INLEIDING
Wrm bang v/d bank?
-> Bankencrises 2008 zo zagen we dat banken van elkaar afhankelijk waren (kettingreactie)
-> Lehman Brothers gaat failliet
ABS= Verpakte lening met allerlei financiële producten die gebaseerd zijn op bestaande pakketten
leningen, obligaties… Die w dan tot nieuwe producten omgebouwd dus gaan we de kredietrisico
herverpakker door de bundeling v bestaande financiële waarden tot nieuwe producten
CDO= Vorm v ABS waarbij obligaties w gebundeld, de pool w verdeeld in tranches v obligaties, van
zeer riskant tot minder riskant. De tranches vormen het onderpand voor nieuwe obligaties die w
doorverkocht aan beleggers
Bankencrisis
- Topbankiers organiseerden ene overname na andere in drang om maar groter te w voor
schaalvoordelen & premies
- Door bankencrises is er geen vertrouwen meer in de banken & w de traditionele
bankactiviteiten afgesplitst v/h risicovolle zakenbankieren
-> Opkomst nieuwe regels om crises niet te herhalen & heeft CB geld moeten bijdrukken
- Banken geraken gemakkelijk aan geld maar krijgen lage rente waardoor ze naar nieuwe
inkomsten zoeken
Nieuwe concurrentie/ bedreigingen voor banken
- Digitalisering/ technologische vooruitgang bv Fintech
- Blockchain: Cryptomunt bv bitcoin (tsnpersoon is overbodig)
- Crowdfunding = Rechtstreeks financieren door een crowd dus een groot # kleine geldschieters
-> niet zeker is dat hij effectief het bedrag zal ophalen waarnaar hij op zoek is
• Bv Spreds en Look&Fin = alternatief financeriengsplatformen
- Schaduwbank= Instelling die een intermediatief(x) vervullen & leningen verstrekken maar
niet onder de controle v/d toezichthouders vallen
-> Verkopen alle leningen die ze verstrekken aan andere investeerders op de secundaire markt, er
ontstond originele to distributie model ipv traditionele relatiebanieren
FI verstrekken kredieten, verpakken die schulden & verkopen ze als belegging
Ipv erop te letten dat ze alleen maar leningen geven aan peaches kunnen ze ook lemons verkopen
-> lening w doorverkocht met bijbehorende risico die terecht komt bij de koper (w ↓ gecontroleerd)
Oplossing: moeten ofwel banken moderniseren ofwel zit beperken tot hun kernactiviteiten
-> gevoeligs dat ze gaan moeten werken met fintechstart-ups
INTERMEDIATIEFUNCTIE
Nood aan FI om geld te lenen ze zorgen voor indirecte investering & financiële tsnpersoon
Nood aan financiële markten nodig voor directe investering & markttsnpersoon
Adverse selection
= Partij sluit een deal met andere partij & berokkenen zichzelf schade doordat ze niet volledige
informatie kreeg
-> Niet omdat je een bank bent dat adverse selection & moral hazard geen risico’s zijn, kan alleen
die informatiesymmetrie herleiden tot een minimum door ‘Know Your Customer’ (KYC)
- Banken willen zo veel informatie over ons om adverse selection te vermijden waarbij ze een
kredietscore geven wat gaat er voor zorgen dat ze de lening krijgen of niet
- Risico v adverse selection vermijden door signalling & screening daarbij geeft lener een signaal
dat hij te goeder trouw is doordat hij zijn eigen geld op het spel zet
George Akerlof: Beschreef adverse selection de efficiënte werking dr markt v lemons & peaches
-> Kopers vaak niet in staat om kwaliteit in te schatten; drm wilt hij de gemiddelde prijs betalen
(prijs tsn goede wagen & slechte)
= Duidelijk geval v informatiesymmetrie omdat verkoper door zijn ervaring goed weet of het een
lemon of peach is
-> Gevolg van adverse selection is dat er weinig goede tweedehandswagens op de markt komen
door drang v/h kopen v/e lemon waardoor markt v 2de handwagens slecht functioneert
,Moral hazard
