volledige samenvatting van het vak pedagogie

Samenvatting pedagogie
Hoofdstuk 1: inleidend hoofdstuk
Wat is pedagogiek?
= de studie van de manier waarop volwassenen (ouders,
onderwijzers,..) kinderen en jongeren grootbrengen met een
bepaald doel.
= opvoedingsleer/opvoedingswetenschap
pedagogiek richt zich op kinderen
agogiek kent geen leeftijdsafbakening. Het is de wetenschap die
bestudeert hoe mensen (van alle leeftijden) veranderen en aanwijzingen
geeft over de manier waarop deze veranderingsprocessen beïnvloed en
begeleid kunnen worden
de gespecialiseerde opvoeder bestudeert de opvoeding, de
ontwikkelingsfasen en ook de relatie tussen het kind en zijn omgeving
het opvoeden door een gespecialiseerde opvoeder/ begeleider kan je
opdelen in 4 deeltaken
1. Waarnemen, onderzoeken en observeren
= belangrijk om het gedrag en de ontwikkeling van het kind te
kunnen begrijpen en er vervolgens een opvoedkundige betekenis
aan te geven
2. Begeleiden
= bestaat uit het aanbieden van hulpmiddelen en adviezen aan
mensen die zelf een bepaald gedrag willen veranderen
3. Behandelen
= opvoeders mogen trainingen geven, hierdoor kan men
vaardigheden aanleren om het gedrag te veranderen
4. Voorlichting
= voorkomen is beter dan genezen en dit geldt ook voor problemen
in de opvoeding

De pedagogiek als wetenschap
= een toegepaste wetenschap  de pedagogiek richt zich in eerste
instantie op de praktijk, dit op een wetenschappelijke manier
= een handelswetenschap  iemand die pedagogiek studeert, maakt zich
wetenschappelijke inzichten eigen
wetenschappelijke inzichten staan dus in dienst van de pedagoog die de
opvoeding wil verbeteren/ stimuleren. Een pedagoog hoort de
wetenschappelijke inzichten te gebruiken maar laat zich er niet kritiekloos
door leiden


1
pedagogie

,Waarom pedagogiek?
1. Toenemende maatschappelijke vragen over opvoeding
- Ouders
- Digitale media
- School
2. Veranderingen doorheen de geschiedenis omtrent visie op het
kind/ontwikkeling
3. Ontdekking van het eigene en het unieke van kinderen
4. Eigen rechten van het kind
De geschiedenis van het kind
De oudheid
er was in deze tijd al interesse in opvoeding en ontwikkeling van
kinderen
kinderen moesten vooral dienen als maatschappelijk belang  “kinderen
in de oudheid worden beschouwd als belangrijke gezinsleden men wie
affectie en plezier gedeeld kon worden. Er werd daarbij echter ook een
grote waarde toegekend aan het toekomstige belang van het kind voor de
maatschappij , de opvoeding stond in eerste plaats in dienst van de
maatschappij”
De middeleeuwen
kinderen werden gezien als volwassenen in zakformaat en deden
gewoon mee met de rest van het gezin
middeleeuwen waren een tijd van overleven dus voor andere zaken was
er veel minder tijd
alleen opvoeding in de hogere stand  zij konden leren
in lagere kringen groeiden kinderen op door middel van socialisatie 
als ze de vaardigheden van volwassenen geleerd hadden en onder de knie
hadden werden ze beschouwd als volwassenen
voor iedereen golden er regels van de kerk en het dorp
de verlichting
invloed van de kerk werd in vraag gesteld en het gebruik van eigen
verstand werd steeds belangrijker
door de verlichting en het toepassen van de boekdrukkunst werd leren
voor veel meer mensen toegankelijk
Einde 18e eeuw – WO2
andere kijk op opvoeden


