisch versterkingsproces: hoe? 4.1.1 Een empowerende ruimte creëren.......................................32
, 4.1.2 5 handelingsprincipes:.........................................................................................................................32
4.1.3 Een empowerende basishouding.........................................................................................................34
Hoofdstuk 5 Sociale actie als vorm van activering......................................................................................... 36
5.1 Wat is sociale actie?.....................................................................................................................................36
5.2 Aanpak.........................................................................................................................................................36
5.2.1 De actiegroep........................................................................................................................................37
5.2.2 Gegevensverzameling en analyse.........................................................................................................37
5.2.3 Strategie................................................................................................................................................37
5.2.4 Tactiek: het gebruik van middelen.......................................................................................................37
,Methodiek maatschappelijke activering inleiding
Laatste les 25/10: eindpresentatie groepswerk.
Artikel lezen tegen volgende week voor de lezing.
Evaluatie
- Groepsopdracht (niet herkansbaar)
- Individuele opdracht
- Examen, schriftelijk gesloten boek. 58 examenvragen op voorhand.
Individuele aanbeveling (over groepsonderwerp): brief schrijven naar beleid naar keuze.
Deeltje groepsonderwerp aanbevelen/ afraden naar het beleid. Eén pagina.
Puntenverdeling
Individueel cijfer:
- /100 Examen
- /20 Individuele aanbeveling
Groepscijfer:
- /40 Groepsrapport
- /40 Presentatie
Groepsopdracht
Groep cohesie: kan het concept van ‘Zorgzame buurten’ een verbetering betekenen voor de
deelname van maatschappelijk kwetsbare groepen aan de samenleving ?
1. OPHELDEREN VAN ONDUIDELIJKE TERMEN EN BEGRIPPEN
• Elk woord in de probleemstelling moet helder zijn.
• De link tussen het thema en de maatschappelijk kwetsbaren moet ook duidelijk zijn
Elk groepslid leest alles wat afgesproken wordt te lezen in de groep om de volgende stappen
te kunnen volbrengen, de taken worden dus niet onder elkaar verdeeld, maar iedereen heeft
de verantwoordelijkheid om zich inhoudelijk goed voor te bereiden!
2. OPLIJSTEN VAN VOOR- EN NADELEN VAN HET CONCEPT (ZONDER DISCUSSIE)
Bij het opzoekwerk en het informeren noteert elk groepslid de volgens hem/haar mogelijke
voordelen en nadelen van dit concept voor de maatschappelijk kwetsbaren en voor de
samenleving in zijn totaliteit. Deze voor- en nadelen worden dan bij de groepsbijeenkomst
genoteerd.
3. BESPREKEN VAN DE VOOR- EN NADELEN VAN HET CONCEPT in de groep
Komen tot een consesnsus: is het een goed idee of niet?
4. Resultaat van de discussie wordt in EEN GROEPSRAPPORT gegoten
Hoofdstuk 1 : uitleg over het concept
, Inhoudelijke weergave van wat jullie te weten zijn gekomen over het
concept
Link waar mogelijk met de theorie uit de cursus
Hoofdstuk 2 : voor- en nadelen
Oplijsting van de voor- en nadelen, en de belangrijkste elementen uit
de groepsdiscussie hierover
Hoofdstuk 3 : evaluatie van het groepswerk door de groep zelf
Evaluatie hoe jullie hebben samengewerkt
Evaluatie over de taak : hoe duidelijk is de vraag, hoe gemakkelijk vind
je informatie, wat zou de taak of vraagstelling beter kunnen maken ?
Aantal pagina’s ligt niet vast, zoveel als nodig.
Indienen via turnitin vrijdag 28/10 23u59 (via TOLEDO –toetsing)
5. PRESENTATIE tijdens de laatste les
Met de klasgroep wordt in 20 à 30 minuten de belangrijkste bevindingen uit het groepswerk
gedeeld. De ppt of prezi wordt DIGITAAL aan de docent bezorgd op de dag van de
presentatie zelf.
Evaluatiecriteria groepsrapport
• Evaluatiecriteria voorstelling in de klas:
Inhoudelijk correct
Op niveau gebracht
• Evaluatiecriteria groepsrapport:
Volledigheid
Link met de theorie uit de cursus
Verzorgd en correct taalgebruik, goede en correct bronvermelding (Turnitin !)
