Hoorhulpmiddelen 1
• Een anamnese/intake-gesprek correct en volledig afnemen.
• Uitleg geven over de aard en de mate van het gehoorverlies.
• De gevolgen van gehoorverlies duiden voor het auditieve en algemene functioneren van de
cliënt.
• Uitleg geven over de mogelijke technische oplossingen en een inschatting maken van een
realistisch verwachtingsniveau ten aanzien van deze oplossingen.
• Adviezen schetsen inzake het omgaan met slechthorendheid
• Relevante gegevens uit een anamnese selecteren i.f.v. het verdere aanpasproces.
• De werking van de verschillende onderdelen van een
• hoortoestel toelichten.
• De aard en graad van de versterking bepalen i.f.v. het gehoorverlies.
• De aard van de begrenzing bepalen i.f.v. het gehoorverlies.
• Een technische fiche van een hoortoestel lezen, interpreteren en gebruiken.
1| Inleiding
Geschiedenis van de hoortoestelaanpassing
Het hoortoestel
• Mechanische hoortoestellen
o ‘hand achter het oor’
▪ Versterking van ±14 dB op 1500Hz (middenfrequenties)
▪ Je oorschelp blijft heel je leven groeien
o Akoestische versterkers
▪ 17-18de eeuw
▪ De hoorn
▪ De spreekbuis
• Spreken in microfoon die rechtstreeks naar het oor gaat
• Carbon hoortoestellen
o Begin 20ste eeuw
o Gebaseerd op de principes van de telefoon (Bell)
o Groot draagbaar pakket met batterijen en een klein stuk voor in het oor
• Elektrische hoortoestellen (circa 1925)
o Bestaande uit een koolstofmicrofoon, magnetische luidspreker, grote batterij (Alt)
o Vanaf 1930: Vibrator ipv luidspreker. De luidspreker werd nadien drastisch verkleind
en er kon een buisje aan de uitgang worden bevestigd dat uitmondde in het
oorkanaal. Dergelijke buisjes werden later vervangen door ebonieten oorstukken.
o Rond 1938: Vacuümtube hoortoestellen: meer versterking mogelijk, bredere
freq.respons, minder distorsies
• Hedendaagse hoortoestellen
o Gebaseerd op de uitvinding van de transistor (Bell Telephone Laboratories) (1950)
o Hoortoestellen werden kleiner en zuiniger in batterijverbruik.
o Geluid wordt opgevangen door een microfoon, omgezet in een elektr.signaal, wordt
versterkt, teruggestuurd naar een luidspreker, terug omgezet naar geluid.
1
,Het hoortoestel de dag van vandaag
• Verschillende types
• Esthetisch
• Directionele microfoons
• Features (ruis/lawaaionderdrukking, windonderdrukking,…)
• Wireless functies
• Oplaadbaar
• …
Beengeleidingstoestellen, CI,…
De aanpassing
In de aanpassing waren 3 periodes:
• Ambachtelijke periode / vergelijkende periode
• Puur wetenschappelijk technische periode
• Audiologie als menswetenschap
o De laatste jaren zijn er enorm veel hoorcentra. Hierdoor is er een competitie, er is
een enorme commerciële tak bijgekomen.
o Vaak komt er veel uit het commercieel standpunt en niet meer de menswetenschap.
Er is vaak een commerciële target aan gekoppeld.
o Je moet hier een goed evenwicht vinden tussen de menswetenschap en het
commerciële wat je baas wenst.
+ pdf
Het hedendaagse aanpasproces
1) Klacht van slecht horen/slecht spraakverstaan
2) Optioneel: Consult bij hoorcentrum (hoortest en algemene informatie)
3) Optioneel: Consult bij de huisarts
4) NKO- consultatie: diagnostiek & verstrekken van een voorschrift voor de testen van de
toerusting ter correctie van het gehoor
5) Proefperiode in het hoorcentrum
6) Tweede NKO consultatie: evaluatie & voorschrift voor de toerusting
7) Proefverslag en voorschrift naar adviserend geneesheer van de mutualiteit
8) Aankoop van de hoortoestellen
9) Proces van nazorg en follow-up
2
,2| Het auditief functioneren
• Conductief verlies
• Perceptief verlies
• Gemengd verlies
• Ernst van variëren
Hoorfuncties
Er zijn 6 verschillende hoorklachten te onderscheiden
• 6 hoorfactoren:
o Gevoeligheid voor geluid
o Onderscheiden van geluiden
o Spraakverstaan in stilte
o Spraakverstaan in lawaai
o Gericht of selectief horen
o Verdragen van harde geluiden
• Andere klachten waarbij het gehoororgaan direct is betrokken:
o Tinnitus
o Diplacousis
▪ In het ene oor geluiden anders waarnemen dan in het ander oor
o Het trager herkennen van geluiden
o Het zich afsluiten voor geluiden
▪ Psychologisch probleem
Hoorfunctie 1: gevoeligheid voor geluid
• Hardhorendheid
o Verminderde audibiliteit
o Zachte geluiden worden niet gehoord
o Wat is de oorzaak?
