samenvatting TAB 2.3 zorg aan moeder en kind

ZORG AAN MOEDER EN KIND
Deel 1  Moens Els

1. BEOORDELING ERNSTIG ZIEK KIND

1.1 AIRWAY AND BREATHING (A EN B)

 ABC
o A= ademweg  vrij of bedreigd
o B = breathing  ademarbeid, efficiëntie, effect op andere systemen
o C= circulatie  parameters, tekenen van shock
 Tekens van toegenomen ademhalingsinspanning
 Ademarbeid  inschatten van ademarbeid laat toe een evaluatie te maken dan de ernst van het
ziektebeeld
o Ademfrequentie  ad/min
o Intrekking of triage
o Bijgeluiden
 Wheezing  piepen bv. met astma, verkouden met slijmen in de luchtweg
 Ronchi  verspreide slijmen bv. kind met broncitis
 Stridor  blaf hoest, kind met valse kroep
o Neusvleugelen
o Hulpademhaling
o Gaspen, diep zuchtend ademreflex, preterminaal, bij hypoxie
 Zuurstofmeter = saturatiemeter  kind best 92%
 Effecten resperatoire falen  (te weinig zuurstof in lichaam)  met zuurstof = probleem opgelost
o Hartfrequentie  hypoxie geeft tachycardie bij jong kind
o Huidskleur  erge cyanose als saturatie <70 is
 Centrale cyanose = blauwkleurige lippen
 Perifeer cyanose = blauw kleurige handen en voeten
o Bewustzijn  geaggiteerd vs suf kind
 Geaggiteerd = kind weet geen blijf met zichzelf
 Uitzondering 3 situaties waarbij verhoogde ademarbeid ontbreken
o Bij uitputting
o Intoxicatie (ademdepressie kan optreden)
o Kind met neuromusculaire problemen  spierproblemen (onvoldoende kracht om op adem
te komen)

1.2 CIRCULATIE

 Hardslag bij baby’s het beste voelen in de liezen
 Capillaire refill tijd  minder goede doorbloeding (drukken op de huid die wordt wit en als je de druk
weg haalt zien hoe lang het duurt eer dat het terug rood wordt
 Hartfrequentie bij jonge zuigelingen vlotjes 200
 Tekens van shock
o Tachycardie
Tekens o Verminderde perifere pulsatie
kennen
o Capillaire vullingstijd >2sec




1

, o Bloeddrukdaling = laattijdig en preterminaal
 Effecten van circulatoir falen op andere organen
o Ademhaling  ademfrequentie stijgt
o Huid  gebloemde, koude en bleke huid
o Bewustzijn  agitatie door sufheid
 Als zuurstof niet heeft geholpen  cardioloog bellen mogelijk hart problemen

1.3 DISABILITY

 AVPU = snelle neurologische beoordeling
 Alert-reactie op stem-pijn-geen reactie
 Centrale neurologische falen
o Houding
 Hypotoon  spierzwakte
 Hypertoon  overstrekking
o Convulsies  stuipen, ineens in elkaar zakken
o Pupillen  mydriase/ lichtstijfheid

2. PASGEBORENE

2.1 FOETALE CIRCULATIE

 Voor de geboorte  zuurstof via de navelstreng, placenta zorgt voor uitwisseling van zuurstof
 Neonatale aanpassingen
o Ductus verdwijnt kind ademt na de geboorte, de verbindingen verliezen hun functie
 Ductus arteriosus natuurlijke verbinding. Vermits de longen van de foetus geen
zuurstof moeten opnemen in de baarmoeder hoeft het bloed niet door de haarvaten
van de longen te stromen
 Persisterende ductus  ductus arteriosus sluit niet van zelf
o Klachten  respiratoire problemen & hypotensie
o Behandeling  medicamenteus & ligatuur
 Apgar-score
o Score vitaliteit baby (kleur, ademhaling, hartritme, spiertonus en reflexen)
o Dit wordt op min 1,5 en 10 gedaan
o Nadelen
 Pas op 1 min
 Subjectieve score (iedereen evalueert anders)
 Niet voor beademde en premature baby’s
 Neonaat
o Temperature  voorkomen van hypothermie
 Airway vrijmaken van luchtwegen
 Breathing beademing
 Circulation hartmassage
 Drugs medicatie




2

, 2.2 WARMTEHUISHOUDING

 In vruchtzak = warm
 Vruchtwater = schokbrekend, geluidsdempend, afzwakking licht, beschermen infecties
 Geboorte  stress, lawaai, koud, gebruik eigen metabolisme(ademen, circulatie, temp. regeling)
 4 manieren warmteverlies
o Conductie (geleiding)
 Bv. vermijd contact met een koud voorwerp bv. stetoscoop
Kennen +
o Convectie (stroming, verlies aan warmte aan omgeving)
uitleggen
 Sluit de deuren goed
o Radiatie (straling)
 Dek de baby af
o Verdamping (evaporatie)
 Droog de baby af
 Gevolgen van hypothermie
o Verminderen perifere doorbloeding
o Verhoogde zuurstofverbruik
o Verhoogd energieverbruik
o Metabole acidose
o Glucoseverbranding geeft aanleiding tot hypoglycemie
 Risico baby’s voor warmtehuishouding
o Alle baby’s eerste 12uur
o Prematuren
o Dysma’s (baby’s op 38weken geboren maar wegen te weinig)
o Neurale buisdefecten  open rug
o Zieke neonaten  steken energie in de ziekte te bestrijden = temp omhoog
o Baby’s met hypoglycemies

2.3 INFECTIE BIJ DE NEONAAT

 Immunologische onrijpheid  fragiel en kwetsbaar voor infecties
 Sepsisscreening
o Hemocultuur
o CRP-bepaling  eiwit dat bepaald wordt in het bloed stijgt bij infectie
o LP op indicatie (lumbale punctie)

2.4 NEONATALE HYPERBILIRUBINEMIE

 Bilirubine = afvalstof die vrijkomt bij afbraak van rode bloedcellen
 Gele uitstraling
 Fysiologische icterus
o Dag 3-4
o Oorzaak  afbraak van RBC
o Biliflash  non-invasieve transcutane meeting in het subcutane weefsel
 Pathofysiologische icterus
o = kernicterus
o Ongeconjucteerd bilirubine, dringt doorheen de bloedhersenbarrière  neerslag in de
hersenen




3