Voorstel timing
• Eerste contact : eerste afspraken maken – eerste opzoekwerk
• Contacten 2 & 3 : eventueel nog opzoekwerk – individuele verwerking - uitklaren van
de termen en begrippen (alle woorden moeten door elk groepslid op dezelfde manier
begrepen worden)
• Contact 4 : oplijsten van voor- en nadelen van het concept & bespreken van de voor-
en nadelen
• Contact 5 : afspraken maken over het groepsrapport – presentatie voorbereiden
Individuele opdracht gelinkt aan het groepswerk
• Elke student schrijft na het groepswerk een individueel werkstuk waarin hij of zij het
beleid een persoonlijk en gemotiveerd advies geeft in verband met het bestudeerde
concept in het kader van maatschappelijke activering van maatschappelijk
kwetsbaren.
• 1 A4
• Het beleid = een beleidsniveau naar keuze : plaatselijke OCMW-voorzitter,
burgemeester, minister voor sociale zaken, minister van volksgezondheid, directeur
van het sociaal verhuurkantoor, directeur van de basisschool, of …
maatschappelijke activering
Inhoudsopgave
Methodiek maatschappelijke activering inleiding...........................................................................................3
Evaluatie...............................................................................................................................................................3
Puntenverdeling...................................................................................................................................................3
Groepsopdracht....................................................................................................................................................3
Evaluatiecriteria groepsrapport.......................................................................................................................4
Voorstel timing................................................................................................................................................4
Individuele opdracht gelinkt aan het groepswerk...........................................................................................4
Hoofdstuk 1: Activering: een containerbegrip................................................................................................. 6
1.1 Definitie..........................................................................................................................................................9
1.2 Verschillende invalshoeken om te kijken naar de nood aan activering.......................................................12
1.2.1 Sociale activatie als een recht...............................................................................................................12
1.2.2 Activering als doelstelling: van eng naar breed....................................................................................12
1.2.3 Activering als een proces: verschillende activeringsdiscours...............................................................12
1.2.4 Deelcomponenten van het activeringsconcept....................................................................................14
Hoofdstuk 2: versterken van mensen in maatschappelijk kwetsbare posities................................................16
2.1 Maatschappelijke kwetsbaarheid................................................................................................................16
2.1.1 Definitie................................................................................................................................................16
2.1.2 Situering binnen een typologie van zes verklaringsmodellen..............................................................19
2.2 Empowerment..............................................................................................................................................19
2.2.1 Definitie................................................................................................................................................19
2.2.2 Typische misvattingen over empowerment.........................................................................................20
2.3 Link tussen maatschappelijke kwetsbaarheid en empowerment................................................................20
Hoofdstuk 3: welzijnswerk is groepswerk: participatieve methoden.............................................................23
3.1 Het belang van participatie bij maatschappelijke activering.......................................................................23
3.1.1 Participatie van MKG aan de samenleving...........................................................................................23
3.1.2 Welke actieve participatie aan de samenleving? Analysekader..........................................................23
3.2 SAAMO.........................................................................................................................................................26
3.2.1 Wat is SAAMO.......................................................................................................................................26
3.2.2 Doelgroep.............................................................................................................................................28
3.2.3 Kernopdrachten....................................................................................................................................28
3.2.4 Aanpak..................................................................................................................................................29
3.2.5 Samenwerking met andere sectoren...................................................................................................29
3.3 Basissschakelmethodiek...............................................................................................................................30
3.3.2 Kernbegrippen van deze methodiek....................................................................................................30
3.3.3 Basismethodiek als integrale methodiek.............................................................................................31
Hoofdstuk 4: Aanpak.................................................................................................................................... 32
4.1 Een agogisch versterkingsproces: hoe? 4.1.1 Een empowerende ruimte creëren.......................................32
, 4.1.2 5 handelingsprincipes:.........................................................................................................................32
4.1.3 Een empowerende basishouding.........................................................................................................34
Hoofdstuk 5 Sociale actie als vorm van activering......................................................................................... 36
5.1 Wat is sociale actie?.....................................................................................................................................36
5.2 Aanpak.........................................................................................................................................................36
5.2.1 De actiegroep........................................................................................................................................37
5.2.2 Gegevensverzameling en analyse.........................................................................................................37
5.2.3 Strategie................................................................................................................................................37
5.2.4 Tactiek: het gebruik van middelen.......................................................................................................37
,Methodiek maatschappelijke activering inleiding
Laatste les 25/10: eindpresentatie groepswerk.
Artikel lezen tegen volgende week voor de lezing.