• Presbyacousis
o Door allerlei ongunstige invloeden gaan de oren in de loop van de jaren aan
gevoeligheid inboeten
▪ Medicijnen
▪ Functiestoornissen
▪ Nierproblemen
▪ Bloedvatvernauwing
▪ Lawaaiblootstelling
o Ouderdomsslechthorendheid
o Vrouwen houden langer hun gehoor dan mannen.
→ Kan verbeterd worden door een hoortoestel, zowel bij perceptieve als conductieve verliezen
3
, Hoorfunctie 2: onderscheiden van geluiden
• Normaal oor
o Frequentiebereik van 20 – 20000 Hz
o Verschillend tot 10 Hz waarneembaar
Waarom is discriminatie voor slechthorenden moeilijk?
1) Omdat een deel van de informatie (vaak de hoge tonen), nodig om onderscheid te maken
tussen verschillende klanken, niet gehoord wordt
o Als een hoortoestel de ontbrekende informatie weer hoorbaar maakt
(frequentieselectieve versterking), kan de discriminatie verbeteren.
2) Enkel bij perceptief verlies: omdat de ‘frequentie-resolutie’ afgenomen is: men kan steeds
moeilijker verschillen in frequentie/toonhoogte onderscheiden… (spectral smearing)
o Haarcellen zijn aangetast en dit kan niet worden opgelost, ook niet met een
hoortoestel
o “ik kan wel horen, maar niet verstaan”: als de buitenste haarcellen meer en meer
aangetast zijn ga je zelf met spraakverstaan niet meer tot 100% spraakverstaan
komen
Hoorfunctie 3: spraakverstaan in stilte
• Voor spraakverstaan in stilte:
o Detectie → discriminatie → herkenning → betekenisverlening in context
• Als een woord niet goed gehoord is, onderscheiden van klanken moeizaam gaat, dan kost het
herkennen en verstaan van wat er gezegd wordt meer tijd en inspanning
o Dit leidt tot sneller moe en prikkelbaar zijn.
4
• Een anamnese/intake-gesprek correct en volledig afnemen.
• Uitleg geven over de aard en de mate van het gehoorverlies.
• De gevolgen van gehoorverlies duiden voor het auditieve en algemene functioneren van de
cliënt.
• Uitleg geven over de mogelijke technische oplossingen en een inschatting maken van een
realistisch verwachtingsniveau ten aanzien van deze oplossingen.
• Adviezen schetsen inzake het omgaan met slechthorendheid
• Relevante gegevens uit een anamnese selecteren i.f.v. het verdere aanpasproces.
• De werking van de verschillende onderdelen van een
• hoortoestel toelichten.
• De aard en graad van de versterking bepalen i.f.v. het gehoorverlies.
• De aard van de begrenzing bepalen i.f.v. het gehoorverlies.
• Een technische fiche van een hoortoestel lezen, interpreteren en gebruiken.
1| Inleiding
Geschiedenis van de hoortoestelaanpassing
Het hoortoestel
• Mechanische hoortoestellen
o ‘hand achter het oor’
▪ Versterking van ±14 dB op 1500Hz (middenfrequenties)
▪ Je oorschelp blijft heel je leven groeien
o Akoestische versterkers
▪ 17-18de eeuw
▪ De hoorn
▪ De spreekbuis
• Spreken in microfoon die rechtstreeks naar het oor gaat
• Carbon hoortoestellen
o Begin 20ste eeuw
o Gebaseerd op de principes van de telefoon (Bell)
o Groot draagbaar pakket met batterijen en een klein stuk voor in het oor
• Elektrische hoortoestellen (circa 1925)
o Bestaande uit een koolstofmicrofoon, magnetische luidspreker, grote batterij (Alt)
o Vanaf 1930: Vibrator ipv luidspreker. De luidspreker werd nadien drastisch verkleind
en er kon een buisje aan de uitgang worden bevestigd dat uitmondde in het
oorkanaal. Dergelijke buisjes werden later vervangen door ebonieten oorstukken.
o Rond 1938: Vacuümtube hoortoestellen: meer versterking mogelijk, bredere
freq.respons, minder distorsies
• Hedendaagse hoortoestellen
o Gebaseerd op de uitvinding van de transistor (Bell Telephone Laboratories) (1950)
o Hoortoestellen werden kleiner en zuiniger in batterijverbruik.
o Geluid wordt opgevangen door een microfoon, omgezet in een elektr.signaal, wordt
versterkt, teruggestuurd naar een luidspreker, terug omgezet naar geluid.
