Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
DEONTOLOGIE – KORTE SV
EXAMEN
IRAC-principe: Issue, Rule, Application, Conclusion (standpunt innemen)
INLEIDING
DEONTOLOGIE EN TUCHTRECHT
Klassieke omschrijving van deontologie:
“het geheel van gedragsregels, zowel geschreven als ongeschreven, die de professionele verplichtingen uitmaken die rusten
op diegenen die behoren tot een bepaalde beroepsgroep en die zowel betrekking hebben op hun interne verhoudingen als
op hun verhouding met derden, in het licht van de finaliteit van het betrokken beroep”
Deontologie: sensu stricto: = de geschreven of ongeschreven regelen die erover waken dat de jurist zijn functie op een
maatschappelijk verantwoorde wijze vervult en die hoofdzakelijk betrekking hebben op de verhouding tussen de jurist en
de rechtszoekende, rekening houdende met het algemeen belang. Deze regelen vindt men terug in verschillende
rechtstakken. → moet omdat het hoort vb beroepsgeheim
Disciplinaire regelen: sensu lato: etiquette- regels om cohesie beroep te handhaven → moet omdat het moet vb advocaten
sturen geen aangetekende brieven naar elkaar: wekt wantrouwen
Gedragscode = codificatie deontologische en disciplinaire regels
DEONTOLOGIE VS MORAAL
1
,Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
PRAKTIJKVOORBEELD: SOA
Kan de arts de partner van de patiënt verwittigen als de patiënt zelf niet wil meedelen dat hij een SOA heeft?
- Advies Nationale Raad: noodtoestand wettigt de schending van het medisch geheim: arts moet zelf de
noodtoestand afwegen: afweging recht op privacy <-> integriteit partner → arts moest zijn plan trekken
- Corona: andere tendens: gegevens gezondheidstoestand gedeeld met alle organen: aarzeling was weg
TUCHTRECHT VS STRAFRECHT
2
,Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
LE COMPTE, VAN LEUVEN EN DE MEYERE T. BELGIË : EHRM 23 JUNI 1981
Feiten : Le Compte
- dokter die in de humo kwam → publiciteit (verboden)
- werd 6 weken geschorst: tuchtstraf → HVC: de tuchtstraf werd definitief → dokter leefde deze tuchtstraf niet na
- hij werd hiervoor strafrechtelijk gesanctioneerd → nog 3 maanden geschorst
- zaak bij het EHRM → opnieuw interviews
- opnieuw tuchtrechtelijk vervolgd
Feiten: Van Leuven en de Meyere
- rekenden enkel remgeld aan, ook wanneer van wacht
- kritisch over collega-artsen in publicatie
- afbreuk aan eer en waardigheid beroep
- tav van wachtdiensten: tuchtrechtelijke overtreding → nullum crimen sine lege geldt niet bij tuchtrecht
Vraag: toepasbaarheid waarborgen 6-1 EVRM?
- Le Compte: art 6-1 EVRM is van toepassing op tuchtzaken: je beroep uitoefen is een burgerlijk recht
3
, Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
Vraag: schending?
- 2 bezwaren door de artsen
• Zitting niet openbaar
• Samenstelling tuchtraad: geen onafhankelijke en onpartijdige rechter
- Antwoord EVRM
• Probleem: geen geldige reden om de openbaarheid af te wijzen
• Geen probleem: artsen hebben nog hoger beroep bij Cass → dus geen bezwaar dat ze beoordeel
werden door hun concurrenten-beroepsbeoefenaars
- Toepassing 6-2 of 6-3?
• Is de tuchtrechtelijke vervolging een strafvervolging in de zin van art 6 EVRM: Engel-criteria
o Nationaal recht: is het volgens de lidstaat zelf een strafrechtelijke bepaling?