Evaluatie
- Groepsopdracht (niet herkansbaar)
- Individuele opdracht
- Examen, schriftelijk gesloten boek. 58 examenvragen op voorhand.
Individuele aanbeveling (over groepsonderwerp): brief schrijven naar beleid naar keuze.
Deeltje groepsonderwerp aanbevelen/ afraden naar het beleid. Eén pagina.
Puntenverdeling
Individueel cijfer:
- /100 Examen
- /20 Individuele aanbeveling
Groepscijfer:
- /40 Groepsrapport
- /40 Presentatie
Groepsopdracht
Groep cohesie: kan het concept van ‘Zorgzame buurten’ een verbetering betekenen voor de
deelname van maatschappelijk kwetsbare groepen aan de samenleving ?
1. OPHELDEREN VAN ONDUIDELIJKE TERMEN EN BEGRIPPEN
• Elk woord in de probleemstelling moet helder zijn.
• De link tussen het thema en de maatschappelijk kwetsbaren moet ook duidelijk zijn
Elk groepslid leest alles wat afgesproken wordt te lezen in de groep om de volgende stappen
te kunnen volbrengen, de taken worden dus niet onder elkaar verdeeld, maar iedereen heeft
de verantwoordelijkheid om zich inhoudelijk goed voor te bereiden!
2. OPLIJSTEN VAN VOOR- EN NADELEN VAN HET CONCEPT (ZONDER DISCUSSIE)
Bij het opzoekwerk en het informeren noteert elk groepslid de volgens hem/haar mogelijke
voordelen en nadelen van dit concept voor de maatschappelijk kwetsbaren en voor de
samenleving in zijn totaliteit. Deze voor- en nadelen worden dan bij de groepsbijeenkomst
genoteerd.
3. BESPREKEN VAN DE VOOR- EN NADELEN VAN HET CONCEPT in de groep
Komen tot een consesnsus: is het een goed idee of niet?
4. Resultaat van de discussie wordt in EEN GROEPSRAPPORT gegoten
Hoofdstuk 1 : uitleg over het concept
, Inhoudelijke weergave van wat jullie te weten zijn gekomen over het
concept
Link waar mogelijk met de theorie uit de cursus
Hoofdstuk 2 : voor- en nadelen
Oplijsting van de voor- en nadelen, en de belangrijkste elementen uit
de groepsdiscussie hierover
Hoofdstuk 3 : evaluatie van het groepswerk door de groep zelf
Evaluatie hoe jullie hebben samengewerkt
Evaluatie over de taak : hoe duidelijk is de vraag, hoe gemakkelijk vind
je informatie, wat zou de taak of vraagstelling beter kunnen maken ?
Aantal pagina’s ligt niet vast, zoveel als nodig.
Indienen via turnitin vrijdag 28/10 23u59 (via TOLEDO –toetsing)
5. PRESENTATIE tijdens de laatste les
Met de klasgroep wordt in 20 à 30 minuten de belangrijkste bevindingen uit het groepswerk
gedeeld. De ppt of prezi wordt DIGITAAL aan de docent bezorgd op de dag van de
presentatie zelf.
Evaluatiecriteria groepsrapport
• Evaluatiecriteria voorstelling in de klas:
Inhoudelijk correct
Op niveau gebracht
• Evaluatiecriteria groepsrapport:
Volledigheid
Link met de theorie uit de cursus
Verzorgd en correct taalgebruik, goede en correct bronvermelding (Turnitin !)
Voorstel timing
• Eerste contact : eerste afspraken maken – eerste opzoekwerk
• Contacten 2 & 3 : eventueel nog opzoekwerk – individuele verwerking - uitklaren van
de termen en begrippen (alle woorden moeten door elk groepslid op dezelfde manier
begrepen worden)
• Contact 4 : oplijsten van voor- en nadelen van het concept & bespreken van de voor-
en nadelen
• Contact 5 : afspraken maken over het groepsrapport – presentatie voorbereiden
Individuele opdracht gelinkt aan het groepswerk
• Elke student schrijft na het groepswerk een individueel werkstuk waarin hij of zij het
beleid een persoonlijk en gemotiveerd advies geeft in verband met het bestudeerde
concept in het kader van maatschappelijke activering van maatschappelijk
kwetsbaren.
• 1 A4
• Het beleid = een beleidsniveau naar keuze : plaatselijke OCMW-voorzitter,
burgemeester, minister voor sociale zaken, minister van volksgezondheid, directeur
van het sociaal verhuurkantoor, directeur van de basisschool, of …
