Samenvatting geriatrie 2 (enkel Kaat)

ERGOTHERAPIE IN DE GERIATRIE: SAMENVATTING – KAAT


Inhoudsopgave
Ergotherapie in de geriatrie: samenvatting – KAAT..................................................................................................1
Hoorcollege 1: werken in en met de context........................................................................................................1
Welzijns- en zorgbeleid voor ouderen..............................................................................................................1
Maatschappelijk verantwoorde zorg en ondersteuning...................................................................................5
Profiel ergotherapeut in de geriatrie................................................................................................................9
Hoorcollege 2: diagnosticeren (geriatrisch profiel)............................................................................................10
Het geriatrisch profiel......................................................................................................................................10
Besluit..............................................................................................................................................................14
Hoorcollege 3: diagnosticeren (cognitie)............................................................................................................15
Normale cognitie.............................................................................................................................................15
Delirium...........................................................................................................................................................15
Neurocognitieve stoornissen (NCD)................................................................................................................18
Differentiaal diagnose.....................................................................................................................................24
Hoorcollege 4: behandelen, begeleiden, adviseren en coachen........................................................................27
Belevingsgerichte benadering.........................................................................................................................27
Benaderingswijzen personen met dementie..................................................................................................28
Ergotherapeutische interventies.....................................................................................................................33

HOORCOLLEGE 1: WERKEN IN EN MET DE CONTEXT


WELZIJNS- EN ZORGBELEID VOOR OUDEREN
= het beleid dat er zich specifiek op richt de autonomie, de waardigheid, de integriteit en de levenskwaliteit
van (zorgbehoevende) ouderen te behouden, te herstellen, te ondersteunen of daar waar mogelijk te
verbeteren

AUTONOMIE VAN DE OUDERE BEHOUDEN/HERSTELLEN/ONDERSTEUNEN/VERBETEREN
Moeten ouderen mee ondersteunen in het zo lang mogelijk zelf beslissingen te doen nemen en om zelf dingen
te laten kiezen en te laten doen

Is gericht op:

- Autonomie
o = onafhankelijk zijn van anderen en handelen naar eigen wensen en inzichten zonder de
ander te schaden
- Zelfmanagement
o = betekent dat mensen met een chronische aandoening zelf kunnen kiezen in hoeverre men
de regie over het leven in eigen handen wil houden en mede richting wil geven aan hoe
beschikbare zorg wordt ingezet, om een optimale kwaliteit van leven te bereiken of te
behouden


Pagina 1 van 35

,- Empowerment
o = een proces van versterking waarbij individuen greep krijgen op de eigen situatie en hun
omgeving.
En dit via het verwerven van controle, het aanscherpen van kritisch bewustzijn en het
stimuleren van participatie.
 is generatie afhankelijk
o Context:
 Macroniveau
 = maatschappelijke structuren, de overkoepelende beheerraden,
koepelorganisaties en beleidsmakers.
 de maatschappij en alles wat er is in ingebed
o Vb: de Vlaamse ouderenraad (het advies- en inspraakorgaan van
ouderen bij de Vlaamse regering. De vzw is een overlegplatform
van diverse organisaties van en voor ouderen)
 Mesoniveau
 = omgevingsstructuren, de personeelsomkadering en kwalificaties en
competenties van het multidisciplinair team, de visie en de werking (het
personeel in het WZC en alles wat die ouderen mee ondersteunen)
 aantal organisatorische randvoorwaarden zoals dat empowerment dient
opgenomen te zijn in de visie en het beleid van de inrichtende organisatie
o Vb: de gebruikersraad in een WZC: waarin de ouderen ook kunnen
zetelen, hierin gaat de ouderen hun mening geven en zeggen wat
ze oké vinden en wat niet
 gaat niet over een beleid maar wel over een stem binnenin de
structuur van het WZC
 Microniveau
 = het individu, de oudere en zijn sociale relaties
 is gericht op het activeren van de betrokkenen om zo de weerbaarheid
en veerkracht te vergroten
o Generatie tijdlijn
 Stille generatie of geraniumzitters
 80+
 Kenmerken: plichtsgetrouw en harde werkers
 Jong tijdens: wederopbouw
 Uitstervend ras, vind je nu het meeste terug in WZC
 Niet veel weerstand want ze nemen alles aan, ze hebben geen goede
wereldvorming doordat ze niet gestudeerd hebben
 Babyboomers of protestgeneratie
 70 – 80 jarigen
 Jong tijdens: stijgende welvaart
 Kenmerken: vrije moraal, zelfontplooiing, onvrede
 Eerste generatie die zijn gaan studeren, blik op maatschappij is groter
 Hebben een mening en durven deze ook te uiten
 Zijn vooral de gepensioneerden die nog thuis wonen
 Generatie X of verloren generatie
 50+
 Kenmerken: praktisch, zelfredzaam, no-nonsense mentaliteit
 Jong tijdens: economisch verval, jeugdwerkeloosheid
 Zitten op het einde van hun carrière