Bank wilt dat geld effectief gebruikt w waarvoor bedoeld is drm vragen ze een waarborg of facturen
= manier om informatiesymmetrie tegen te gaan
Als al klant is bij bank is er bij volgende kredietaanvraag ↓ K voor screening & monitoring
Voordeel bestaan FI
- Klant omdat bank maar 1 keer voor opstelling contract moet betalen & verspreid door meerdere
klanten als administratiekost
- Bank is tsnpersoon waardoor dat men informatiesymmetrie, hoge transactie & een gebrek aan
risicospreiding verminderen of oplossen
Voordelen v intermediatie
- Reduceren v transactiekosten zoals schaalvoordelen bv contracten
- Beperken v risico’s omdat geld v spaarders liquide is dus gemakkelijk opvraagbaar
-> Intermediatie transformeert risico omdat het verspreid is & heeft ↑ ervaring
- Transformatiefunctie v/d bank in looptijd; Lener wilt op LT terugbetalen, mogelijk vr bank maar
niet particulier -> als bank zetten ze KT spaargelden om in LT kredieten -> creëert
liquiditeitsprobleem want onze bank moet altijd in staat zijn om klanten hun spaargeld terug te
geven wnr ze er achter vragen
- Leners met surplus fondsen door ↑ liquiditeit ↓ risico & transactiekosten
- Ontleners met tekort aan fondsen ↓ intrestvoet, langere looptijd leningen
- Maatschappij: Meer efficiënt gebruik v fondsen, meer spaar-en ontleenactiviteit
Wrm banken nog nodig wnr men crowdfunding bestaat?
Equity crowdfunding= Wnr risico wilt nemen kan kiezen tsn obligaties aanbieden & aandelen
uitgeven waarbij probleem v informatiesysteem opkomt (lening aangaan bij het publiek) sommige
denken dat het een Peach is wnr ze een lemon kopen of omgekeerd
-> Beleggers ontvangen in ruil jaarlijks interest & krijgt geïnvesteerde bedrag terug
Die typische volgorde voor financiering = Pecking order thoery of pikordetheorie
-> theorie voorspelt hoe succesvol bedrijven zijn: bedrijven die een beroep doen op equity
crowdfunding blijken minder winstgevend te zijn dan gelijkaardige bedrijven die andere
financieringsbronnen aanboren (meer kans voor faillissement)
FINANCIËLE INSTELLINGEN
Elk FI heeft eigen karakteristieken door het soort krediet dat ze aanbieden of door de klanten aan
wie ze dat krediet verlenen
Spaarbanken, banken, effectenbanken
- KI neemt gelddeposito’s of andere terugbetaalbare gelden in ontvangst & verleent kredieten voor
eigen rekening
- Door zich als spaarbank in de markt te zetten kan een KI aangeven dat hij zich specialiseert in
diensten aan particulieren zoals spaargeld verzamelen & hypothecaire leningen verstrekken
- Bankassurance of allfinanz: Bank biedt ook verzekeringen aan
- Assurfinance= Verzekeraar biedt bankproducten aan
Universele bank
= Biedt verschillende diensten aan & richt zich naar verschillende soorten klanten, betekent dat
heel veel FI gediversifieerde groepen zijn = conglomeraten met een complexe organisatiestructuur
-> ontstaan er financieel diensten groep
Financiële holdingmaatschappijen nemen met het geld v hun investeerders participaties in
bedrijven met de bedoeling die bedrijven te controleren
Elk dochterbedrijf heeft zijn eigen specialiteit terwijl de groep wel als één geheel naar de klant stapt
Bank bestaat uit 5 segmenten
1. Retail banking dat alle activiteiten omvat die gericht zijn op particulieren
2. Corporate banking= Verleend diensten aan bedrijven
3. Investment banking: Rol is grote bedrijven & overheden te helpen bij de uitgifte v aandelen &
obligaties ook begeleiden ze fusies & overnames
4. Private bakning= Verleent bank & beleggingsdiensten aan vermogende particulieren
5. Asset management specialiseert zich in het creëren & beheren v fondsen voor particulieren &
professionele beleggers
, Welke FI bestaan er naast de KI?
