Lesnotities gedragstherapie VUB (1ste master) 2022

GEDRAGSTHERAPIE
INTRODUCTIE

PROFESSOR

Professor. Dr. Anouk Vanden Bogaerde ()

Bereikbaar via:

- Mail
- Donderdag 14u tot 15u30
- Tijdens colleges

INHOUD LESSEN

1. Introductie gedragstherapie
2. Gedragstherapeutisch proces in de klinische praktijk
3. Cognitief gedragstherapeutische interventies
4. Schematherapie
5. 3de generatie CBT




LITERATUUR

Verplicht:

- Handboek: Vanden Bogaerde, A., Sta, P., Hoorelbeke, K. & Koster, E.H.W. (2022)
Cognitieve gedragstherapie: Verandering op maat. Leuven, Acco.
- Syllabus
- Extra materiaal op Canvas

Optioneel:

- Schematherapie: een praktische handleiding
- Acceptance & commitment therapy: theorie en praktijk




1

,EVALUATIE

Schriftelijk examen met open vragen

4 open vragen adhv een korte casus:

- Theorie
- Toepassing
- Attitude/ inzicht

Voorbeeldvraag in laatste college

WAT IS GEDRAGSTHERAPIE?

Het betreft een proces waarbij de psycholoog samen met de cliënt actief en op transparante
wijze therapeutische technieken en methoden toepast om de zich aandienende klachten
duurzaam en relevant te reduceren.

De geselecteerde therapeutische technieken en methoden dienen daarbij empirische
ondersteuning te genieten, waarbij deze gestoeld zijn in de wetenschap van de (klinische)
psychologie en effectief zijn gebleken.

NOOD AAN HANDVATEN

Gedragstherapie: het leertheoretisch kader

Basisaxioma: alle gedrag is aangeleerd




2

,GEDRAGSTHERAPIE EN PSYCHOPATHOLOGIE

Gedragstherapie bepaalt niet dat bepaald gedrag gezond of ongezond op zichzelf

Gedrag kan adaptief vs. maladaptief zijn

- Rekening houdend met context
- Rekening houdend met gevolg van gedrag
- Rekening houdend met frequentie van gedrag

LEERMODEL

Principes voor het aanleren van adaptief zijn hetzelfde als die voor het aanleren van
maladaptief gedrag

- Klassieke conditionering
- Operante conditionering

HISTORISCH PERSPECTIEF

1st Wave CBT

- Watson > afstand van introspectie en het onbewust
- gedrag als centraal aangrijpingspunt binnen therapie
- Wijzigen emotionele responsen door exposure en systematische desensitizatie
- Wijzigen gedrag door operante procedures (bekrachtiging/ bestraffing)

2nd Wave CBT

- Ellis / Beck > inclusie ‘internal experiences: thoughts, feelings, wishes, daydreams
and attitudes’
- cognitieve therapie > automatische gedachten, gevolgtrekkingen en assumpties
- integratie cognitieve therapie en gedragstherapie

3rd Wave CBT

- omgaan met gedachten/ gevoelens ipv wijzigen van
- Segal, Williams, Teasdale, Kabat-Zinn: mindfulness en mindfullness-based
cognitive therapy
- Hayes: Acceptance & commitment therapy

4th Wave CBT

- focus op verstoorde cognitieve (informatieverwerkings-) processen
- training van aandacht/ interpretatie/ geheugen aavullend op standaard CBT




3

, HET MEDISCH MODEL

Psychische klachten gegroepeerd als psychische stoornissen > syndromen

Symptomen zijn reflectief van een onderliggend syndroom

Bv. DSM/ ICD

- stoornissen w gedefinieerd door aanwezigheid van een aantal symptomen
- bv. depressie is onderliggend aan futloosheid, sombere stemming,
interesseverlies…
- obv expertconsensus
- leidt tot onderzoek obv syndromen: randomized controlled trials = NICE en GGZ
zichtlijn
- protocollaire behandelingen > one size fits all benadering

Borsboom (2008): geen latente factor, maar eerder interactie tussen klachten

- klinische praktijk: veel heterogeniteit in ‘syndromen’ en veel comorbiditeit

RECENTERE EVOLUTIES


RDOC
Research Domain Criteria (National Institute of Mental Health (NIMH)




4