1
,Het hoortoestel de dag van vandaag
• Verschillende types
• Esthetisch
• Directionele microfoons
• Features (ruis/lawaaionderdrukking, windonderdrukking,…)
• Wireless functies
• Oplaadbaar
• …
Beengeleidingstoestellen, CI,…
De aanpassing
In de aanpassing waren 3 periodes:
• Ambachtelijke periode / vergelijkende periode
• Puur wetenschappelijk technische periode
• Audiologie als menswetenschap
o De laatste jaren zijn er enorm veel hoorcentra. Hierdoor is er een competitie, er is
een enorme commerciële tak bijgekomen.
o Vaak komt er veel uit het commercieel standpunt en niet meer de menswetenschap.
Er is vaak een commerciële target aan gekoppeld.
o Je moet hier een goed evenwicht vinden tussen de menswetenschap en het
commerciële wat je baas wenst.
Het hedendaagse aanpasproces
1) Klacht van slecht horen/slecht spraakverstaan
2) Optioneel: Consult bij hoorcentrum (hoortest en algemene informatie)
3) Optioneel: Consult bij de huisarts
4) NKO- consultatie: diagnostiek & verstrekken van een voorschrift voor de testen van de
toerusting ter correctie van het gehoor
5) Proefperiode in het hoorcentrum
6) Tweede NKO consultatie: evaluatie & voorschrift voor de toerusting
7) Proefverslag en voorschrift naar adviserend geneesheer van de mutualiteit
8) Aankoop van de hoortoestellen
9) Proces van nazorg en follow-up
2
,2| Het auditief functioneren
• Conductief verlies
• Perceptief verlies
• Gemengd verlies
• Ernst van variëren
Hoorfuncties
Er zijn 6 verschillende hoorklachten te onderscheiden
• 6 hoorfactoren:
o Gevoeligheid voor geluid
o Onderscheiden van geluiden
o Spraakverstaan in stilte
o Spraakverstaan in lawaai
o Gericht of selectief horen
o Verdragen van harde geluiden
• Andere klachten waarbij het gehoororgaan direct is betrokken:
o Tinnitus
o Diplacousis
▪ In het ene oor geluiden anders waarnemen dan in het ander oor
o Het trager herkennen van geluiden
o Het zich afsluiten voor geluiden
▪ Psychologisch probleem
Hoorfunctie 1: gevoeligheid voor geluid
• Hardhorendheid
o Verminderde audibiliteit
o Zachte geluiden worden niet gehoord
o Wat is de oorzaak?
• Presbyacousis
o Door allerlei ongunstige invloeden gaan de oren in de loop van de jaren aan
gevoeligheid inboeten
▪ Medicijnen
▪ Functiestoornissen
▪ Nierproblemen
▪ Bloedvatvernauwing
▪ Lawaaiblootstelling
o Ouderdomsslechthorendheid
o Vrouwen houden langer hun gehoor dan mannen.
→ Kan verbeterd worden door een hoortoestel, zowel bij perceptieve als conductieve verliezen
3
, Hoorfunctie 2: onderscheiden van geluiden
• Normaal oor
o Frequentiebereik van 20 – 20000 Hz
o Verschillend tot 10 Hz waarneembaar
Waarom is discriminatie voor slechthorenden moeilijk?
1) Omdat een deel van de informatie (vaak de hoge tonen), nodig om onderscheid te maken
tussen verschillende klanken, niet gehoord wordt
o Als een hoortoestel de ontbrekende informatie weer hoorbaar maakt
(frequentieselectieve versterking), kan de discriminatie verbeteren.
2) Enkel bij perceptief verlies: omdat de ‘frequentie-resolutie’ afgenomen is: men kan steeds
moeilijker verschillen in frequentie/toonhoogte onderscheiden… (spectral smearing)
o Haarcellen zijn aangetast en dit kan niet worden opgelost, ook niet met een
hoortoestel
o “ik kan wel horen, maar niet verstaan”: als de buitenste haarcellen meer en meer
aangetast zijn ga je zelf met spraakverstaan niet meer tot 100% spraakverstaan
komen
Hoorfunctie 3: spraakverstaan in stilte
• Voor spraakverstaan in stilte:
o Detectie → discriminatie → herkenning → betekenisverlening in context
• Als een woord niet goed gehoord is, onderscheiden van klanken moeizaam gaat, dan kost het
herkennen en verstaan van wat er gezegd wordt meer tijd en inspanning
o Dit leidt tot sneller moe en prikkelbaar zijn.
4