o Aard overtreding
o Aard en ernst van de sanctie
➔ Alleen wanneer het gaat om hiërarchisch tuchtrecht gaat men soms herkwalificeren
➔ Tuchtrecht voor vertrouwensberoepen (arts, adv): nooit aan de Engel-criteria voldaan
• Verschillende soorten tuchtrecht
o Tuchtrecht in vertrouwensberoepen
o Hiërarchisch tuchtrecht (gevangenis en militair)
o Opvoedingstuchtrecht, kerkelijk tuchtrecht, tuchtrecht in bedrijfsleven, tuchtrecht in
verenigingsleven
WILSON: HOF VAN JUSTITIE 2006: STRENGER
Feiten:
- Engelsman
- Actief in Luxemburg → vraagt opname op tableau Luxemburgse balie
- Luxemburgs recht: moet 3 landstalen kennen Frans, Duits en Luxemburgs
- Kent deze niet en wordt niet aangenomen
Prejudiciële vraag HvJ: moet je rechtsmiddelen kunnen aanwenden tegen beslissingen van een raad met peers
Beslissing: regel stemt niet overeen met artikel 6 EVRM als de meerderheid van de raad bestaat uit peers
- Enkel nog cassatie en dit is geen oordeel meer over de grond van de zaak → niet voldoende: minimum dat je
minstens 1 feitelijke aanleg hebt waar je beoordeeld wordt door een tuchtrechtelijk college dat voor de
meerderheid is samengesteld uit niet-beroepsbeoefenaars
MAAR CASS 2010
- Cass: blijft voor hen geen probleem: beroepsoefenaars/peers zijn niet de facto partijdig
AUTONOMIE TUCHTVORDERING
In beginsel kunnen een tuchtsanctie en een strafsanctie samen worden opgelegd: 415, tweede lid Ger.W.: tuchtvordering
los van straf- en burgerlijke vordering
Le criminel tient le disciplinaire en état : geldt niet : tuchtrechter moet niet wachten tot er op strafrechtelijk vlak uitspraak
is gedaan (enkel in burgerlijke zaken)
- Argument contra: arrest Le Compte : tuchtprocedure is een procedure mbt burgerlijk recht
- Argument contra: 29 Sv: openbare ambtenaren moeten bij kennis misdrijf dit melden aan OM
➔ Cass.: tuchtrechtelijk orgaan heeft beroepsgeheim en geen meldingsplicht volgens 29 Sv
Geen ne bis in idem tussen tucht- en strafrechtelijke sanctie
- Cass 12 januari 2001
4
DEONTOLOGIE – KORTE SV
EXAMEN
IRAC-principe: Issue, Rule, Application, Conclusion (standpunt innemen)
INLEIDING
DEONTOLOGIE EN TUCHTRECHT
Klassieke omschrijving van deontologie:
“het geheel van gedragsregels, zowel geschreven als ongeschreven, die de professionele verplichtingen uitmaken die rusten
op diegenen die behoren tot een bepaalde beroepsgroep en die zowel betrekking hebben op hun interne verhoudingen als
op hun verhouding met derden, in het licht van de finaliteit van het betrokken beroep”
Deontologie: sensu stricto: = de geschreven of ongeschreven regelen die erover waken dat de jurist zijn functie op een
maatschappelijk verantwoorde wijze vervult en die hoofdzakelijk betrekking hebben op de verhouding tussen de jurist en
de rechtszoekende, rekening houdende met het algemeen belang. Deze regelen vindt men terug in verschillende
rechtstakken. → moet omdat het hoort vb beroepsgeheim
Disciplinaire regelen: sensu lato: etiquette- regels om cohesie beroep te handhaven → moet omdat het moet vb advocaten
sturen geen aangetekende brieven naar elkaar: wekt wantrouwen
Gedragscode = codificatie deontologische en disciplinaire regels
DEONTOLOGIE VS MORAAL
1
,Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
PRAKTIJKVOORBEELD: SOA
Kan de arts de partner van de patiënt verwittigen als de patiënt zelf niet wil meedelen dat hij een SOA heeft?
