VOLLEDIGE samenvatting: aanvankelijke didactieken

Module 1 – basisschoolkinderen 6-9 jaar
ONTWIKKELINGSDOMEINEN
1- COGNITIEVE ONTWIKKELING
 Leren lezen
 Leren schrijven
 Leren rekenen
! veel aandacht nodig + veel herhalen + concrete materialen
2- LICHAMELIJKE ONTWIKKELING
 Tandenwissel
 groter/eerste strekking
3- MOTORISCHE ONTWIKKELING
 leren schrijven
 goed in grove motoriek
 verfijning
 balanceren
 veters strikken
 zwemmen
 rits
 knippen
 Fantasierijk
 Rollenspel
1 4- TAALONTWIKKELING
 Zinnenbouwen – niet altijd foutloos
 Woordenschat breidt uit
5- MORELE ONTWIKKELING
 Zwart/wit – goed/slecht
 Klikken  Heb ik het juist of is de ander juist?
 Aftoetsen
6- BEELDENDE ONTWIKKELING
 Evolutie naar meer realisme
7- IDENTITEITSONTWIKKELING
 Zichzelf beter leren kennen
 Zichzelf beter te ontwikkelen
 Perspectief van de ander
 Empathisch
8- SEKSUELE ONTWIKKELING
 Nieuwsgierig naar eigen lichaam
 Latentie fase  ‘belangrijkere’ zaken aan het hoofd
 Verschil jongen & meisje
9- SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING
 Angstig  zien realiteit
 spiegelen op zichzelf
 kijken/vergelijken met anderen
10- LEVENSBESCHOUWELIJK

, CONCLUSIES ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
 Elk kind doorloopt dezelfde fases, ieder op eigen tempo
 Tijd nemen om kind te leren kennen
 zorg voor een veilige hechting, creëer een veilige leeromgeving
 Respecteer het kind en luister naar hen: geef duidelijke en realistische informatie, leg dingen
uit, toon begrip en ondersteun. Bv. Betrek het kind bij belangrijke rituelen rond de dood
 Ga op zoek naar de reden achter het gedrag.
 Morele ontwikkeling: vier- tot zesjarigen worden steeds beter in zich inleven in anderen
(Theory of Mind), op voorwaarde dat dit voldoende gemodelleerd wordt. Hoe doe je dit dan?
 Link sociale, emotionele en morele ontwikkeling!

LEVENSBESCHOUWELIJKE ONTWIKKELING
WAT: 2-DELIG
1) Het denken van kinderen dat betrekking heeft op grote zinvragen
 Wie ben ik, waarom ben ik er, kunnen kinderen dood gaan?
2) Hoe verhouden kinderen zich tov datgene wat de mens en de wereld overstijgt

Leerkracht = begeleider
 Iedereen heeft levensbeschouwelijke visie
 Visie van de kinderen verder ontwikkelen
 Nood aan ondersteuning om zich te uiten


2 LEVENSBESCHOUWELIJKE  SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING
 Levensbeschouwelijke ontwikkeling = diep geworteld in de sociaal-emotionele ontwikkeling
 Sterke verwevenheid: de manier waarop je met emoties omgaat
– antwoord op levensvragen/zin zoeken
 Sociaal emo + levensbeschouwelijke ontwikkeling = authentieke identiteit ontwikkeling

, STADIA
 Spiraal: kunnen terugkomen
 Het ene stadia is niet beter dan het andere

MODEL VAN FLOWER: COGNITIEVE RELIGIEUZE ONTWIKKELING




3 MODEL VAN KIERAN EGAN
Mythische fase (4/5 – 9/10 jaar)
 Gericht op fundamentele emoties
 Tegenstellingen (goed-slecht)
 Waarheid en fantasie lopen door elkaar
 Relaties leggen tussen de wereld van het gezin en de wereld daarbuiten

CONCLUSIE: VAN LETTERLIJK NAAR SYMBOLISCH GELOOF

 Zelfde tendens in alle modellen: van letterlijk naar symbolisch geloof
(opgelet: typisch christelijk denkpatroon)
 Jonge kinderen: letterlijke en fantasierijke beleving van verhalen en rituelen
Toch ook wijze uitspraken: 'ik ben dankbaar dat ik leef'
 Bij het opgroeien: zien onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid, kritischer
 ontwikkelen eigen levensvisie
 geboren zonder levensvisie
levenservaringen  invloed van vertrouwen

Levensvragen  levensthema’s: identiteit, vriendschap,…

Levensvisie

Begeleiding:
 aan de cognitieve EN de emotioneel-affectieve dimensie van religiositeit aandacht geven

, SPECIFICITEIT/ KENMERKEN VAN KINDERLIJK GELOOF
1- eenvoud
 ietwat naïef, ongekunsteld en rudimentair
2- ontvankelijk en letterlijk
 geen onderscheid tussen het verhaal en de boodschap
3- de eerst naïviteit: een grote openheid op het wonder en mysterie van de dingen

symbool denken groeit

AUTHENTICITEIT VAN KINDERLIJK GELOOF
2 REDENEN
1) diepzinnige levensbeschouwelijke en religieuze vragen
 kinderen zijn spontaan en van nature met het levensbeschouwelijke bezig
2) elk geloof heeft te maken met het vertrouwen in mensen
 grond van kinderlijk geloven is vertrouwen

IDENTIFICATIELEREN – PARTICIPATIEF GELOVEN
= je leert iets van anderen omdat men die anderen tot model neemt

PARTICIPATIEF GELOVEN/MODELLEREN
 Vinden hetzelfde belangrijk als wat de opvoeders belangrijk vinden


4 IMPLICATIES VOOR DE BEGELEIDING VAN LEVENSBESCHOUWELIJK LEREN
 aansluiten bij hun leefwereld en belevingswereld
 De zinvragen van kinderen au sérieux nemen
 Niet altijd de bal terugkaatsen: niet altijd ‘Wat denk jij ervan’
 Je bewust zijn van je voorbeeldfunctie als leerkracht