2
pedagogie

,rijke klassen: onderwijs
arme klassen: voorbereiden op zo snel mogelijk volwassen worden, de
kinderen moest vaak in ongezonde fabrieken werken
Jeugdland: kinderen werden hier afgeschermd van alle slechte invloeden
van buiten af
Opvoeding op de dag van vandaag
1. Kinderen en ouders staan dichter bij elkaar
2. Opvoedingsonzekerheid
3. Streven naar het prefecte kind
= de maakbaarheid van het kind lijkt onbegrensd, misschien vragen
we te veel het maximale van het kinderen in plaats van het
optimale. We miskennen te veel het kind al kind zijn en hechten
teveel belang aan wat het zou moeten worden. Dit streven naar het
perfecte kind legt een zware verantwoordelijkheid op de schouders
van het kind en zijn opvoeders.
4. Goed enough parenting
= ouders die zich bewust zijn van hun eigen beperkingen en weten
dat ze geen volmaakte opvoeders zijn
5. Professionalisering van de gewone opvoeding
6. Logische paradox
7. Fopspeengeneratie
8. Boemerang kinderen
9. Stress bij kinderen
Kinderrechten
20 november 1989  in België pas in 1995
Rechten van het kind
1. Recht op een eigen mening
2. Recht op wonen
3. Iedereen is gelijk
4. Recht op verzorging
5. Recht op samenkomen
6. Recht op bescherming
7. Recht op zorg en liefde
8. Recht op kledij
9. Recht op informatie
10. Recht op onderwijs
11. Recht op spel
12. Recht op een naam
13. Recht op privacy
14. Recht om bij je familie te zijn
15. Recht op voeding
16. Recht op water


3
pedagogie

, indeling in de 3 p’s
Protection
Provision Participation

Hoofdstuk 2 wat is opvoeden?
Een definitie van opvoeding
Opvoeding= opvoeding is een impliciet en intentioneel proces van
beïnvloeding, met een bepaald doel, namelijk de zelfstandigheid
en volwassenwording van het kind. Dit proces speelt zich af
tussen een kind en de opvoedingsverantwoordelijken, het
opvoedproces wordt beïnvloed door de wisselwerking van
factoren. Concreet gaat het om kenmerken van het
kind( bijvoorbeeld: ontwikkelingsnoden, temperament,..),
kenmerken van de ouders (bijvoorbeeld: persoonlijkheid,
opvoedingsgeschiedenis, opvattingen over opvoeden,
opvoedingsvaardigheden), het opvoedingsprogramma en de
context waarin de opvoeding plaatsvindt (partnerrelatie,
omgeving, maatschappij). Het opvoedingsproces is niet
waardenvrij.
Opvoeden is impliciet en intentioneel
1. Impliciete of functionele opvoeding  onbewust oefenen ouders in
deze dagelijkse omvang een grote invloed uit op hun kinderen
Bijvoorbeeld: de ouders van Ulrich maken vaak ruzie. Ze schreeuwen
dan tegen elkaar en maken elkaar uit voor het vuil van de straat.
Wanneer Ulrich ruzie krijgt met haar schoolvriendinnetje begint ze
ook te schreeuwen en te schelden
2. Intentionele of doelbewuste opvoeding  het optreden van de
opvoeders is er da bewust op gericht het gedrag of de ontwikkeling
van een kind in een bepaalde richting te sturen
Bijvoorbeeld: Nelle is een onzeker meisje dat vaak om hulp vraagt.
Wanneer ze aan haar huiswerk begint vraagt ze bij de tweede som al
hulp van haar vader. Haar vader wil haar wel helpen maar hij wilt
ook dat ze zelfstandiger wordt. Daarom stuurt hij haar vriendelijk
weg met de boodschap het zelf te proberen
Opvoeden is beïnvloeden
Opvoeden is een proces waarin opvoeder en kind elkaar voortdurend
beïnvloeden
1. Complementair proces: hiermee wordt bedoelt dat de opvoeder en
het kind in gelijke maten bijdragen aan het opvoedingsproces
2. Circulair proces: geven we aan dat opvoeder en kind in die bijdrage
voor een groot stuk door het aandeel van de ander beïnvloed zijn. In


4
pedagogie