- Advies Nationale Raad: noodtoestand wettigt de schending van het medisch geheim: arts moet zelf de
noodtoestand afwegen: afweging recht op privacy <-> integriteit partner → arts moest zijn plan trekken
- Corona: andere tendens: gegevens gezondheidstoestand gedeeld met alle organen: aarzeling was weg
TUCHTRECHT VS STRAFRECHT
2
,Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
LE COMPTE, VAN LEUVEN EN DE MEYERE T. BELGIË : EHRM 23 JUNI 1981
Feiten : Le Compte
- dokter die in de humo kwam → publiciteit (verboden)
- werd 6 weken geschorst: tuchtstraf → HVC: de tuchtstraf werd definitief → dokter leefde deze tuchtstraf niet na
- hij werd hiervoor strafrechtelijk gesanctioneerd → nog 3 maanden geschorst
- zaak bij het EHRM → opnieuw interviews
- opnieuw tuchtrechtelijk vervolgd
Feiten: Van Leuven en de Meyere
- rekenden enkel remgeld aan, ook wanneer van wacht
- kritisch over collega-artsen in publicatie
- afbreuk aan eer en waardigheid beroep
- tav van wachtdiensten: tuchtrechtelijke overtreding → nullum crimen sine lege geldt niet bij tuchtrecht
Vraag: toepasbaarheid waarborgen 6-1 EVRM?
- Le Compte: art 6-1 EVRM is van toepassing op tuchtzaken: je beroep uitoefen is een burgerlijk recht
3
, Samenvatting Deontologie Eline Roels 2022-2023
Vraag: schending?
- 2 bezwaren door de artsen
• Zitting niet openbaar
• Samenstelling tuchtraad: geen onafhankelijke en onpartijdige rechter
- Antwoord EVRM
• Probleem: geen geldige reden om de openbaarheid af te wijzen
• Geen probleem: artsen hebben nog hoger beroep bij Cass → dus geen bezwaar dat ze beoordeel
werden door hun concurrenten-beroepsbeoefenaars
- Toepassing 6-2 of 6-3?
• Is de tuchtrechtelijke vervolging een strafvervolging in de zin van art 6 EVRM: Engel-criteria
o Nationaal recht: is het volgens de lidstaat zelf een strafrechtelijke bepaling?
o Aard overtreding
o Aard en ernst van de sanctie
➔ Alleen wanneer het gaat om hiërarchisch tuchtrecht gaat men soms herkwalificeren
➔ Tuchtrecht voor vertrouwensberoepen (arts, adv): nooit aan de Engel-criteria voldaan
• Verschillende soorten tuchtrecht
o Tuchtrecht in vertrouwensberoepen
o Hiërarchisch tuchtrecht (gevangenis en militair)
o Opvoedingstuchtrecht, kerkelijk tuchtrecht, tuchtrecht in bedrijfsleven, tuchtrecht in
verenigingsleven
WILSON: HOF VAN JUSTITIE 2006: STRENGER
Feiten:
- Engelsman
- Actief in Luxemburg → vraagt opname op tableau Luxemburgse balie
- Luxemburgs recht: moet 3 landstalen kennen Frans, Duits en Luxemburgs
- Kent deze niet en wordt niet aangenomen
Prejudiciële vraag HvJ: moet je rechtsmiddelen kunnen aanwenden tegen beslissingen van een raad met peers
Beslissing: regel stemt niet overeen met artikel 6 EVRM als de meerderheid van de raad bestaat uit peers
- Enkel nog cassatie en dit is geen oordeel meer over de grond van de zaak → niet voldoende: minimum dat je
minstens 1 feitelijke aanleg hebt waar je beoordeeld wordt door een tuchtrechtelijk college dat voor de
meerderheid is samengesteld uit niet-beroepsbeoefenaars
MAAR CASS 2010
- Cass: blijft voor hen geen probleem: beroepsoefenaars/peers zijn niet de facto partijdig
AUTONOMIE TUCHTVORDERING
In beginsel kunnen een tuchtsanctie en een strafsanctie samen worden opgelegd: 415, tweede lid Ger.W.: tuchtvordering
los van straf- en burgerlijke vordering
Le criminel tient le disciplinaire en état : geldt niet : tuchtrechter moet niet wachten tot er op strafrechtelijk vlak uitspraak
is gedaan (enkel in burgerlijke zaken)
- Argument contra: arrest Le Compte : tuchtprocedure is een procedure mbt burgerlijk recht
- Argument contra: 29 Sv: openbare ambtenaren moeten bij kennis misdrijf dit melden aan OM
➔ Cass.: tuchtrechtelijk orgaan heeft beroepsgeheim en geen meldingsplicht volgens 29 Sv
Geen ne bis in idem tussen tucht- en strafrechtelijke sanctie
- Cass 12 januari 2001
4