“Alle banken zijn FI maar niet alle FI zijn banken”
- Beleggingsonderneming= Biedt beleggingsdiensten aan (niet gericht op spaarders maar op
klanten die hun geld willen beleggen in andere producten dan spaarrekening ⧣ bank)
Bieden beleggingsadvies aan & baten Multilateral Trading Facility (MTF) uit
= Elektronisch platform vr professionele investeerders die koop & verkooptransacties
uitvoeren (MTF rechtstreeks concurrentie voor traditionele beurzen als Euronext)
- Beheersvennootschappen v instellingen voor collectieve beleggingen
-> zulke instellingen voor collectieve beleggingen verzamelen geld v particuliere beleggers
om dat te investeren in financiële instrumenten
- Verzekeringsondernemnig gaat zich verbinden om bepaalde prestatie te leveren wnr er iets
voorvalt dat de verzekeringsnemer niet had zien gebeuren
- Herverzekeringsonderneming = Onderneming die risico’s overneemt v andere verzekeraars
(verzekeraar voor verzekeraars) Bv Munich Re & Swiss Re
- Verheffings-en verrekeningsinstelling: Zorgen voor bewaren v effecten
Trading: Gaat handelen op KT om winst te maken
- Verrekening (clearing)= Proces v/h bijwerken v/d rekeningen v/d handelspartijen & het regelen
v/d overdracht v geld & effecten
- Vereffening (settlement)= Zorgen ervoor dat kopers & verkopers respectievelijk hun effecten &
hun geld ontvangen, een dienst
- Bewaring (custody)= FI die de effecten v klanten bewaart om het risico op diefstal of verlies te
minimaliseren.
OPRICHTING V/D BANK
Voorwaarden oprichting bank
- Moet een omvangrijk dossier indienen & vergunning krijgen v NBB
- 6,2 miljoen euro waardoor je opzoek moet gaan naar investeerders (=nv of bv)
- Terwijl de meeste banken nadruk leggen op winst voor de aandeelhouders, hecht coöperatieve
bank meer belang aan het LTperspectief het maatschappelijk engagement & betrokkenheid v/d
leden-cooperanten bv Crelan
Wie kan onze bank leiden & wat kost dat?
-> Directiecomité leidt de bank
- Aandeelhouders stellen management (min 2 personen die ‘fit & proper’ zijn die NBB bepaalt) op
dat beslissingen nemen in belang v aandeelhouders
- Agency- problemen: Wnr gedrag v management ten koste gaat v/d aandeelhouders -> oplossing
is corporate governance (deugdelijk bestuur) waarbij ze moeten regels & procedures werken
- Variabele (beperking bonus gekoppeld aan prestaties v bank & vast loon
Wie zetelt er in de raad van bestuur & wrm?
- Nood v RvB= belangrijke rol in corporate governance & heeft verantwoordelijkheid om toe te
zien op de strategie, de doelstellingen & het risicobeheer
- RvB moet denken in belang v/d aandeelhouders, drm kiezen ze de omvang v RvB & welke
bestuursleden met ervaring om controlefunctie te kunnen ui te oefenen ( hoe beter RvB ↑ winst)
- Vertegenwoordigers v/d directie zijn best geplaatst om andere bestuurders informatie te
verschaffen over gang v zaken in de bank (vermijden dat CEO voorzitter is v RvB)
- Vertegenwoordigers v/d aandeelhouders krijgen een zitje in de RvB
- Voordeel v zo n geconcentreerd aandeelhouderschap is dat het management kan controleren
maar Bengt ook nadelen omdat via de RvB grote aandeelhouders beslissingen nemen die in hun
belang zijn & niet altijd v/d minderheidsaandeelhouders
-> om dat te vermijden krijgen onafhankelijke bestuurders een zitje in RvB omdat ze geen
banden hebben met grootaandeelhouders & geen operationele functie uitoefenen in de
bank & kunnen ze opkomen voor de belangen vd kleine aandeelhouders
- Diversiteit is ook een aandachtspunt
Wrm bang v/d bank?