Pagina 2 van 35

,  Hebben een leven gekend waarin ze moesten vechten voor hun rechten,
zijn strijdvaardig
 Pragmatische generatie of patat generatie
 40+
 Kenmerken: levensgeluk als hoogste doel, zelfontplooiing, passiviteit
 Jong tijdens: groeiende keuzemogelijkheden  alles is mogelijk
 Hebben een ruime blik op de wereld
 Hebben het altijd goed gehad
 Veel mondiger, durven op te komen voor hun rechten



 Generatie Y of millennial/prestatiegeneratie
 22 – 40 jarigen
 Kenmerken: authentiek, zelfverzekerd, actief op internet, meegekregen dat
alles mogelijk is
 Jong tijdens: informatietijdperk, dreiging van terroristische aanslagen
 Generatie Z of digital natives/netgeneratie
 7 – 21 jarigen
 Kenmerken: internet is vanzelfsprekend, multitasken
 Jong tijdens: digitale tijdperk, economische crisis
 Generatie alfa of Google kids/generation glass/gen A
 5 – jarigen tot 8 jaar in de toekomst
 (Verwachten) kenmerken: beter opgeleid dan ooit, materialistisch
 Jong tijdens: economische malaise, bezuinigingen, groeiende
technologische kennis

Kenmerken stille generatie Kenmerken protest generatie
Stilzwijgende instemming met het merendeel van de /
handelingen die voor hen worden bepaald
Genoten beperkte opleiding Hebben opleiding gehad dus bredere blik op
maatschappij
Arbeid en zorg voor kinderen stond centraal Kinderen uitbesteden om te gaan werken
Hun opvoeding was niet mopperen en klagen Mondiger en kritisch ingesteld
Zijn tevreden met hetgeen ze krijgen Eisen hoger niveau van dienstverlening
Uitdaging stille generatie Uitdaging protest generatie
Empoweren Regie over eigen leven in handen te blijven nemen
Stimuleren in het nemen van beslissingen Nodige ondersteuning geven
Dragen van verantwoordelijkheid in functie van hun /
leven




Pagina 3 van 35

, WAARDIGHEID VAN DE OUDERE BEHOUDEN/HERSTELLEN/ONDERSTEUNEN/VERBETEREN
- Waardigheid betekent voor de cliënt het behouden van zelfrespect en het gewaardeerd worden door
anderen om wie hij is en wat hij kan
 met respect behandelen
- Waardigheid uit zich in het respecteren van iemands privacy, het sensitief zijn voor iemand culturele
waarden en normen en het respectvol samenwerken met cliënten
o Hun kamer is hun eigendom. Vraag toestemming om binnen te komen, klop op de deur,
kondig aan dat je binnenkomt.
 bij ADL ervoor zorgen dat niemand dit kan zien door deuren en gordijnen toe te doen
 binnen de cultuur rekening houden met waar zij comfortabel mee zijn, bevraag dit!
 betrek ze mee in gesprekken, ga niet met iemand in gesprek zonder de oudere te
betrekken

INTEGRITEIT VAN DE OUDERE BEHOUDEN/HERSTELLEN/ONDERSTEUNEN/VERBETEREN
- Integer handelen
o = handelen in overeenstemming met algemeen aanvaarde waarden en normen
 Vb: loyaliteit, objectiviteit, onkreukbaarheid, openheid, zorgvuldigheid, …


Pagina 4 van 35