Sophie Dupon
OPERATIEKWARTIER
,Hoofdstuk 1 - het operatiekwartier
= de plaats waar de patiënt een heelkundige ingreep ondergaat onder algemene,
locoregionale of lokale anesthesie
Normen?
● Architectonisch & fysisch
● Functioneel
● Organisatorisch
1.1 Architectonische & fysische normen
= hoe dient een operatiekwartier gebouwd te worden en eruit te zien?
Ligging en bouw OK – verbinding met andere afdelingen
Zonering binnen een operatiekwartier:
1. Niet-kritische zone of sluiszone
2. Semi-kritische zone of reine zone
3. Kritische zone of aseptische zone
Verdeling zones macroscopisch minder goed te zien doch aangegeven d.m.v. symbolen of
lijnen
1. Niet-kritische zone of sluiszone
● Beddenstandplaats
● Kleedkamers personeel
● Koffiekamer
● Ontwaakzaal
● Uitrusting medische gassen (zuurstof, lachgas, perslucht)
● Reanimatiekar met defibrillator en cricothyrotomieset
○ Beademingsballon en materiaal voor E.T.T.
○ Apparaat voor beademing met zuivere zuurstof
2
, ○ Waarschuwingsknop “hartstilstand”
● Steeds min. 1 vpk aanwezig vanaf patiënt
● Min. 1 vpk voor groep van max. 3 patiënten in omstandigheden van normaal herstel
van anesthesie
2. Semi-kritische zone of reine zone
● In- en uitleidingskamer (pre-anesthesieruimte)
● Opbergplaats rein, steriel en reservemateriaal
bv. microscoop, lasertoestel, mobiele lichtbron, laparoscopietoren, ... &
instrumentennetten
● Rubruimtes: elleboog- of voetbediening, voorzien per 2 operatiezalen, doel:
chirurgische handontsmetting
3. Kritische zone of aseptische zone
= operatiezalen
● Per 50 à 60 bedden min. 3 operatiezalen
● Eisen inrichting operatiezaal
○ Aseptisch werken moet mogelijk zijn
○ Beperkt tot enkel noodzakelijke materiaal voor ingrepen
○ Aansluiting medische gassen (O2, perslucht, vacuum)
○ Continue verlichting garanderen
○ Verluchtingssysteem
○ Regelbare temperatuur en luchtvochtigheid
○ Operatiezalen staan steeds in overdruk
Belang van zone-indeling?
→ vorm van infectiepreventie!!!
→ Kritische zone (overdruk) = hoge luchtdruk
<-> niet-kritische zone = lage luchtdruk
3
, Lucht verplaatst zich steeds van hoge naar lage druk!
= voorkomen dat ‘minst schone lucht’ zich kan begeven naar de ‘properste lucht’ die zich
bevindt in de operatiezaal zelf
1.2 Functionele normen
= hoe wordt te werk gegaan in een operatiekwartier?
● Verschillende bepalingen
● Tijdig meedelen operatieprogramma
● Registratie heelkundige ingrepen/jaar
● Regelmatige controles aseptie zaal, anesthesie-apparatuur, ...
● Systeem om veiligheid operatiepatiënt en veilige heelkunde te garanderen
● Informed consent patiënt
● Biopsie- en weefselstalen → anatomopathologisch onderzoek
1.3 Organisatorische normen
= vereisten inzake personeel
Medische staf:
● Eén of meer geneesheren waken over de toepassing van het reglement van
inwendige orde
● Een chirurg en een anesthesist moeten steeds oproepbaar zijn
Verplegend en ander personeel:
● Hoofdverpleegkundige (per 12 VPK)
● Voldoende VPK i.f.v. (continuiteit) operatiezalen
● Voldoende technisch, hulp- en onderhoudspersoneel
4
OPERATIEKWARTIER
,Hoofdstuk 1 - het operatiekwartier
= de plaats waar de patiënt een heelkundige ingreep ondergaat onder algemene,
locoregionale of lokale anesthesie
Normen?
● Architectonisch & fysisch
● Functioneel
● Organisatorisch
1.1 Architectonische & fysische normen
= hoe dient een operatiekwartier gebouwd te worden en eruit te zien?
Ligging en bouw OK – verbinding met andere afdelingen
Zonering binnen een operatiekwartier:
1. Niet-kritische zone of sluiszone
2. Semi-kritische zone of reine zone
3. Kritische zone of aseptische zone
Verdeling zones macroscopisch minder goed te zien doch aangegeven d.m.v. symbolen of
lijnen
1. Niet-kritische zone of sluiszone
● Beddenstandplaats
● Kleedkamers personeel
● Koffiekamer
● Ontwaakzaal
● Uitrusting medische gassen (zuurstof, lachgas, perslucht)
● Reanimatiekar met defibrillator en cricothyrotomieset
○ Beademingsballon en materiaal voor E.T.T.
○ Apparaat voor beademing met zuivere zuurstof
2
, ○ Waarschuwingsknop “hartstilstand”
● Steeds min. 1 vpk aanwezig vanaf patiënt
● Min. 1 vpk voor groep van max. 3 patiënten in omstandigheden van normaal herstel
van anesthesie
2. Semi-kritische zone of reine zone
● In- en uitleidingskamer (pre-anesthesieruimte)
● Opbergplaats rein, steriel en reservemateriaal
bv. microscoop, lasertoestel, mobiele lichtbron, laparoscopietoren, ... &
instrumentennetten
● Rubruimtes: elleboog- of voetbediening, voorzien per 2 operatiezalen, doel:
chirurgische handontsmetting
3. Kritische zone of aseptische zone
= operatiezalen
● Per 50 à 60 bedden min. 3 operatiezalen
● Eisen inrichting operatiezaal
○ Aseptisch werken moet mogelijk zijn
○ Beperkt tot enkel noodzakelijke materiaal voor ingrepen
○ Aansluiting medische gassen (O2, perslucht, vacuum)
○ Continue verlichting garanderen
○ Verluchtingssysteem
○ Regelbare temperatuur en luchtvochtigheid
○ Operatiezalen staan steeds in overdruk
Belang van zone-indeling?
→ vorm van infectiepreventie!!!
→ Kritische zone (overdruk) = hoge luchtdruk
<-> niet-kritische zone = lage luchtdruk
3
, Lucht verplaatst zich steeds van hoge naar lage druk!
= voorkomen dat ‘minst schone lucht’ zich kan begeven naar de ‘properste lucht’ die zich
bevindt in de operatiezaal zelf
1.2 Functionele normen
= hoe wordt te werk gegaan in een operatiekwartier?
● Verschillende bepalingen
● Tijdig meedelen operatieprogramma
● Registratie heelkundige ingrepen/jaar
● Regelmatige controles aseptie zaal, anesthesie-apparatuur, ...
● Systeem om veiligheid operatiepatiënt en veilige heelkunde te garanderen
● Informed consent patiënt
● Biopsie- en weefselstalen → anatomopathologisch onderzoek
1.3 Organisatorische normen
= vereisten inzake personeel
Medische staf:
● Eén of meer geneesheren waken over de toepassing van het reglement van
inwendige orde
● Een chirurg en een anesthesist moeten steeds oproepbaar zijn
Verplegend en ander personeel:
● Hoofdverpleegkundige (per 12 VPK)
● Voldoende VPK i.f.v. (continuiteit) operatiezalen
● Voldoende technisch, hulp- en onderhoudspersoneel
4