-> Bankencrises 2008 zo zagen we dat banken van elkaar afhankelijk waren (kettingreactie)
-> Lehman Brothers gaat failliet
ABS= Verpakte lening met allerlei financiële producten die gebaseerd zijn op bestaande pakketten
leningen, obligaties… Die w dan tot nieuwe producten omgebouwd dus gaan we de kredietrisico
herverpakker door de bundeling v bestaande financiële waarden tot nieuwe producten
CDO= Vorm v ABS waarbij obligaties w gebundeld, de pool w verdeeld in tranches v obligaties, van
zeer riskant tot minder riskant. De tranches vormen het onderpand voor nieuwe obligaties die w
doorverkocht aan beleggers
Bankencrisis
- Topbankiers organiseerden ene overname na andere in drang om maar groter te w voor
schaalvoordelen & premies
- Door bankencrises is er geen vertrouwen meer in de banken & w de traditionele
bankactiviteiten afgesplitst v/h risicovolle zakenbankieren
-> Opkomst nieuwe regels om crises niet te herhalen & heeft CB geld moeten bijdrukken
- Banken geraken gemakkelijk aan geld maar krijgen lage rente waardoor ze naar nieuwe
inkomsten zoeken
Nieuwe concurrentie/ bedreigingen voor banken
- Digitalisering/ technologische vooruitgang bv Fintech
- Blockchain: Cryptomunt bv bitcoin (tsnpersoon is overbodig)
- Crowdfunding = Rechtstreeks financieren door een crowd dus een groot # kleine geldschieters
-> niet zeker is dat hij effectief het bedrag zal ophalen waarnaar hij op zoek is
• Bv Spreds en Look&Fin = alternatief financeriengsplatformen
- Schaduwbank= Instelling die een intermediatief(x) vervullen & leningen verstrekken maar
niet onder de controle v/d toezichthouders vallen
-> Verkopen alle leningen die ze verstrekken aan andere investeerders op de secundaire markt, er
ontstond originele to distributie model ipv traditionele relatiebanieren
FI verstrekken kredieten, verpakken die schulden & verkopen ze als belegging
Ipv erop te letten dat ze alleen maar leningen geven aan peaches kunnen ze ook lemons verkopen
-> lening w doorverkocht met bijbehorende risico die terecht komt bij de koper (w ↓ gecontroleerd)
Oplossing: moeten ofwel banken moderniseren ofwel zit beperken tot hun kernactiviteiten
-> gevoeligs dat ze gaan moeten werken met fintechstart-ups
INTERMEDIATIEFUNCTIE
Nood aan FI om geld te lenen ze zorgen voor indirecte investering & financiële tsnpersoon
Nood aan financiële markten nodig voor directe investering & markttsnpersoon
Adverse selection
= Partij sluit een deal met andere partij & berokkenen zichzelf schade doordat ze niet volledige
informatie kreeg
-> Niet omdat je een bank bent dat adverse selection & moral hazard geen risico’s zijn, kan alleen
die informatiesymmetrie herleiden tot een minimum door ‘Know Your Customer’ (KYC)
- Banken willen zo veel informatie over ons om adverse selection te vermijden waarbij ze een
kredietscore geven wat gaat er voor zorgen dat ze de lening krijgen of niet
- Risico v adverse selection vermijden door signalling & screening daarbij geeft lener een signaal
dat hij te goeder trouw is doordat hij zijn eigen geld op het spel zet
George Akerlof: Beschreef adverse selection de efficiënte werking dr markt v lemons & peaches
-> Kopers vaak niet in staat om kwaliteit in te schatten; drm wilt hij de gemiddelde prijs betalen
(prijs tsn goede wagen & slechte)
= Duidelijk geval v informatiesymmetrie omdat verkoper door zijn ervaring goed weet of het een
lemon of peach is
-> Gevolg van adverse selection is dat er weinig goede tweedehandswagens op de markt komen
door drang v/h kopen v/e lemon waardoor markt v 2de handwagens slecht functioneert
,Moral hazard
Bank wilt dat geld effectief gebruikt w waarvoor bedoeld is drm vragen ze een waarborg of facturen
= manier om informatiesymmetrie tegen te gaan
Als al klant is bij bank is er bij volgende kredietaanvraag ↓ K voor screening & monitoring
Voordeel bestaan FI
- Klant omdat bank maar 1 keer voor opstelling contract moet betalen & verspreid door meerdere
klanten als administratiekost
- Bank is tsnpersoon waardoor dat men informatiesymmetrie, hoge transactie & een gebrek aan
risicospreiding verminderen of oplossen
Voordelen v intermediatie
- Reduceren v transactiekosten zoals schaalvoordelen bv contracten
- Beperken v risico’s omdat geld v spaarders liquide is dus gemakkelijk opvraagbaar
-> Intermediatie transformeert risico omdat het verspreid is & heeft ↑ ervaring
- Transformatiefunctie v/d bank in looptijd; Lener wilt op LT terugbetalen, mogelijk vr bank maar
niet particulier -> als bank zetten ze KT spaargelden om in LT kredieten -> creëert
liquiditeitsprobleem want onze bank moet altijd in staat zijn om klanten hun spaargeld terug te
geven wnr ze er achter vragen
- Leners met surplus fondsen door ↑ liquiditeit ↓ risico & transactiekosten
- Ontleners met tekort aan fondsen ↓ intrestvoet, langere looptijd leningen
- Maatschappij: Meer efficiënt gebruik v fondsen, meer spaar-en ontleenactiviteit
Wrm banken nog nodig wnr men crowdfunding bestaat?
Equity crowdfunding= Wnr risico wilt nemen kan kiezen tsn obligaties aanbieden & aandelen
uitgeven waarbij probleem v informatiesysteem opkomt (lening aangaan bij het publiek) sommige
denken dat het een Peach is wnr ze een lemon kopen of omgekeerd
-> Beleggers ontvangen in ruil jaarlijks interest & krijgt geïnvesteerde bedrag terug
Die typische volgorde voor financiering = Pecking order thoery of pikordetheorie
-> theorie voorspelt hoe succesvol bedrijven zijn: bedrijven die een beroep doen op equity
crowdfunding blijken minder winstgevend te zijn dan gelijkaardige bedrijven die andere
financieringsbronnen aanboren (meer kans voor faillissement)
FINANCIËLE INSTELLINGEN
Elk FI heeft eigen karakteristieken door het soort krediet dat ze aanbieden of door de klanten aan
wie ze dat krediet verlenen
Spaarbanken, banken, effectenbanken
- KI neemt gelddeposito’s of andere terugbetaalbare gelden in ontvangst & verleent kredieten voor
eigen rekening
- Door zich als spaarbank in de markt te zetten kan een KI aangeven dat hij zich specialiseert in
diensten aan particulieren zoals spaargeld verzamelen & hypothecaire leningen verstrekken
- Bankassurance of allfinanz: Bank biedt ook verzekeringen aan
- Assurfinance= Verzekeraar biedt bankproducten aan
Universele bank
= Biedt verschillende diensten aan & richt zich naar verschillende soorten klanten, betekent dat
heel veel FI gediversifieerde groepen zijn = conglomeraten met een complexe organisatiestructuur
-> ontstaan er financieel diensten groep
Financiële holdingmaatschappijen nemen met het geld v hun investeerders participaties in
bedrijven met de bedoeling die bedrijven te controleren
Elk dochterbedrijf heeft zijn eigen specialiteit terwijl de groep wel als één geheel naar de klant stapt
Bank bestaat uit 5 segmenten
1. Retail banking dat alle activiteiten omvat die gericht zijn op particulieren
2. Corporate banking= Verleend diensten aan bedrijven
3. Investment banking: Rol is grote bedrijven & overheden te helpen bij de uitgifte v aandelen &
obligaties ook begeleiden ze fusies & overnames
4. Private bakning= Verleent bank & beleggingsdiensten aan vermogende particulieren
5. Asset management specialiseert zich in het creëren & beheren v fondsen voor particulieren &
professionele beleggers
, Welke FI bestaan er naast de KI?
“Alle banken zijn FI maar niet alle FI zijn banken”
- Beleggingsonderneming= Biedt beleggingsdiensten aan (niet gericht op spaarders maar op
klanten die hun geld willen beleggen in andere producten dan spaarrekening ⧣ bank)
Bieden beleggingsadvies aan & baten Multilateral Trading Facility (MTF) uit
= Elektronisch platform vr professionele investeerders die koop & verkooptransacties
uitvoeren (MTF rechtstreeks concurrentie voor traditionele beurzen als Euronext)
- Beheersvennootschappen v instellingen voor collectieve beleggingen
-> zulke instellingen voor collectieve beleggingen verzamelen geld v particuliere beleggers
om dat te investeren in financiële instrumenten
- Verzekeringsondernemnig gaat zich verbinden om bepaalde prestatie te leveren wnr er iets
voorvalt dat de verzekeringsnemer niet had zien gebeuren
- Herverzekeringsonderneming = Onderneming die risico’s overneemt v andere verzekeraars
(verzekeraar voor verzekeraars) Bv Munich Re & Swiss Re
- Verheffings-en verrekeningsinstelling: Zorgen voor bewaren v effecten
Trading: Gaat handelen op KT om winst te maken
- Verrekening (clearing)= Proces v/h bijwerken v/d rekeningen v/d handelspartijen & het regelen
v/d overdracht v geld & effecten
- Vereffening (settlement)= Zorgen ervoor dat kopers & verkopers respectievelijk hun effecten &
hun geld ontvangen, een dienst
- Bewaring (custody)= FI die de effecten v klanten bewaart om het risico op diefstal of verlies te
minimaliseren.
OPRICHTING V/D BANK
Voorwaarden oprichting bank
- Moet een omvangrijk dossier indienen & vergunning krijgen v NBB
- 6,2 miljoen euro waardoor je opzoek moet gaan naar investeerders (=nv of bv)
- Terwijl de meeste banken nadruk leggen op winst voor de aandeelhouders, hecht coöperatieve
bank meer belang aan het LTperspectief het maatschappelijk engagement & betrokkenheid v/d
leden-cooperanten bv Crelan
Wie kan onze bank leiden & wat kost dat?
-> Directiecomité leidt de bank
- Aandeelhouders stellen management (min 2 personen die ‘fit & proper’ zijn die NBB bepaalt) op
dat beslissingen nemen in belang v aandeelhouders
- Agency- problemen: Wnr gedrag v management ten koste gaat v/d aandeelhouders -> oplossing
is corporate governance (deugdelijk bestuur) waarbij ze moeten regels & procedures werken
- Variabele (beperking bonus gekoppeld aan prestaties v bank & vast loon
Wie zetelt er in de raad van bestuur & wrm?
- Nood v RvB= belangrijke rol in corporate governance & heeft verantwoordelijkheid om toe te
zien op de strategie, de doelstellingen & het risicobeheer
- RvB moet denken in belang v/d aandeelhouders, drm kiezen ze de omvang v RvB & welke
bestuursleden met ervaring om controlefunctie te kunnen ui te oefenen ( hoe beter RvB ↑ winst)
- Vertegenwoordigers v/d directie zijn best geplaatst om andere bestuurders informatie te
verschaffen over gang v zaken in de bank (vermijden dat CEO voorzitter is v RvB)
- Vertegenwoordigers v/d aandeelhouders krijgen een zitje in de RvB
- Voordeel v zo n geconcentreerd aandeelhouderschap is dat het management kan controleren
maar Bengt ook nadelen omdat via de RvB grote aandeelhouders beslissingen nemen die in hun
belang zijn & niet altijd v/d minderheidsaandeelhouders
-> om dat te vermijden krijgen onafhankelijke bestuurders een zitje in RvB omdat ze geen
banden hebben met grootaandeelhouders & geen operationele functie uitoefenen in de
bank & kunnen ze opkomen voor de belangen vd kleine aandeelhouders
- Diversiteit is ook een aandachtspunt
